Albiste eta informazio interesgarriak 2023ko abuztuak 26

1.- Pentsiodunen manifestazio jendetsua Bilboko Aste Nagusian 

3.000 pertsona inguruk parte hartu zuten astelehenean Bizkaiko Pentsiodunen Mugimenduak deitutako manifestazioan, eguerdiko 12:00etan abiatu zen plaza Eliptikotik eta Udaletxean amaitu. 

Jai-giroko manifestazio partaidetza, alaia, eta oso koloretsua izan zen, batez ere Bilboko pentsiodunekin osatua, baina Bizkaiko beste herri batzuetako zein Hego Euskal Herriko beste herrietako lagunekin. Txistulari talde bat buru izan zuen eta pankarta ugari, baita banderatxoak, musuzapiak, batez ere, eta 1.080€ko peto ugari ikusi ziren, pentsiodunen mugimenduaren eskaria: 1080€ gutxieneko pentsioa 14 ordainsaritan.

Manifestazioan, Euskal Herritik gertu dauden beste autonomia erkidegoetako konpartsakide eta pentsiodunen taldeek ere parte hartu zuten, hala nola Asturiasetik (hortik autobus bat etorri zen), Kantabriatik eta Burgosetik. Lagun horiei emandako agur eta esker on solidarioak oso nabarmenak eta hunkigarriak izan ziren. 

Manifestazioaren amaieran euskarazko zein gaztelaniazko ohar labur baten irakurketak, Arkaitz Estiballes Ormaetxearen bertso batzuek eta Mikel Laboaren Txoria-txori abestiak, txistulari taldearen doinuaz, osatu zuten. Ondoren pentsiodunen taldeak hainbat txosnatatik pasa ziren pintxo-poteak dastatzen, pentsiodunentzako prezio murriztuan. 

Oharrean agerian geratu zen Aste Nagusian, gainerako ekimen eta mobilizazioetan bezala, ahalik eta herritar gehienengana helarazteko interesa, bereziki 1.080€ko gutxieneko pentsioaren eskariarena. Era berean, Irailaren 4tik aurrera, Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak ohiko kontzentrazioei berriro ekingo die Hego Euskal Herriko hiriburu eta herri gehienetan. Kontzentrazioekin batera, beste mobilizazio ekimenak ere izango dira, Euskal Autonomia Erkidego eta Nafarroako parlamentuei eta gobernuei zuzenduak, lehenbailehen eskatzeko 1.080€ko gutxieneko pentsioaren osagarria. 

Era berean, EHko pentsiodunen mugimenduak, Estatuko beste erkidego eta herri batzuetako pentsiodunen plataforma eta mugimenduekin batera, ekimen berriak bultzatuko ditu, sortutako Gobernu berriari pentsio publiko eta duinak exijitzeko, bereziki, 1.080€koa, 14 ordainsaritan.

2.- Protestak hainbat herritan, makroparke fotovoltaikoen edo eolikoen aurka

Salvemos el Perdón 4.0 plataforma herrikoiak, Izarbeibarreko eta Erreniega iparraldeko mendilerroko biztanleek osatua (Nafarroa), garaipen garrantzitsua lortu du, beren udal lurretan bi makroparke fotovoltaikoren eraikitzea ukatuz. 

Solaria Promoción y Desarrollo Fotovoltaico enpresak hainbat makroproiektu fotovoltaiko sustatu nahi izan ditu, besteak beste, Serena 1 eta Serena 3 Adiotz eta Muruzabaleko lurretan, eta Nafarroako Gobernuko Landa Garapen eta Ingurumen Departamentuak ingurumen-inpaktuaren aldeko adierazpena jaso zuen martxoaren 30eko NAOean. Baina uztailaren 8an, ordea, Lurralde Antolamendua eta Paisaiaren Departamentuak uko egin zuen proiektu horiek eraikitzeari, Foru legeriaren esparruan. 

Salvemos el Perdón 4.0 plataforma duela hiru urtetik ari zen Solaria enpresaren planak arbuiatzen, elkarren mugakide diren hiru eguzki-parke instalatzeko, 400 futbol-zelairen pareko zabalerarekin Adiotz eta Muruzabalen,. 

Zalantzarik gabe, bi makroparke fotovoltaikoen eraikuntza ukatzeko erabakia benetako garaipena izan da, Izarbeibarreko (Nafarroa) bizilagunek lehenago lortu zuten bezala, hain zuzen, gizarte-mugimendu zabal baten bidez Erreniegako kuartel militarrak Utergan ez kokatzea. 

