Albiste eta informazio interesgarriak                           2024ko azaroak 9

1.- Manifestazio deigarria astelehenean, hilak 4, Bilbon

Joan den astelehenean, manifestazio ikusgarri eta deigarri batek Bilboko kale Nagusia zeharkatu zuen, eta plaza Eliptikoan amaitu zen, Estatuko Gobernuaren ordezkariordetzaren egoitzaren aurrean. Helburua mugikortasun murriztua duten edo Renferen C-3 lineako Urduña eta Bilbo arteko trenetara iristeko zailtasunak dituzten pertsonak ikusaraztea eta agerian jartzea zen.

Manifestazioa 12:00etan hasi zen Bilboko Udaletik eta 500 pentsiodun baino gehiagok eta mugikortasun urriko hainbat lankidek parte hartu zuten, mugitzeko aulki mugikorrak erabiltzera behartuta. plaza Biribilean Urduña, Amurrio, Laudio, Ugao eta Basauri herrietatik zetozen pentsiodunekin eta mugikortasun urriko beste kide batzuekin bat egin zuten, baita tren horietako batean Bilbora joandako C-3 linea igarotzen den beste herri batzuetatik ere. Eta handik elkarrekin joan ziren plaza Eliptikora.

Mobilizazioaren buruan, hamar pertsona izan ziren, beren aulkietan mugikortasun murriztua zutenak. Horiei beste hiru aulki gehitu zitzaizkien, okupatu gabeak, lagunek eramanak, manifestazioarekin bat egitea eragotzi zuten beste pertsona batzuk ordezkatuz. Ondoren, mobilizazioaren buru “Irisgarritasuna orain!” leloa zuen pankarta bat izan zen. Ondoren, aldarrikapen horri buruzko edukiak dituzten trenak etorri ziren. Manifestazioan 800 pertsona inguruk parte hartu zuten.

Kale Nagusitik ibiltzen ziren oinezkoentzat, deigarria eta zirraragarria izan zen mugikortasun urriko pertsona horiek manifestazio baten buruan ikustea, hainbeste pentsiodunen babesa baitzuten. Oinezkoak, gizarte-ekimen horren zergatia azaltzeko esku-orri xumeak banatu zitzaizkien.

Manifestazioaren amaieran, Estatuko Gobernuaren ordezkariordeari gutun bat eman zitzaion, Mugikortasuneko eta Garraioetako ministroari, Oscar Puenteri, helaraz ziezaion, Renferen arduradun gisa, trenak, geltokiak eta geralekuak egokitzeko neurriak har ditzan eskatuz, pertsona horiek trenetara sartu ahal izan daitezen. Era berean, adierazi zitzaion eskaera hori ez dela soilik Renferen Urduña eta Bilbo arteko linea horrentzat, baizik eta Euskal Autonomia Erkidegoan eta Estatu espainiarrean egoera berean dauden linea guztientzat.

Mobilizazioan parte hartu zuten komunikabide batzuek mobilizazioaren berri eman zuten, bai eta planteatzen zen eskaera sozialarena ere, herritarren sektore ahul eta esanguratsu bati eragiten baitio. Baina, zoritxarrez, beste behin ere, ETBko telebista-taldeak ez zuen parte hartu, eta bere gestore eta arduradun politikoen interes eza erakutsi zuen horrelako arazo sozial baten aurrean.

Ekimen honetan eta bere aurreko sentsibilizazio-kanpainan parte hartu zuten pertsonak pozik eta animatuta agertu ziren bere arrakastagatik, eta arazo hau konpondu arte ekimen berriak hartzeko prest agertu ziren.

2.- Valentziako herriarekiko eta DANA jasan duten beste eskualde batzuekiko elkartasuna

Ia bi aste igaro dira DANAk Valentzian eta Mediterraneo aldeko beste eskualde batzuetan eragindako tragediatik, eta eragin zituen ondorio tamalgarriek hor diraute oraindik. Orain arte ofizialki aintzatetsitako 220 hildakoei eta 93 desagertuei gehitu behar zaizkie oraindik konpondu gabe dauden arazo asko, 400.000 bizilaguni eragiten dieten etxebizitzetan, negozio txikietan, azpiegituretan eta abarretan izandako kalteen ondorioz.

Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak bere babes eta elkartasun osoa adierazten die tragedia hau jasan duten herrietako jendeari. Baina ezin dugu aipatu gabe utzi, alde batetik, horrelako tragediak klima-aldaketa baten ondorioak direla, eta horri galga jarri behar zaiola, eta haren ondorio tamalgarriak areagotu egiten direla uholde-arriskuko eremuetako urbanizazio-politikaren ondorioz, bai eta erakunde jakin batzuen gaitasunik ezaren ondorioz ere, gutxienez horrelako ondorio tamalgarriak arinduko dituzten neurriak prebenitzeko eta prestatzeko; bestetik, emozio handiz agurtzea milaka pertsonak, gehienak gazteak, borondatez eman duten laguntza solidarioa.

3.- Bankuak, energetikoak: zikoitzak eta insolidarioak

Banku handiek eta enpresa energetikoek aurtengo lehen bederatzi hilabeteetan lortutako mozkinak eskandaluzko zifretara iritsi dira berriro ere, eta portzentajezko igoerak azken urteetan lortutako oso handiei gehitu behar zaizkie. Azken urte horietan inflazioa eta bizitzaren kostuaren igoera oso handia izan da, langile, pentsiodun eta gainerako herritar gehienen erosteko ahalmena eta bizi-baldintza materialak murriztuz.

Bankuek beraiek jakitera eman dituzten datuen arabera, aurtengo urtarriletik irailera, Santanderrek 9.309 milioi euroko mozkin garbiak izan ditu, iazko aldi berean baino %14 gehiago; BBVAk 7.622 milioi euro, %27,9 gehiago; CaixaBankek 4.218 milioi euro, %16,1 gehiago. Horiei Sabadell, Bankinter eta Unicajaren irabaziak gehitzen badizkiegu, ikusiko dugu sei banku handi horiek 23.656 milioi euroko irabaziak izan dituztela irailera arte, iazko aldi berean baino %20 gehiago. Eta aurreikuspenen arabera, milaka milioiko mozkin horiek are gehiago handituko dira urte amaierara arte.

Energetikoei dagokienez, Iberdrolak 5.471 milioi euroko mozkin garbiak izan ditu irailaren amaieran, iazko aldi berean baino %50,4 gehiago; eta Repsolek 1.792 milioi euroko mozkin garbiak.

Hainbesteraino iristen da gizartearen gehiengoaren beharrizanekiko zekenkeria eta mespretxua, non, gainera, ahalegin guztiak egiten ari baitira gobernuak uko egin diezaion azken bi urteetan aplikatu zizkien aldi baterako zergen luzapenari, bere onura eskandalagarriak lortzeagatik.

Izan ere, gobernua zuzentzen duen PSOEk jada uko egin dio energiari aplikatzeari, Juntsen eta EAJren babesik ez duelako. Eta hori horrela izan da alderdi horiek Repsolen xantaiarekin bat egin dutelako. Repsolen buru Josu Jon Imaz izan da, Euskal Autonomia Erkidegoan oso ezaguna, EAJren EBBko lehendakaria eta Lakuako Gobernuko Industria, Merkataritza eta Turismo sailburua izan baitzen 1999tik 2004ra. Hori izan da zerga hori ezabatzeko presioaren aitzingidari, eta xantaia egin du Repsolek bere inbertsioak eta negozioak beste herrialde batzuetara eramateko, Euskal Herritik eta Espainiako Estatuko gainerako herrialdeetara. Hau ez da batere kezkatzen Euskal Herriaren interesekin, Repsolen eta bere interes pertsonalekin baizik!

Bestalde, PSOE eta Pedro Sanchez prest daude bankuen gaineko zergaren luzapena murrizteko, baina presio mediatiko eta legaleko kanpaina bati ekingo diote, auzitegietara joz zerga hori ere kentzeko.

Amorragarria eta lotsagarria da banku eta enpresa energetiko handien jarrera hori, ez bakarrik zerga horien aurrean duten jarreragatik, baizik eta beren etekinengatik ordaintzen dituzten zerga-tasa errealak askoz ere baxuagoak direlako langileek, pentsiodunek eta beste sektore ezagun batzuek Pertsona Fisikoen Erretaren gaineko Zergan (PFEZ) ordaintzen ditugunak baino, baita enpresa txikiek ordaintzen dituztenak baino ere.

