Albiste eta informazio interesgarriak                      2024- urriak 19

1.- Pentsioei buruzko nazioarteko topaketa egingo da BECen, finantza-esparruari zuzenduta

Barakaldoko Bilbao Exhibition Centre (BEC) erakustazokak nazioarteko topaketa bat hartuko du hilaren 22an eta 23an, “aditu” eta politikoekin pentsio-sistemen etorkizunari buruz. Novaster aholkularitza-enpresaren ekimena “mundu mailako pentsioen ekitaldirik handiena” modura aurkezten  da, eta Robert C. Merton Ekonomiako Nobel sariduna, “Latinoamerikako zenbait ministro”, Gasteizko Gobernua edo “finantza-sektoreko liderrak” bertan izango direla iragarri dute.

Ekitaldiaren sustatzaileen arabera, biztanleriak gero eta bizitza luzeagoa duenez eta gaur eguneko erronka ekonomikoak kontutan izanik, pentsioak funtsezko gai bihurtu dira gobernuentzat zein sektore pribatuarentzat. Eta programazioaren barruan, ezagutza eta hobekuntza praktikoak trukatzeko gune bakarra eskainiko da, epe luzerako pentsio-sistemen iraunkortasuna bermatuko duten irtenbide berritzaileak aurkitzeko. Atal honetan, Eusko Jaurlaritzak pentsioen eta berrikuntzaren euskal eredua azalduko du.

Topaketa honetan parte hartuko dutenek beren interes eta asmoei buruz zalantza gutxi uzten dute. Haiei ez zaie interesatzen duinak diren pentsio-sistema publiko batzuk nazioartean defendatzea eta sustatzea. Eta horiek zalantzan jartzeko, alde batetik, biztanleriaren gero eta bizitza luzagoa izatearen eta pentsio-sistema publikoak jasanezinak direla esango dute, koartada hori erabiliko dute, sortzen dituzten kostuengatik eta sortzen dituzten zor publikoengatik; bestetik, pentsio-funts pribatuak susta beharra azalduko dute, finantza-esparrutik kudeatzen diren funtsak eta onura izugarriak lortzera bideratuta daudenak. Ondorioz, bilera honen ondorioak pentsio publikoen sistemetan murrizketak proposatzea eta pentsioen funts pribatuak bultzatzea izango dira.

Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak horrelako topaketak salatzen ditu. Eta hori egiten dugu pentsio-sistema publiko eta duinak defendatzen ditugulako gure herrialdeko eta mundu osoko pentsiodun guztientzat, gutxieneko pentsio bermea izango dutenak, duintasun minimo batekin bizi ahal izateko, bereziki miseriazko pentsioak gehien pairatzen dituzten emakumeentzat. Era berean, pentsioen sistema edo funts pribatuen aurka gaude, are gehiago funts publikoekin eta/edo fiskalitatean diruz lagunduta badaude. Hori dela eta, datorren astelehenean pentsiodunen elkarretaratzean topaketa honen eginbehar maltzurra salatuko dugu eta elkarretaratzea egingo dugu BECeko ateen aurrean,  hilak 22an eta 23an, goizeko 10:30ean.

2.- Pentsiodunen manifestazioa Madrilen datorren larunbatean, hilak 26

Iragarri dugun bezala, datorren larunbatean, hilak 26, manifestazio pentsiodun bat egingo da Madrilen, Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak (EHPM) parte hartzen duen Espainiako Estatuko hainbat herri eta erkidegotako pentsiodunen plataforma eta mugimenduen ekintza-bateratuak deitutako ekimenean, hain zuzen.

Manifestu bateratu bat egin da. Bertan, besteak beste, Parlamentuko alderdi politikoei eskatzen zaie babes gaitzatela, eta Pedro Sanchezen Gobernuari eskatzen zaio aplika ditzala, azken urteetan pentsioen erosteko ahalmenaren galera berreskuratzea eta lanbide arteko gutxieneko soldataren baliokidea den gutxieneko pentsioa ezartzea.