Balmasedan (Bizkaia), Euskadiko Energia Berriztagarrien Lurraldeko Plan Sektorial berria oraindik behin betiko onartu gabe, Blue Viking Barbara S.L. enpresak bi parke makroeolikoren proiektua sustatzeko lizentzia aurkeztu du, guztira 11 errota -200 metro edo gehiagoko garaiera 85,6 megawatteko potentziaz- herri-lurrei eragingo lieketenak Ordunte mendilerroko mendiei, Kolitza eta Garbea mendien artean. Balmasedaz gain, proiektua martxan jartzeko instalazio osagarriek beste bederatzi udali kalteak eragingo lizkiekete: Artzentales, Sopuerta, Zalla, Gueñes, Alonsotegi, Arrigorriaga, Ugao eta Basauri, Bizkaian, eta Okondo Araban, ingurumena, ekonomia eta gizartean degradazioaren ondorioak jasango lituzketenak. Balmasedako Udala aurka agertu da aurrez aurre eta 17 alegazio aurkeztu ditu, oraindik erantzunik jaso gabe. 

Udalaz aparte, abuztuaren 13an, igandean, Enkarterrin Parke Eolikorik Ez plataformako lehen herri batzarra egin zen, 80 herritar artean eta, Kolitzan elkarretaratzera deitu zuen hilaren 16an, 150 pertsona inguru bertaratuz, eta egun berean elkarretaratze bat zein manifestazio bat egin ziren Balmasedan lapiko eta txilibituekin, 20:00etan, 250 lagun batuz. Enkarterriko plataforman jendea parte hartzea erabaki da. Bere helburua kontzentrazioekin eta mobilizazioekin jarraitzea da, proiektu hori ez gauzatzeko, eta hurrengo urrian aurreikusita dago kontzentrazio masiboa egitea aurtengo Kolitza festaren ospakizunean, Bizkaiko deiadar-mendiena. 

Jendartearen erantzun garrantzitsu eta azkarrak oinarri garrantzitsua du: biztanleriaren baitan hedatutako sentimendua, hau da, industria desegitearen eta eskualdeko langabeziaren zabaltze izugarria. Eusko Jaurlaritzak Enkarterria sakrifikatu beharreko eremu bat bezala hartu du. Proiektu horiekin, mendia eta paisaia ardatz dituen turismo iraunkorrera jotzea ezina izango litzateke. Hainbat pentsiodunen mugimenduko kideak parte hartzen ari dira herriko protesta horietan.

Zalantzarik gabe, ezinbestekoa da energia berriztagarriak sustatzea materia fosiletan oinarritutakoen aurrean, CO2 kantitate handiak eta klima aldaketa sortzen dituztelako, berotze globalaren ondorio larriekin, baina horrek ezin da egin nolanahi, lekuak, ingurumen-inpaktuak, etab. kontuan hartu gabe, tokiko erakundeen ezagutza zein parte-hartzea, eta jendartearena ere. 

Ez dago justifikatuta energia berriztagarri horiek sustatzeko premiazko beharraren argudioa erabiltzea, enpresa sustatzaile handien intereserako bakarrik. Egia da, Euskal Autonomia Erkidegoak, batez ere, mendekotasun handia duela beste lurralde batzuetatik datozen energia fosilez. Baina denak ez du balio: ekosozialena zera da, kontsumoa murriztea eta tokiko eskalan energia horiek sortu eta ahalik eta gehien bideratzea, herritarren parte-hartzearekin. Proiektu horiek arrazoirik gabe inposatu nahi diren herri askotan, herritarren protestak beste modu hoberik ez dago, edozein modutan instalatzea eragotziz. Alperrik izango dira instalazio batzuk energia garbi pixka bat sortzeko, ez badago aldaketa nabarmenak egungo ekoizpen, banaketa eta kontsumo ereduan.

3.- PSOEk eta Unidas Podemos-ek AIReF-en esku utzi dute pentsio-sistemaren egonkortasuna berrikustea.

PSOEk eta Unidas Podemosek pentsioen erreforman onartu dute Erantzukizun Fiskaleko Agintaritza Independenteak (AIReF) pentsioen egonkortasuna berrikus dezan eta, zehazki, erakunde hau izango da Gobernuari erretiratuen zenbatekoak igo ditzakeen informazioa emango diona. 

