Albiste eta informazio interesgarriak 2021eko apirilak 10

1.- 65 eta 79 urte bitartekoen txertaketak eskatzeak eta egindako salaketak hautsak harrotu ditu EAEn

Joan den astearen amaieran, Bizkaiko pentsiodunen mugimenduak gutun bat bidali zion Gotzone Sagardui Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailburuari, eta komunikabideei ere bidali zitzaien, prentsa-ohar batekin batera.

Oraindik ez dugu erantzunik jaso. Baina ostegunean, 60 urtetik beherakoei aldi baterako eten zitzaien AstraZeneca txertoa, baina bai 60 eta 65 urte bitartekoei aplikatzen jarraitu, eta pixkanaka 69 urtera arte luzatu zen. Eta atzo, ostirala, iragarri zuten 70 eta 79 urte bitarteko adinekoei ere txertoa jartzen hasiko direla, zaharrenetatik hasita. Benetan ikusi beharko da zertan geratzen diren iragarki horiek, baina badirudi egin ditugun salaketengatik egin direla.

Gotzone Sagardui andreari bidali genion gutun hori; izan ere, pentsiodun askok –adin-talde hori osatzen dugu gehienbat– galdetu ziguten ea nola ez zen posible herritarren sektore zabal hori epe labur eta ertaineko txertaketen plangintzan sartzea; are gehiago, kontuan hartuta txertoak oso beharrezkoak direla arrisku-sektore horretarako.

Hautsak harrotu ditu

Komunikabide batzuek kritika eta eskaera sozial horren kezkaz eta dimentsioaz jabetu behar izan dute. EITBko komunikazio-talde “publikoak” berak, Sailburuari gutuna bidali eta hurrengo egunean, Bizkaiko pentsiodunen mugimenduaren salaketaren eta erreklamazioaren berri eman behar izan du, astean zehar beste komunikabide batzuek egin duten bezala.

Pfizer, Moderna eta AstraZeneca txertoak kopuru handitan iristen ari direla iragarri digute. Ez dago logistika-arazorik horiek aplikatzeko; izan ere, ohiko txertaketa-zentroez gain, “txertodromoak” ireki dira, baina deigarria da anbulatorio batzuetan ez direla txertaketa asko egiten ari, nahiz eta horiek jartzeko gaitasun nahikoa izan. Bestalde, kutsatzeak, ospitaleratzeak eta betetzeko arriskua duten Zainketa Intentsiboetako Unitateetako (ZIU) sarrerak handitzen diren bitartean, 65 eta 79 urte bitarteko pertsonen tasa oso altua izanik, berdin jarraitzen dugu: ez dago sektore horri txertaketa garrantzitsua edo orokorra egiteko data edo epe zehatzik.

Badirudi Jaurlaritzak eta Osasun Sailak, arrisku gehien dituzten edo funtsezkotzat jotzen diren sektoreen txertaketetan lehentasunak ezartzeko orduan izan duten planifikaziorik ezak, desordenak eta irizpide objektiboren faltak, gutxienez ez dutela oso jarrera objektiboa, serioa edo arduratsua adierazten.

Protestak

Duela aste batzuk, Osakidetzak azpikontratatutako anbulantzien plantillek lanuzteak eta protestak egin behar izan zituzten kalean, txertoa jasotzeko azkenak zirelako, nahiz eta kutsatzeko arrisku handiko sektorea izan, bai langileei, bai lekualdatu behar dituzten pazienteei dagokienez. Une honetan, supermerkatuetako kutxazainak eta beste zerbitzu batzuetako langileak, bezero askori aurrez aurre arreta ematera behartuta daudenak, kexu dira, haiek ere txertatzeko ilaran azkenak direlako. 65 eta 79 urte bitarteko pertsonek, pentsiodunen mugimendua horien buru, protesta gehiago egin beharko ditugu guri entzun arazteko eta bakunak administra ditzaten, osasunaren mundu zientifikoaren gehiengoak defendatzen duenean orain garrantzitsuena adinean aurrera egin gabe txertatze masiboa dela, zaharrenekin egin ondoren? Berehalako eta behar bezalako erantzunik jaso ezean, Euskal Autonomia Erkidegoko pentsiodunen mugimenduak justifikaziorik gabeko bazterketa horren aurkako hainbat protesta ekimen bultzatuko ditu datozen egun eta asteetan.

2.- Musukoak doan, orain!

Behin eta berriz gogorarazten digute musukoak leku guztietan eraman behar direla, orain hondartzetan, mendian… Baina ahaztu egiten dute ordaindu behar ditugula, urtebete daramagula horiek erabiltzen, pandemia behin betiko geldiarazi arte haiekin jarraitu beharko dugula, eta, gainera, nahitaez, bestela isuna jarriko baitigute. Bidezkoa eta beharrezkoa iruditzen zaigu horiek erabiltzea, baina mundu guztiak duen behar publikoa denez, erakundeek beren gain hartu beharko lukete dohainik izan zitezen, behintzat behar handienak dituzten sektoreentzat, non pentsiodun kopuru handia dagoen, batez ere emakumeak.

