Albiste eta informazio interesgarriak 2020ko ekainak 6

1.- Pasa den astelehenean pentsiodunen protesta sinbolikoak nabarmen hazi ziren

Maiatzaren 18an hasi ziren berriro, koronabirusaren mailakatze progresiboarekin batera, eta hiru astelehen hauetan zehar herri gehiago eta pentsiodun gehiago batzen joan dira diputazioen edo udalen aurreko zein plazetako kontzentrazio edo protesta sinbolikoetara.

Joan den astelehenean, Hego Euskal Herrian 2.500 pentsiodunek hartu genuen parte protesta horietan. Gasteiz, Donostia eta Bilbo hiriburuetan egin ziren, eta beste 50 bat herritan ere. Bizkaian soilik, hiriburuan eta beste 26 herritan egin ziren, denetara 1.330 pertsonarekin.

Protesta askotan minutu bateko isilunea egin zuten pandemiak hildako pertsonen senide eta hurbilekoei errespetua eta elkartasuna adierazteko. Gasteizen duela hiru astelehen bezala, Donostiako eta Bilboko minutu bateko isiluneak Pablo Sorozabalen hileta-martxaren soinu zirraragarria izan zuen lagun, eta Bizkaiko hiriburuan poesia bat errezitatu zen, bizitzak jarraitzen duela azpimarratuz, bizitza horren alde borroka egitea merezi duela, gizartearen gehiengoarentzat duina eta askea izan dadin, langileen eta herrien eskubide hauen gainetik, natura suntsituz eta bere mantenua jasanezin bihurtuz, beren onurak soilik interesatzen zaizkienen aurka.

Datozen astelehenetan elkarretaratzeak egiten jarraituko dugu, ziurrenik herri gehiagotan eta partaidetza zabalagoarekin. Osasun-prebentzioko eta segurtasuneko neurriei eusten jarraituko dugu, baina, aldi berean, pixkanaka-pixkanaka gaindituko dugu adinekoei ezarri nahi izan diguten beldurra, etxean gera gaitezen, arrisku-sektorea garela argudiatuz, baina gure familiekin eta ingurukoekin harremanak izateko ditugun beharrak kontuan hartu gabe.

2.- Datu kontraesankorrak hildako eta kutsatutako pertsonen zenbaketan

Estatu askotan ohikoa izan da koronabirusak hildako edo kutsatutako pertsonen kopurua ezkutatzea edo gutxitzea, eta, horrela, gobernuek nahi izan dituzte beraien erantzukizunak edo pandemiaren kudeaketa txarra saihestu edo leundu.

Estatu espainiarrean, azken egunotan, Estatu mailako osasun-arduradunek emandako datu ofizialak gutxienez kontraesankorrak eta sinesgarritasun gutxikoak zirela antzeman ditugu. Hego Euskal Herrian soilik 5, 6 edo 7 hildako zenbatu direnean, Osasun ministerioak 0 edo 2 heriotza besterik ez du zenbatu.. Era berean, duela egun batzuk Estatu osoko hildakoak 27.000 pertsona inguru zenbatu ziren bitartean, ehorztetxeek jakinarazi zuten koronabirusak hildakoak 44.000 pertsona inguru zirela.

Bestalde, albistegietatik desagertu egin dira, pandemiaren kontura, egoitzetan edo etxean hil diren adineko pertsonen datu zehatzak, biztanleriaren segmentu horretan izan duen dimentsio larria ezkutatzeko. Bizkaian ezaguna izan da Rementeria Ahaldun Nagusiaren jokabidea, ez baitzuen eguneroko daturik ematen, adineko egoiliarren eta haien senideen artean “beldurra eta larritasuna saihesteko”.

Jarrera horrekin, erakunde publikoen eta sektoreko patronalen erantzukizunak murrizten saiatu dira. Beste baliabide eta baldintza batzuekin, egoitzetan eta etxez etxeko arretan hildako eta kutsatutakoen kopurua txikiagoa izango litzateke.

3.-  Pandemiak atzera egiten du. Sakoneko arazoek eta gabeziek beren horretan irauten dute

Azken asteetan argitaratzen ari diren datuek agerian uzten dute pandemia gutxitzen ari dela, baina horrek ez du esan nahi berriro agertzeko arriskua desagertu denik.