Horrela, eta nahitaez 2025eko martxotik aurrera, hiru urtean behin AIReF-ek ebaluaketa txostena argitaratuko du, 2020tik aurrera hartutako neurriek sortutako inpaktu zenbatetsien proiekzioekin, 2022-2050 pentsio-sistema publikoaren diru-sarrerak indartzeko. Eta neurri horien urteko batez besteko inpaktua kalkulatuko du, aldi horretarako BPGren ehunekotan. Horretarako, Europako Batzordeak argitaratutako Zahartzeari buruzko kasu makroekonomiko eta demografiko berberak erabiliko ditu. Baina 2025a baino lehen, “ohartarazpen-txostenak” egingo ditu, ordura arteko progresioak ere aurreikusitako “iraunkortasuna”ren ezintasuna zenbatesten badu.

AIReF “independentea” eta “teknikoa” baino ez den erakundea nahi izaten da. Izan ere Mariano Rajoyren agindupean eta Troikak eskatuta sortu zen, gastua eta defizita kontrolatzeko politikei itxura “neutrala” emateko; gainera, “iradoki” egiten du eta erreferentzia gisa balio izaten du neurri astunak hartzeko, besteak beste, pentsioetan murrizketak egiteko, ekonomian parte-hartze publikoa murrizteko, etab. 

Erakunde honetako Aholku Batzordea honako kide hauek osatzen dute: sistema finantzarioaren elkartutako teknokratak, gehienak Espainiako Ekonomia Elkartetik datozenak, lobby akademiko liberala, frankismo garaiko Ikasketa Fiskalen Institutuaren oinordekoa eta merkatu-ekonomia ikurtzat duena 

Ezin da ezer onik espero horrelako erakunde batengandik. Ez da soilik oinarritzen gizarte-gastuak, oro har, eta pentsioak, bereziki, murrizteko, Europar Batasuneko instituzioek aurreikusitako neurriez, baizik eta Espainia estatuko ekonomia eta enpresa eliteen baliabidea da pentsioak eta gastu sozialak murrizteko txosten eta proposamenekin, elite horren interesei baino erantzuten ez dietenak, gizartearen gehiengoaren aurka. Proposatutako murrizketa-neurrien salaketak eta bere aplikazioaren aurkako borrokak iraunkorra izan beharko du. Gobernu berriak “arrazoizkotzat” eta “justifikatutzat” jotzen badu AIReF-etik etorritakoa, gauzak are gehiago korapilatuko dira eta zailtasun handiagoak sortuko dira, erresistentzia sozial eta politikoaz horiei aurre egiteko.

4.- Azaroaren 30eko Greba Feminista Orokorre-rako deialdia, Bilboko Aste Nagusian

Joan den asteazkeneko bero itogarria gorabehera, mugimendu feministako, pentsiodunen mugimenduko eta konpartsetako eta gizarte-eragileetako ehunka emakumek kalejira feminista egin genuen azaroaren 30erako Greba Feminista Orokorraren deialdia zabaltzeko.

Tenperatura altuen ondorioz, txosnetatik ibilbide bat egin genuen jai-gunetik irten gabe. Eta, amaitzeko, Bilboko Udaletxearen eta Atzerritartasun Bulegoaren aurrean irakurri behar ziren testuak irakurri ziren.

Zaintzak etxeen eremu pribatuan “sasi” konpontzen direla salatu zen. Hain zuzen, era horretan, zaintzak familiako emakumeen esku geratzen dira, eta, kasu askotan, gainera, familiek beste emakume batzuk kontratatzen dituzte etxeko langile gisa.

Emakume migratuek eta/edo arrazializatuek adinekoen zaintzaren zati handi bati eusten diote EAEko etxeetan. Hala ere, Europako migrazio-politikak, Espainiako Estatuko Atzerritartasun Legea, arrazakeria eta biolentzia instituzionala eta soziala gurutzatzen dira, eta migratutako pertsonak alde batera uzten dituzte. ezkutuko ekonomiako, babesgabetasuneko eta oinarrizko eskubideen ukazioko urteetara kondenatuz.

Egoera horren aurrean, Bilboko Udalak bilbotarren zaintza-beharrei erantzuteko zerbitzu publikoak, unibertsalak eta kalitatezkoak garatzeko ardura duela salatu zen.

Bakarrik bizi diren adinekoek, gehienak emakumeak, behar dituzten zaintzak jaso behar dituzte udaleko gizarte-zerbitzuetatik. Ildo horretan, Udalak Etxez Etxeko Laguntza Zerbitzua bermatu behar du, etxean bizi diren adinekoen benetako premiei erantzungo diena, doakoa eta Udalak zuzenean kudeatuko duena.