Albiste eta informazio interesgarriak 2021eko apirilak 17

1.- Escrivá ministroaren agerraldia, Toledoko Itunaren batzorde parlamentarioaren aurrean

Gaur bertan agerraldi horri buruzko prentsa-oharra bidali da hedabideetara, Euskal Herriko pentsiodunen mugimenduko ordezkariek ostegunean egindako bileran adostu zen moduan. Prentsa-ohar horretan jasota daude ondoren dituzuen informazioa eta kritikak, Escrivák astelehenean Toledoko Itunaren Legebiltzarreko Batzordean aurkeztu zituen hiru proposamenen inguruan.

KPI igotzea kotizaziopeko pentsioei

Hori egitea proposatzen du, baina ez iraganean bezala, izoztu eta %0,25 ezarri aurretik, eta are gutxiago azken hiru urteetan egin den bezala. Formula berri bat proposatu du, azken hilabeteetan aurkeztutakoaz bestelakoa. Ulertzeko eta are gehiago azaltzeko formula zaila, pentsioen eros-ahalmenari eutsiko zaiola ziurtatzeko. Hori bai, pentsioak KPIaren gainetik igotzeko aukera guztiak ixten ditu, 2019an eta 2020an lortu genuen bezala.

Kotizaziopekoak ez diren pentsioetara zenbat igoko den ere ez du zehazten. Ezta gutxieneko pentsioa 1.080 eurora igotzeko asmoa duen ere, edo gutxienez egungo LGSra arte (950 euro, 14 ordainsari). Zoritxarrez, ez dugu uste hori bere nahia denik.

Erretiro aurreratua hartu nahi dutenak are gehiago zigortzea

Erretiro aurreratua hartzera behartuak ez ezik, erretiroa hartzeko legezko muga baino bi urte lehenago egin nahi duten guztiak ere barne hartzen ditu, orain 66 urte inguru eta 2027an 67 urte egongo da muga hori. Ha avanzado ya los coeficientes de penalización que pretende llevar a cabo y que supondrán merma de las pensiones. 

Borondatezko erretiroa legezko gehieneko adinaren ondoren luza dadin laguntzea, urteko osagarria 12.000 eurora irits daitekeelarik.

Horrek esan nahi du oztopoak jarriko zaizkiela ordezkapen-kontratuei, batez ere langabezian dauden eta enplegua aurkitzeko gero eta aukera murritzagoak dituzten milioika gazteei. Horrez gain, soldata onak eta lan erosoak dituzten pertsonak saritu nahi dira, beren lan-bizitza lasai samar jarraitzeko aukera izan dezaten, urtean 12.000 eurorainoko konpentsazioa emanez, langile eta gazte askok beren lanagatik jasotzen ez duten zenbatekoa da hori. Galde diezaietela lan nekagarriak, erritmo handiko lan errepikakorrak dituzten langileei, goizeko, arratsaldeko eta gaueko txanda iraunkorretan edo laugarren edo bosgarren txandan daudenei, ea 66 edo 67 urte bete ondoren lanean jarraitzera animatzen diren.

Ulertezina da Gizarte Segurantzako ministro batek, bere burua aurrerakoitzat duen gobernu baten kideak, salatu eta kritikatu izan ditugun proposamen horiek, eta ezkutuan dituen beste batzuk ere, defendatzea. Gure ustez, Kongresuan dauden ezkerreko alderdiek ozenki hitz egin behar dute, neurri horiek salatuz eta aurka eginez. Euskal Herriko pentsiodunen mugimendu gisa, lehenik eta behin, euskal ezkerreko indarrak gonbidatuko ditugu hori egitera. Jakina, hemen, Euskal Herrian, pentsiodunen mugimenduak ez ditu bere proposamenak alboratuko, ezta mobilizazioak eten; aldiz, maiatzaren amaierarako sindikatuekin eta beste talde sozial askorekin batera, mobilizazio indartsu bat prestatzen ari da. Egun berean, ziurrenik, Estatuko gainerako Herrietako pentsiodunen beste plataforma edo mugimendu batzuek mobilizazioak ere egingo dituzte.

2.- Pentsiodunen mobilizazio arrakastatsua Portugaleten

Ezkerraldeko eta Meatzaldeko pentsiodunen mugimenduak deituta, astelehenean, hilak 12, mila pentsiodun, ITPko langile talde batekin, Portugaleteko kaleetan zehar ibili ziren.

Beste behin ere, pentsiodunen mugimenduak bi eskualdeetan duen pisua erakutsi zuten; izatez, hilero, pandemiagatik herriak konfinatzen ez badira, bi eskualdeetako herri batean batera kontzentratzen eta manifestatzen dira. Hori guztia, alde batera utzi gabe astelehenetik astelehenera atsedenik gabe, bi eskualdeak osatzen dituzten 8 herrietako 7 herri garrantzitsuenetan egiten dituzten kontzentrazioak edo bestelako ekimenak.