Baina, pandemian zehar, egoitzetan eta etxez etxeko arretan antzemandako arazo eta gabezia larriek jarraitzen dute hein handi batean. Prebentzio-baliabide jakin batzuk hobetzeaz gain, profesionalen eta zaintzaileen plantillen arazoak, adibidez, mantendu egiten dira, bai dimentsioari bai lan-baldintzei dagokienez. Gai hori konpontzea ezinbesteko baldintza da adinekoek egoitzetan edo etxean dituzten beharrei behar bezala erantzuteko. Pandemiak iraun duen bitartean aldi baterako kontrataziora jotzeak ez du egiturako arazo larri hori konpontzen. Plantilla guztietan, langile finkoak, lan-baldintza justu eta duinekin, kontratatu behar dira.

Ezin da errepikatu ezagutu dugun egoera, ezta adineko pertsonak isolatuta edo konfinatuta utzi ere, ez egoitzetan, ez etxean. Senideen eta hurbilekoen kexak, kalera edo aisialdirako beste leku batzuetara irteteko aukera ez zutelako, ugaritu egin dira.

Are gutxiago onar daiteke lehendik susmatzen zen gertaera: zenbait ospitaletan, pandemiak jotakoek gainezka eta gainezka egiten zutenean, haietako batzuen osasun-zuzendaritza kudeatzaileek jarraibideak eman zituzten pandemia gainditzeko edo bizirik irauteko aukera gehien zuten paziente gazte edo helduei lehentasuna emateko, pandemia gainditzeko aukera gutxien zuten adinekoen aurretik. Duela bi aste, El Confidencial egunkariak egiaztatu zuen Madrilgo ospitale batean, non mediku-agindu horiek eman ziren, pandemiak jotako adineko emakume bat artatu gabe hil zela hiru egun geroago.

4.-  Giroa sortzen, pentsioen gastuak murrizten saiatzeko

Escrivá ministro jaunak eta Pedro Sanchezen Gobernuko beste kide batzuek ziurtatu dute pentsioen igoera KPIarekin bermatuko dela, eta pentsio txikienek, batez ere kotizazio gabekoek, ehuneko igoera handixeagoa izango dutela. Baina pentsioei eusteko eta pentsioekin sakrifizioak egin beharko direla esateko beldur giroa sortu nahi duten zurrumurru eta adierazpen andana gero eta ugariagoak dira.

Europako Batzordearen gomendioak eta, batez ere, behin eta berriro entzuten dugun Gizarte Segurantzaren sistema mantenezina den leloa, are gehiago, koronabirusaren ondorioz langabezia areagotu den honetan, kotizazioak murrizten ari direnean, norabide horretan doaz.

Ahaztu egiten dute Gizarte Segurantzan sartu ziren eta Gizarte Segurantzatik kanpoko beste zeregin batzuetarako erabilitako ehunka mila milioiak ez direla itzuli – eta ez direla itzuliko –. Ahaztu egiten dute Gizarte Segurantzak gaur egun dituen gastu gehienak ERTEek eragindako milioika pertsonen langabezia-prestazioetatik datozela, eta horiek luzatu egingo direla “enpresak eta enplegua mantentzearen” intereserako, eta enpresariak ere horietaz baliatzen direla beren kotizazioetatik salbuetsita geratzeko.

Era berean, ez dute esaten enpresaburu handiek eta finantza-taldeek Espainiako Estatuko abalen bidezko milioika euro dituztela, Europako gainerako herrialdeek bezala, Europako Batzordeak emanak, interes txikiko finantzaketak eta kredituak baimentzen dizkietenak, eta, azkenik, Espainiako Estatuaren kasuan, abal-emaile gisa, abal horien % 80 estali behar izateko arriskua bere gain hartzen duena, abalak erabiltzen dituztenek porrot egiten badute.

Pedro Sanchezen Gobernuak, aldiz, 30.000 milioi euroko mailegua onartu zion Gizarte Segurantzari maiatzaren 26an (16.000 euro inguru langabezia-prestazioak estaltzeko eta 14.000 inguru pentsioetarako), eta mailegu hori Gizarte Segurantzaren zor bihurtu zuen, Gizarte Segurantzara bideratutako transferentzia edo aurrekontu-partida izan beharrean. Horixe da pentsiodunen mugimenduak aspalditik aldarrikatzen duena.

