1080 euroko gutxieneko pentsioa orain!
Joan den maiatzaren 25ean, milaka pentsiodunek EUSKAL HERRIAN zehar IBILALDI bat amaitu genuen VITORIA-GASTEIZen.
Martxa horrek, bere antolaketa eta borroka-gaitasunagatik, berriro ere MPHEa, milioika pentsiodunen erreferentzia eta inspirazioa, Estatuan eta Europan kokatu zuen, eta Espainiako gobernuari eta Eusko Jaurlaritzari 14 ordainsaritan 1.080 euroko gutxieneko pentsioa bermatzeko premiazko eskakizuna helarazi zien.
500 pentsiodunek baino gehiagok aurkeztu zuten aldarrikapen hori DIPUTATUEN KONGRESUAN, eta 3.000k baino gehiagok EUSKO LEGEBILTZARRAREN aurrean. Bertan, legebiltzar-talde guztiei zuzendutako dokumentu bat erregistratu genuen, proposamen hori eztabaidatzeko ponentzia bat eratzeko eskatuz, euskal pentsiodunentzako diru-sarrerak 1.080 €-raino osatzeko premia justifikatuz, eta horren zenbatekoa zehaztuz.
Hala ere, joan den astelehenean, hilak 29, bost mila pentsiodun baino gehiagok, EUSKAL HERRIKO herri eta hirietan bilduta, uztailaren 23rako aurreratutako hauteskunde orokorren deialdia ezagutu dugu. GORTE NAGUSIAK desegiten dituen eta hirurogei lege baino gehiagoren izapidetzea baliogabetzen duen deialdi bat, horien artean PENTSIOAK ERREFORMATZEKO DEKRETUA (2/2023 DL, martxoaren 16koa) aldatzea ahalbidetzen zuena, indarrean jarraituko duena aldaketarik gabe.
1.080 €, 14 ordainsaritan, bost urte baino gehiago borrokan daramagun aldarrikapena da. Europako Gutun Sozialean (CSE) ezarritako nahikotasun-irizpideei erantzuten dielako, gutxienekoa da pentsiodun batek bizitza duina izan dezan, eta, gainera, pentsioetan dagoen genero-arrakala murrizteko neurri eraginkorra da.
Eusko Jaurlaritzak baditu gutxieneko pentsio hori osatzeko eskumenak, eta badauzka horiek bermatzeko behar beste baliabide. Pentsiodunok, lan-bizitza oso baten ondoren, erreformaz erreforma ikusten ari gara gure pentsioak murrizten ari direla, eta, beraz, gero eta zailagoa da bizi-maila duina bermatzea, eta, bereziki, emakume erretiratuentzat, haien batez besteko pentsio mailak gizonena baino % 36 txikiagoak baitira.
AROPE ADIERAZLEAREN 11. TXOSTENAREN arabera, EAEn eta Nafarroan 190.000 pentsiodun baino gehiago daude pobrezia-mugaren azpitik (153.000 EAEn eta 38.000 Nafarroan), eta hilean 688 € baino gutxiago jasotzen dute, eta 89.000 baino gehiago pobrezia larrian (72.000 EAEn eta 17.000 Nafarroan) 458 €baino gutxiagoko pentsioekin. 170.000 pentsio EAEn eta 62.000 Nafarroan, 1.000 eurotik beherako pentsioak dira.
Bada, une honetan, energia eta elikagaiak bezalako oinarrizko baliabideen prezioen igoera oligopolio finantzario eta energetikoen, oro har pertsonen eta, bereziki, adinekoen eta pentsiodunen onurak handitzeko erabiltzen ari diren honetan, gure bizi-baldintzak nola okertzen diren ikusita. Gero eta zailagoa da etxebizitzetako erosotasun-baldintzak mantentzea, osasuna, elikadura osasuntsua eta arreta eta zaintza zerbitzuak bermatzea.
Pentsioak, soldatak eta zerbitzu publikoak aberastasunaren banaketa desberdinaren paganoak dira, eta politika publikoen bidez aberatsak gero eta aberatsagoak dira gehiengo sozialaren kontura.
Eusko Jaurlaritzak ausarta izan behar du, eta berehala ezarri behar du 1080 euroko gutxieneko pentsioa. Soldata eta pentsioen erosteko ahalmenaren galera berreskuratzea eta bizitzaren kostuaren igoeraren araberako balioa handitzea. Batez besteko soldataren % 60ko LGS. Soldatetan eta pentsioetan dagoen genero-arrakala amaitzea.
Vitoria-Gasteiz, 2023ko ekainaren 5a