Eta gaur, apirilaren 17an, beste erronka solidario bat dute, bi eskualdeetako 50 enpresa-batzorde inguruk, sindikatu gehienek eta gizarte-talde ugarik deitutako mobilizazioarekin. Sestaon egingo da, hainbat enpresa eta lantegitako kaleratzeak salatzeko, langileak berriro hartzeko eskatzeko eta industria desegitearen –neurri batean, zerbitzu-enpresak edo banaketa-enpresak ordezkatzen ari dira industria, baina partzialki soilik–, langabezia eta bi eskualdeetan gero eta gehiago hedatzen ari den pobreziaren aurka borrokatzeko. Gaur jende asko biltzeko eta manifestatzera joateko arazoa da bi eskualdeetako herri batzuk konfinamenduan sartu direla, Sestao bera barne.

3.- Eskualdeko mobilizazioa Uribe Kostan

Nerbioi itsasadarraren beste aldeko pentsiodunen mugimenduko kideek astelehenean egin zuten bezala, Uribe Kostako eskualdekoek Erandion egingo dute manifestazioa, etzi, hilak 19.

4.- Gasteizko Gobernuak eta Gotzone Sagardui Osasun sailburuak mugitzeko beharra izan dute

Txertoa jartzeko epe laburreko edo berehalako plangintzetan, 65 eta 79 urte bitarteko pertsonak ez zirelako aipatzen edo sartzen hainbat astez salatu ondoren, Gotzone Sagarduik joan den asteko ostegunean jakinarazi zuen 60 urtetik beherakoei oraingoz ez zitzaiela AstraZeneca txertoa jarriko, baina bai adin horretatik gorakoei 69 urte bete arte. Eta ostiralean berriro iragarri zuen asteburutik aurrera hasiko zela txertoa jartzen 70 eta 79 urte bitarteko adin-tartean, pertsona horien artean zaharrenetatik hasita. Mundu guztiak dakien bezala, pentsiodun gehienak 65 eta 79 urte bitartean gaude.

Ematen zuen beheak eta goiak irentsiko zituela, egun eta aste gutxiren buruan adin-tarte horretako jende guztia txertatuz. Baina jendeak hitzordua eta txertoa jartzeko tokia eskatzeko mezu asko bidali ondoren, astearte honetan jende kopuru handi bati mezu berri bat bidali diote, beste txerto-sorta batzuk iritsi arte zain egon behar zirela adieraziz, zeuden txertoak agortu zirelako.

Horren beldur ginen, Gasteizko gobernuak eta bere Osasun sailburuak duten desordena eta planifikazio falta ikusita. Hori dela eta, etzi, astelehena 19, Euskal Autonomia Erkidegoko pentsiodunen mugimenduak, herri askotan, ohiko kontzentrazio-lekuetatik osasun-administrazioaren edo arretaren erreferentziazko zentroetarako martxak eta manifestazioak egingo ditu, gardentasuna eta txertaketa-plangintza zehatzak eskatzeko, herritarren sektore horri justifikaziorik gabeko atzerapenik planteatu gabe, 350.000 pertsona ingururi eragiten baitie.

5.- Enkarterrin eskualdeko ospitalea sortzeko eta Gernikakoaren prestaketa osoa izateko eskakizunak

Etzi, EAE osoko mobilizazioekin eta eskaerekin bat eginez, Enkarterri eta Busturialdea eskualdeetan salatu eta eskatuko dituzte Enkarterrin ospitale bat eraikitzea eta Gernikan dagoen ospitalea guztiz prestatzea.

Balmasedako emakume batek, duela egun batzuk, Urkullu lehendakariari bidalitako gutun batean adierazi zuenez, “Balmasedako jendeak, ekografia bat edo gure medikuak eskatzen digun beste edozein froga egiteko, lekutara joan behar du”.

Eta gaineratzen zuen: “… gaur egun, 2021eko apirilaren 6an, artatzen naute Basurton, Balmasedatik (bizi naizen lekutik) 28 km-ra, Usansolon 45 km-ra eta Gurutzetan 32,8 km-ra. Horrek esan nahi du, denboran neurtuta, goiz osoa, edo arratsalde osoa, behar dudala joateko eta itzultzeko, distantziez gain itxaroteko denbora ere badagoelako, eta arretarako hitzorduak garaiz gauzatzen ez direlako, osasun-langile nahikorik ez baitago, eta ez dut uste arazo hori konpontzeko asmorik duzun”. 

“Zorionez, ni oraindik mugitu naiteke, baina pertsona askok, adinagatik, baliabide faltagatik edo baldintza fisikoengatik, ezin dute hori egin, baita lan egiten duten pertsonek ere, ordu batzuk ez ezik, egun osoa galdu behar dute. Gobernuko jaun-andreok, ez duzue uste eskualde honetan ospitale bat behar dugunik?”