5.- Urkullu lehendakaria pentsiodunen elkarte batzuekin bildu da

Ostegun goizean, EAEko pentsiodunen mugimenduak, komunikabide batzuetako kideen bidez, jakin zuen egun horretan bertan bilera bat egingo zela goizeko 11:30ean, Urkullu lehendakariaren, Osasun Sailburuaren,  Enplegu eta Gizarte Gaietako Sailburuaren eta “pentsiodunen elkarteen ordezkaritza zabal” baten artean. Pentsiodunen mugimenduko ordezkarien harridura handia izan zen komunikabideek bilera horren inguruan hitz egin zietenean, baina ez zuten inolako informaziorik. Geroago egiaztatu ahal izan zen “pentsiodunen elkarteen ordezkaritza zabala” erakundeekin harreman jakin batzuk dituzten elkarteetara mugatu dela. Bilera horren informazio publikoa hainbat komunikabidetan atera da.

EAEko pentsiodunen mugimenduak ez dio ukatzen lehendakariari pentsiodunen edozein elkarterekin biltzeko aukera. Nolanahi ere, gogora ekarri behar diogu pentsiodunen mugimenduak ia bi urte daramatzala aste guztietan kontzentratzen – konfinamendu aldian izan ezik – Euskal Autonomia Erkidegoko hiriburuetan eta 70 bat herritan; izan ere, manifestazio jendetsuak bultzatu ditu, pentsiodunak eta beste gizarte-sektore batzuekin batera, eta hiru aldiz 

Lehendakaria pentsiodunen edozein elkarterekin bildu daiteke, baina ez dago soberan gogoraraztea pentsiodunen mugimenduak ia bi urte eta erdi daramatzala astelehenero kontzentratzen –konfinamendu aldian izan ezik – euskal hiriburuetan eta EAEko 70 bat herritan, manifestazio jendetsuak bultzatu dituela, pentsiodun gisa zein beste gizarte-sektore batzuekin batera, eta hiru aldiz luzatu diogula bilera egiteko eskaera, azkena duela aste gutxi..

Lehendakariak jarrera irekiago, pluralago eta demokratikoagoa izan beharko luke, EAEko Pentsiodunen Mugimenduaren ordezkaritzarekin zuzenean bilduz. Zerbitzu sozio-sanitarioen hobekuntza, egoitzetatik eta etxez etxeko arretatik hasita, edo pentsio baxuenen osagarria 1.080 eurora arte – orain errazago onartu daitekeena  Bizitzeko Gutxieneko Diru Sarrera eta haren kudeaketa EAEko administrazioaren eskuetan egongo dela adostu ondoren – premiazko gaiak dira eta ezin dira mugarik gabe atzeratu. Atzo, ostirala, prentsa-ohar bat bidali zen komunikabide guztietara EAEko Pentsiodunen Mugimenduaren izenean, bilera horren aurrean duen jarrera eta Lehendakariari egiten zaizkion eskaerak azaltzeko.

6.-  Bilboko Udalak bere eskalinatetatik bota nahi du Pentsiodunen Mugimendua

Aburto alkate jaunak eta bere alderdiak, EAJk, beste ezeren gainetik nahi dute Bilboko pentsiodunek udaletxearen aurrean ez kontzentratzea, udaletxeko eskailerak gure aldarrikapenen eta kontzentrazioaren aurrean hitza hartzeko tribuna gisa ez erabiltzeko.

Ezin dituzte jasan astelehenero udaletxe aurrean egiten diren elkarretaratzeak, ezta pentsiodunek hiriburuan egiten dituzten manifestazio jendetsuak ere, udaletxeko eskalinatetan eta terrazan amaitzea. Are gutxiago Bilbo eta Bizkaiko pentsiodunen mugimendua, Hego Euskal Herriko beste herrialdeentzat eta Espainiako Estatuko gainerako herrientzako erreferentea denean.

EAJk batzoki bat balira bezala hartzen ditu batzuetan Bizkaia eta Bilbo hiriburua, eta uste du alderdiak eta berak bakarrik erabaki dezakeela zer egin eta zer esan. Bilboko pentsiodunek ez diote uko egingo udala bezalako sinbolo garrantzitsu bati. Haren aurrean kontzentratzen jarraituko dute, errekurtsoa jarriko dute alkatearen jarrera arbitrario eta antidemokratikoaren aurrean, eta Aburtorekin premiazko elkarrizketa bat eskatuko dute, akordio bat bilatzeko eta gatazka saihesteko.