EHPMren ordezkaritza zabal bat joango da manifestaziora, eta, horretarako, zenbait autobus antolatu ditugu. Pentsiodunentzat, oro har, adin jakin batekin bidaiatzea eta Madrilen manifestazioa egitea zaila den arren, uste dugu ahalegin horrek interesa duela Madrilen Espainiako Estatuko gainerako plataforma eta pentsiodunen mugimenduekin partekatzen ditugun aldarrikapenak aldarrikatzeko.

2.- Osasun Publikoaren Alde (OPA) Herri Plataformak kritikak Osasunaren aldeko Euskal Itunaren prozesuari

Joan den asteazkenean, urriaren 9an, Euskal Osasun Itunerako mahaiaren bigarren bilera egin zen Biodonostia zentroan. Sarreran, OPA Herri Plataformak bultzatuta ehun bat kide bildu ziren, Osakidetzako beste kolektibo batzuekin batera.

Osasun Itunaren bilerak ez zen amaitu Osasun sailburuak iragarritako adostasun orokorraz, eta urriaren 30era arte atzeratu da fase hori ixteko. OPA Herri Plataformen arabera, arrazoia Osakidetzak ezarritako eztabaidarako metodologia bat da, eztabaida plurala, demokratikoa eta gardena eragozten duena, ezkutukerian oinarritzen dena, gizarte-erakundeei gainerakoek egindako ekarpenak ezagutzea eragozten dielako, pribatutasuna bermatzeko argudio zentzugabearekin. Gainera, moderatzaileak, Osakidetzako ordezkariak, erabakitzen du zer ekarpen gehitzen zaizkion diagnostikoaren amaierako dokumentuari, eta xantaia erabiltzen du, diagnostikoaren sintesia onartzen ez duena baztertzen baitu.

Elkarretaratzean, eztabaidatik kanpo utzi dituztela salatu zuen Herri Plataformen Koordinakundeak. Hala ere, ekitaldian zehar, komunikabideen bidez jakin zuten osasun-sailburuak “borondatea” zuela nahi zuten plataformak aldebiko bileretara deitzeko. Borondate hori zertan zehazten den jakin arte, gaur, hilak 19, OPAkoek beren erantzuna erabakiko dute.

Herri Plataformak OPAkoentzat edukiak dira Itunaren funtsezko alderdiak. Uste dute Osasun Sailak aurkeztutako diagnostikoak ez dituela baloratzen Osakidetza egungo egoera kritikora eraman duten arrazoiak. Eta harritu egiten ditu sortu zenetik Osakidetza kudeatzen aritu direnek orain erantzukizunik ez hartzeak.

Bestalde, Osasunaren aldeko Itunaren Mahaiari eta sailburuari bidali diete egungo egoeraren eta diagnostikoaren gabezien balorazioa. Hona hemen, laburbilduta:

. Osasun Sailak aurkeztutako dokumentuak ez du jasotzen osasuna, ez baitio osasunari ikuspegi integral batetik heltzen.

. Pribatizazioa eztabaidatik kanpo uzten du. Osakidetzak ez du aztertzen pribatizazioek eta osasun pribatuaren aurrerapenak Osakidetzaren gainbeheran duten eragina. Pribatizazioari buruz berriki egindako adierazpenetan, sailburuak ez du onartu nahi izan aseguru mediko pribatuak areagotzearen arrazoi zuzena Osakidetzaren narriadura gero eta handiagoa dela, eta osasun-sistemara sartzean ekitaterik eza eragiten duela.

. Ez du onartzen Osakidetzari luzaroan jasan behar izan dioten etengabeko finantzaketa kaskarraren ondoren sortutako narriaduraren arrazoi nagusietako bat denik. Ezta ere, finantzaketa gure neurriaren antzeko ahalmen ekonomikoa duten herrialdeena, Barne Produktu Gordinari (BPG) dagokionez, baino askoz txikiagoa dela. Are gutxiago, ez du aipamenik egiten Lehen Mailako Arretan lehenestea, aurrekontua egungo %14tik osasun-aurrekontuaren %25era handitu beharraz.