3.- Astez aste, Madrilgo Gobernuak, Bruselarekin, patronalarekin eta CCOOrekin eta UGTrekin, pentsioen eta lan-neurrien inguruan egindako negoziazioen gardentasuna eta informazioa eskatzen.

Ez dago modurik Pedro Sanchezen Gobernua, Brusela, CEOE, Cepyme eta CCOO eta UGT sindikatuekin egiten ari diren proposamenak eta negoziazioak publiko egin ditzaten. Dituzten asmoen hurbilketa baino ezin dugu lortu, zenbait komunikabideren filtrazioen eta Gobernuan ez dauden ezkerreko alderdi batzuen informazioen bidez, Euskal Herriko eta Estatuko gainerako Herrietako pentsiodunen mugimenduek pairatzen dugun desinformazio bera –edo antzekoa– pairatzen dituztenak.

Ez da harritzekoa eskuineko botere ekonomiko eta politiko handiek, bai Europakoek bai Espainiako Estatukoek, dena ezkutatzea protestarik egon ez dadin. Baina oso kezkagarria iruditzen zaigu Madrilgo Gobernuak, aurrerakoia dela esaten duenak, eta CCOO eta UGT sindikatuek ia gauza bera egitea. Dirudienez, bost axola zaie Estatu osoan 9 milioi pentsiodun inguru egotea –700.000 Hego Euskal Herrian– edo Estatuan 22,5 milioi langile egotea –1.300.000 Hego Euskal Herrian–, baina guzti horien bizitzen baldintza materialetarako funtsezkoa da aztertzen eta negoziatzen ari direna.

Azalpenik eman ez denez eta eskaturiko elkarrizketei erantzunik izan ez denez, Euskal Herriko pentsiodunen mugimenduak eskutitz bana bidali die berriz ere Madrilgo Gobernuko Presidentetza Kabineteko zuzendaria den Ivan Redondori eta Unidas Podemoseko Yolanda Diaz Lan ministroari, egiten ari diren proposamenen eta negoziazioen berri seriotasunez eta erantzukizunez eman diezaguten eskatuz. Horretarako, ezinbestekotzat jotzen dugu elkarrizketa zuzenak egitea, aurrez aurre edo telematikoki.

4.- Bizkaiko eskualdeetako mobilizazioak, Ezkerraldean eta Meatzaldean alde batetik, eta Uribe Kostan bestetik

Ezkerraldeko eta Meatzaldeko pentsiodunen mugimenduak, datorren astelehenean, apirilak 12, Portugaleten egingo duten mobilizazio bateratua prestatzen jarraitzen du. Era berean, babesa eman diote hainbat enpresatako batzordeek, larunbaterako, apirilaren 17rako, Sestaon, bi eskualdeek jasaten duten industria desegitearen, langabeziaren eta marjinazio eta pauperizazio egoeraren aurka deitu duten mobilizazioari.

Uribe Kosta eskualdean (Eskuinaldea), eskualdeko pentsiodunen mugimendua, Nerbioi itsasadarraren beste aldekoak egiten ari diren bezala, beste mobilizazio bat prestatzen ari da Erandion, apirilaren 19rako. (Barkamena eskatzen diegu gure irakurleei, joan den astean, giza akats batengatik, hilaren 12an izango zela aurreratu baikenuen).

5.- Argindarraren prezioa %26,5 igo da martxoan

Urtarrilean, hotz eta elur denboralea tartean, argindarraren prezioak urteetan ezagutu ez den igoera izan zuen. Sektore elektrikoak argudiatzen zuen horren erantzule nagusia eguraldi txarra zela. Martxoan %26,5 igo da argindarra, eta eguraldia ez da inolaz ere urtarrilekoa bezain txarra izan; beraz, erabilitako aitzakia, gutxienez, zalantzan geratzen da. Hori bai, prezioen igoera, zalantzarik gabe, eskandalagarria da.

Batzuetan ez da erraza prezioen igoera egiaztatzea, baldin eta hilero ordaintzen ditugun tarifa elektrikoen kostu osoa soilik begiratzen badugu. Jakina, normalena da neguko hilabeteetako tarifen kostua –eta oso hotzak, euritsuak eta ilunak badira, are gehiago– udaberrikoa edo udakoa baino altuagoa izatea, azken horietan elektrizitate gutxiago kontsumitzen baitugu. FACUA-Consumidores en Accion elkartearen arabera, erabiltzaile bakoitzaren batez besteko faktura 80,48 eurokoa izan zen urtarrilean eta 70,90 eurokoa martxoan. Horrek esan nahi du argiaren prezioa merkatu egin dela? Ez. Martxoan urtarrileko energia bera kontsumitu izan bagenu, 80 euro inguruko kostua izango genukeen.

Egia dena da, aurtengo martxoan, iazko hilabete berarekin eta antzeko kontsumoarekin alderatuta, 10 euro gehiago ordaindu ditugula. Izan ere, Endesak eta Iberdrolak 2021erako mozkin handiak iragarri dituzte, eta horretarako hilean batez besteko igoera 20 eurokoa izatea espero dute. Ea nola bizi iraun dezaketen 700, 600… euro baino gutxiagoko pentsioak dituzten pentsiodunek!