Gernikan, Busturialdeko eta Lea Artibaiko biztanleak artatzen dituen ospitale bat dago, eta, bide batez esanda, eskualde horretako azken herri batzuentzat, hala nola Ondarroarentzat eta beste batzuentzat, oso urrun dago, eta mugikortasun eta komunikazio-arazoak ditu. Ospitale horretako arazo larria da, duela urte dezente, okupatzen ez den hirugarren solairua oheekin prestatzeko eskatzen hasi zirela, arreta mediko zehatz batzuetarako jendea Galdakao-Usansoloko ospitalera eraman behar ez izateko. Baina berdin jarraitzen dute.

6.- Farmazia-enpresen patenteak pandemian zehar Europar Batasunaren kontrol publikoaren pean egoteko kanpaina

#Right2Cure Europako Herritarren Ekimenak sustatutako ekimenean, Europa mailako 1.000.000 sinadura biltzea proposatzen da, Europar Batasuneko erakundeek neurriak hartzera behartzeko, pandemiak irauten duen bitartean farmazia-enpresen patenteak haien kontrol publikoaren pean egon daitezen.

Manifestuan beharrezkotzat jotzen dute monopolioek –farmazeutikoek–, COVID-19ren aurkako diagnostiko, tratamendu eta txertoak eskuratzea oztopa ez dezaten, gaur egun gertatzen ari den bezala, munduko ekoizpen-ahalmena mugatuz eta prezioak gehiegi igoz. Pandemian patenteen aplikazioa kendu beharko litzateke, egiaztatutako ikerketa-gastuak ordainduz eta gehiegizko prezioak saihestuz; horrela, produktuak fabrikazio-kostuaren prezioan merkaturatu ahal izango lirateke. Gure konpromiso etikoak argi uzten du interes orokorra eta osasun publikoa gutxi batzuen irabazien gainetik egon behar direla.

Farmazia-enpresak pandemiaren aurkako txertoen kontura lortzen ari diren etekin pribatuak eskandalagarriak dira. Gehien ordaintzen duenari saltzen dizkiote, txertoak emateko konpromisoak hausten dituzte interesatzen zaienean, eta txertoa jarri gabe uzten dituzte herrialde eta pertsona pobreenak, inolako eskrupulurik gabe.

Ekimen horrek bere mugak ditu, ez baita planteatzen patenteen kontrol publikoa –kasu honetan, aldi baterako bakarrik eta Europar Batasunerako soilik egiten da–. Gizarte osoari, eta bereziki baliabide gutxien dituzten herrialde eta pertsonei, eragiten dien pandemia baten –eta ezagutu ditugun eta ezagutzen jarraituko ditugun beste batzuen– aurrean, patenteak osasunaren zerbitzura jarri behar dira.

Hala ere, uste dugu ekimen hau positiboa dela eta aurrerapausoa izan litekeela eskatzen ari dena lortzen bada. Horregatik, ez litzateke gaizki egongo ahalik eta pentsiodun gehienok gure sinadura ematea horren alde.

Dagoeneko sinadura asko bildu dira, baina oraindik dezente falta dira milioira iristeko, eta kopuru hori gainditzen badugu, are hobeto Europar Batasuneko erakundeek, patenteen kontrola eta kudeaketa aplikatzeko legeak eman ditzaten eta, ondorioz, herritarrentzako doakoak izan behar duten txertoen ekoizpenaren inguruan ere. Sinatu nahi baduzue edo jende gehiagori pasatu, hemen duzue esteka: https://noprofitonpandemic.eu/es/

7.- Greba Euskal Autonomia Erkidegoko sektore publikoan

ELA, LAB, ESK, Steilas, CNT, CCOO eta SATSE sindikatuek mobilizazio-dinamikari ekin diote, eta apirilaren 22an greba egingo dute.

Adierazi dute zerbitzu publikoak direla pertsona guztientzako berdintasunezko gizartea eraikitzeko zutabe nagusia. Enplegu publikoaren sorrera eta egonkortasuna defendatzen dute, lege-iruzurreko kontratazioa ezabatzea –EAEn horrela dago plantillen %40an, eskandalagarria dena– eta guztiontzako zerbitzu publikoak hobetzea. Pentsiodunen mugimenduak sektore horren aldarrikapenak eta mobilizazioak babestu behar ditu, gure premien zati handi bati erantzuteaz gain, gure gizartearen gehiengoaren premiei ere erantzutea sektore horren esku baitago.

8.- Gipuzkoako Senideak elkarteak eskatu du Foru Aldundia eser dadila egoitzetako langileekin hitzarmena negoziatzera

Gipuzkoako egoitzetako erabiltzaileen senideen elkarteak manifestazioa deitu du gaurko, Gipuzkoa Plazan. Helburua, Foru Aldundia egoitzetako langileekin hitzarmena negoziatzera eser dadila eskatzea 248 greba egunetan baitaude. Senideen elkarteak uste du hitzarmen honek kalitatezko zaintza bermatzeko neurriak jaso behar dituela, baita plantillak handitzea ere, sindikatu guztiek eskatzen duten bezala. Gipuzkoako pentsiodunek manifestazioaren alde egin dute.