. Ez du neurririk jasotzen Osakidetzako eguneroko bizitzan euskararen erabilera berdintasun-planean bermatzeko.

Eta nabarmendu dute langile- eta kontratazio-politika berri bat behar dugula, Lehen Mailako Arreta behar adina langilez, egonkortasunez eta egoera ez prekarioan lan egitea bermatuko duena, bereziki familia-medikuena, beste zerbitzu batzuetara, sektore ekonomikoetara edo atzerrira joan ez daitezen; era berean, osasun-zentrorik eta medikalizatutako anbulantziarik ez egotea medikurik gabe.

Halaber, adierazi dute Eusko Jaurlaritzaren konpromiso irmoa eta argia behar dugula murrizketa-politikekin amaitzeko, ospitaleko larrialdiak asetzen dituzten sei Etengabeko Atentzio Gunea (EAG) itxiak irekitzeko. 1.500 pazientetik gorako kupoak dituzten medikuen lan-gainkargak kentzeko. Lehen Mailako Arreta bigarren mailako eginkizunera baztertu duen eta gaixotasunean oinarritutako osasuna bultzatu duen Erakunde Sanitario Integratua (ESI) eredua ezabatzeko…

Eta azpimarratzen dute, Osasun Itunaren negoziazioez gain, ezinbestekoa dela kalean ahalik eta mobilizazio zabalena eta bateratuena egitea sindikatuekin, gizarte-erakundeekin, pentsiodunekin eta abarrekin, osasun publiko, integral, unibertsal, doako eta kalitatezkoaren alde, pribatizaziorik eta osasun pribaturako laguntzarik gabe.

3.- Mugimendu Pentsiodunaren Argazki Erakusketaren arrakasta Gasteizen

Adinekoen Nazioarteko Eguna zela eta, Pentsiodunen Mugimenduak argazki erakusketa hunkigarria antolatu zuen irailaren 30ean Gasteizko Plaza Berrian. Erakusketak 38 argazki eta kartel bildu zituen, eta azken urteetan Araban egindako mobilizazio pentsiodunak laburbiltzen zituen.

Erakusketa ibiltari honek Gasteizko sei gizarte-etxe (Ibaiondo, Iparralde, Hegoalde, Salburua, Zabalgana eta El Pilar) eta probintziako hainbat herri (Agurain, Alegria-Dulantzi eta Iruña Oka) zeharkatu zituen 2023an. Ekimenak 2018ko urtarrilean hasi ziren mobilizazioen bosgarren urteurrena oroituko du, Fatima Bañezek agindutako pentsioen %0,25eko “errebalorizazioari” erantzunez.

Oso harrera ona izan zuen erakusketak, eta bisitari ugarik komentatu eta hausnartu zuten argazkiei buruz ekimena izan zen goizean.

4.- Hirugarren medikua izango dute astelehenetik aurrera Berrizen

Osasun Zentroan mediku faltagatik hainbat hilabetez protestan egon ondoren, mobilizatu diren Berrizko kideek honako hau adierazi dute:

“Gaur egun, urriaren 17an, esan dezakegu Berrizko 3 mediku plazak beteta daudela, baina horietako bat %80an izango da. Horrek esan nahi du asteko 5 egunetatik lautan 3 mediku egongo direla eta egun batean 2 baino ez. Horrela, agendak normalizatu egin dira, eta gaur egunetik aurrera egun bererako edo hurrengo egun baterako hitzordua ematen digute.

Gaur goizeko 12:00etarako deituta zegoen elkarretaratzean, egoera berriaren berri eman dugu eta honela amaitu dugu:

. Mobilizazioak gelditzea, baina erne jarraitzea, aldaketarik gertatzen bada ere.

. Berrizeko pertsonak zoriontzea, Osasun Publikoaren defentsa nekaezinarekin deitu diren mobilizazio guztietan, duela egun gutxi ezinezkoa zirudien egoera hau egia bihurtu delako.