6.- Bankuen aurreko protesta prestatzen

Egunero, batez ere, adineko jendea hurbiltzen zaigu banketxeen aurreko ilarengatik kexu, aurrez aurreko arreta ahalbidetzen zieten herrietako sukurtsalak desagertu direlako, fakturak ezin dituztelako kontrolatu ordenagailuz iristen baitzaizkie, gero eta gehiagotan esaten dietelako edozein eragiketa Internet bidez egin behar dela, ez dakitela zenbat kobratzen dieten komisioetatik edozein banku-eragiketarengatik…

Datorren ostegunean bilduko dira Araba, Bizkai, Gipuzkoa eta Nafarroako pentsiodunen mugimenduko ordezkariak arazo larri honen aurrean zer egin behar den ikusteko eta egingo ditugun urratsak eta ekimenak zehazteko. Dagoeneko prestatu da manifestu bat, gai horiek ez ezik, bankuen zereginari eta eman beharko luketen zerbitzu publikoari eragiten dieten sakoneko beste arazo batzuk ere planteatzen dituena. Era berean, gutunak prestatu dira banku-erakundeetako zuzendari eta kudeatzaile guztiei bidaltzeko, bai eta Ekonomia ministroari eta Espainiako Bankuari ere, finantza-sistemaren arautzaile gisa, eta EAEko eta Nafarroako erakundeei eta beren ekonomia sailei. Baina, aldi berean, protesta-mobilizazio bat prestatzen ari da hiriburuetako eta herrietako banketxeen aurrean hil honen amaierarako, eta horren data eta aldez aurreko kanpaina bileran zehaztu eta erabakiko dira.

7.- Aurrerapenak maiatzaren amaierako pentsio publiko eta duinen aldeko mobilizazioaren prestaketan eta antolaketan

Harremanak eta elkarrizketak ugaritzen ari dira sindikatu guztiekin eta emakumeen, gazteen, merkatari txikien eta bestelakoen kolektibo sozial anitzekin. Kolektibo askoren erantzun positiboa eta konprometitua jasotzen ari gara, baita sindikatu gehienena ere. Denok bat gatoz Araba, Bizkai, Gipuzkoa eta Nafarroan, gaurko eta etorkizunerako pentsio publikoak, duinak eta nahikoak bermatuko dituen sistema publiko baten alde egingo den mobilizazio horren garrantziaren inguruan, are gehiago kontrako boladak oso indartsuak direnean.

Euskal Herriko harreman eta elkarrizketa horiez gain, Estatuko gainerako Herrietako pentsiodunen plataformekin ere harremanak zabaltzen ari gara, data horretan bat egiten saiatzeko. Duela hiru urtetik hona Euskal Herrian zein Estatuko beste Herrietan eskatzen ari garen aldarrikapenek mobilizazio masibo eta premiazkoa eskatzen dute, maiatzean egingo duguna bezalakoa. Dagoeneko hainbat plataforma esanguratsutatik jaso dugu bat etortzeko borondatea eta interesa, bakoitzak bere aldarrikapen espezifikoekiko eta mobilizazio-eredu eta antolaketarekiko duen autonomia errespetatuz. Datorren astean zehar, mobilizatzeko eta adierazi duguna errespetatzeko borondatea duten plataforma gehiagorekin harremanak eta elkarrizketak zabalduko dira. Zalantzarik gabe, Estatuko gainerako Herrietako milaka pentsiodunek parte hartuko luketen mobilizazioa positiboa eta interes handikoa izango litzateke.

8.- Kaosa Bizkaiko errenta-kanpainan eta arazoak adinekoentzat

Bizkaiko Ogasunak zalaparta handiz iragarri zuen, guztiek jada egindako errenta-aitorpena jasoko genuela eta onartu edo aldatu besterik ez genuela egin beharko. Arazo txiki bat zegoen: dena telematikoki egin behar zen. Eta ez zituzten kontuan hartzen deklarazioa ontzat eman aurretik ulertzeko izan ditzakegun zailtasunak, ez eta Interneteko sarbide unibertsalik ez izateak eragiten duen arrakala digitala ere.

Horregatik, gai hori Bizkaiko Batzar Nagusietan eztabaidatu zenean, batzarkide talde batzuek eta herritarren hainbat alegaziok proiektu pilotu bat egitea proposatu zuten, prozedura telematikoa orokortu aurretik. Ez zen onartu, dena batera egin da, eta orain ondorioak ikusten ditugu: webgunea blokeatuta, aitorpen okerrak, amaitu gabeko aitorpenak, eta horiei gehitu beharreko dokumentuak nola erantsi jakin gabe… Azken batean, aitorpena erraztu beharrean, Bizkaiko Foru Aldundiak urduritasuna eta segurtasunik eza sortu ditu pertsona askorengan errenta-kanpaina honetan. Akatsak zuzentzeko eta aurrez aurreko arreta bermatzeko eskatzen dugu, errenta-aitorpena modu lasaian eta ondo egiten ariko garela ziurtatuta. Gure eskubidea da, eta Bizkaiko Aldundiak bermatu egin behar du.