. Elkartasuna adieraztea azken hilabeteetan oso baldintza zailetan lan egin behar izan duten Berrizko Osasun Zentroko langileei.

. Osasun Publikoa Euskal Herri osoan defendatzeko dugun konpromisoa.

Espero dugu egoera horrek okerrera ez egitea eta epe ez oso luzera plaza hori, gaur egun %80an beteta dagoena, lanaldi osokoa izatea.

Berrizko herritarren sektore zabal batek parte hartu duen protesta eta mobilizazio horiek argi eta garbi erakusten dute borroka hori gabe ez zuketela lortuko lortu dutena. Bertan parte hartu duten herriko jende guztia zoriondu besterik ezin dugu egin, antzeko egoera pairatzen ari diren beste herri batzuentzat eredu izanik.

5.- Pentsiodunen kontzentrazioak datorren astelehenean, hilak 21, Renferen C-3 lineako Urduña eta Bilbo arteko geltokien aurrean

Lehen ekimen horren arrazoia da berriro ere agerian jartzea ibilbide hori egiten duten aldiriko trenek gutxienez bagoi bat izatea unitate bakoitzean, mugikortasun mugatua, murriztua edo zailtasunak dituzten pertsonak trenean sartu ahal izan daitezen, eskubidea duten garraio publikoko zerbitzu gisa.

Joan den astelehenean tren linea hori igarotzen den eta geltokiak dituen herrietan izandako pentsiodunen kontzentrazioetan, ohar bat argitaratu zen helburu horrekin bultzatuko den kanpainaren berri emateko. Bertan, hainbat ekimen iragarri ziren, hala nola datorren astelehenean, hilak 21, geltokien aurrean kontzentratzea, eta beste mobilizazio zabalago bat, azaroaren 4an egingo dena eta Bilbon amaituko dena. Komunikatu hori astean zehar banatu zen kaltetutako herrietan, mundu guztiari ezagutarazteko mugikortasun urriko edo linea horretako trenetara iristeko zailtasunak dituzten pertsona horien arazo sozialak.

Trena igarotzen den herrietako pentsiodunen bilera egingo da datorren asteartean, eman beharreko pausu berriak zehazteko. Besteak beste, eraginpeko herrietako udal guztiei idazki bat bidaltzea aurreikusi da, eskatutakoari babesa emateko eskatuz. Era berean, tokiko komunikabideekin harremanetan jarriko da, herritarrek ahalik eta gehien ezagut dezaten planteatutako arazoa.

6.- Palestinari elkartasuna adierazteko elkarretaratzeak Euskal Herriko udaletxeen aurrean datorren astelehenean

Israelgo armadaren bonbardaketek eta sarraskiek etengabe jarraitzen dute Gazan, Zisjordanian eta Libanon. Aldi berean, edozein laguntza humanitariora igarotzea blokeatzen du, eta herri palestinarraren lur errearen eta genozidioaren politika aplikatzen jarraitzen du. Horri, orain, Libanoko herriarekin antzeko zerbait gehitzen zaio.

Netanyahuren gobernu sionistak sarraski horiekin jarraitzen du, AEBen baldintzarik gabeko laguntzarekin; izan ere, Israeli laguntza humanitarioari ateak irekitzeko “eskaera” egiteaz gain, Israel militarki are gehiago babestu nahi du, Iranen balizko eraso baten aitzakiarekin, misilen aurkako plataforma edo ezkutuekin eta AEBetako ofizial eta soldaduen bidalketarekin.

Egoera gero eta larriagoa denez, Gernika-Palestina herri plataformak, kolektibo sindikal, politiko eta sozial ugariren babesarekin, tartean Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimendua, Palestinako eta Libanoko herriei babesa eta elkartasuna adierazteko elkarretaratzeak deitu ditu Euskal Herriko udaletxeen aurrean, etzi, astelehena, hilak 21, arratsaldeko 7etan.