Botere ekonomiko handi, errenta altu eta ondare horien xantaien aurrean amore eman beharrean, bai Hego Euskal Herrian, bai Espainiako gainerako estatuan, erreforma fiskalak egin behar dira, gehien dutenak gehiago zergapetzeko, halako moldez non aurrekontuen bidez kalitatezko zerbitzu publikoei eta gizartearen gehiengoaren beharrei behar bezala erantzungo zaien. Baina, era berean, energia eta banka bezalako funtsezko zerbitzuei eragiten dieten deslokalizazioen xantaiari ere erantzun behar zaio, enpresa xantaiazaleen publifikazioaren bidez.

4.- EHPMren manifestazioa azaroaren 21ean Gasteizen

Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduaren Koordinakundeak asteartean Gasteizen egindako bileran, besteak beste, azaroaren 21ean Gasteizen manifestazio bat egitea erabaki zen, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako pentsiodunen mugimenduarekin, nahiz eta beste batzuk gonbidatu diren beste kolektibo sozial batzuekin bat egitera. Mobilizazio horrek helburu bikoitza izango du: alde batetik, Legebiltzarrari eta Gasteizko Gobernuari eskatzea 2025erako hurrengo aurrekontu orokorretan gutxieneko pentsioak 1.080 eurotan osatzeko partida ekonomiko bat jasotzea; bestetik, EHPMk Eusko Legebiltzarrean aurkeztutako Herri Ekimen Legegilea babesteko kanpainari publizitatea eta bultzada ematea, joan den astean tramiterako onartu baitzen.

Espero dugu egun horretarako Legegintzako Herri Ekimen hori bermatuko duten sinadurak biltzeko prozesua hasi ahal izatea. Nolanahi ere, mobilizazioan jendaurrean aurkeztuko da EHPMk datozen hilabeteetan egingo duen kanpaina- eta ekimen-plan osoa. Euskal Autonomia Erkidegoko hiru lurralde historikoetan hasi gara mobilizazioa prestatzen. Erronka oso garrantzitsua denez, ahalik eta pentsiodun gehienok bat egin dezagun gonbidatzen eta animatzen zaituztegu.

5.- Ardo on botila batzuk EHPMren 7. urteurrena ospatzeko

Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak 7 urte beteko ditu plazetan. ARABAKO ERRIOXAKO ARDOEN edizio berezi batekin ospatuko dugu, Euskal Herriko errealitate hori islatuko duen etiketa pertsonalizatuarekin. Urteurren hau modu berezian ospatu behar dugu, eta zer hoberik gure lurraldeko ardoekin baino.

Eskuernaga-Villabuenako familia-upategi batera joan gara. Candido Besa familiak lau belaunaldi daramatza Arabako Errioxako ardorik ezagunenetako bat ekoizten. Mahastietako mahatsondoetatik ateratako mahatsa (120 urte artekoak), eta fruituak zaintzen dituzte mahastizaintza ekologikoa eginez.

Urte amaieran eta urtarrilaren 15era arte gure etxeetan EHPM-MPEH etiketa duten ardo horiek falta ez daitezen animatzen dugu. Honekin batera doan argazkian ikus daitekeenez, Zuria ardoak Gipuzkoako etiketa eramango du; Lurrekoak Arabakoa; Bihotzekoak Bizkaikoa; eta Kuttunak Nafarroakoa.

Pack batean bilduta datoz lau botilak, eta 25 euroko kostua izango dute. Pentsiodunen mugimenduko kideei kontzentrazioak egiten diren plaza bakoitzean horretaz arduratzeko eskatu ahal izango zaie. Opari ona izango da lagun eta lagunentzat, baina, hori bai, mundu guztiari gonbidapena eginez gozamena zain dezan.

6.- Euskal herriko emakume pentsiodunen IV. Asanblada Bilbon, Otxarkoaga auzoan azaroak 29, goizeko 10:00etatik aurrera

2024ko azaroaren 29an Euskal Herriko emakume pentsiodunen IV. ASANBLADA ospatuko da Bilboko Otxarkoaga auzoan. Nagusiki bi izango dira berbagaiak. 

Lehena, Herri Ekimen Legegilearen testuinguratzea eta beronek emakumeengan duen eragina zuzena. Urteetan gizarte arduratzat emakumeei egotzi zaizkien lanak eta lan prekarioetan ibili izanak eragin dute genero arrakala eta, ondorioz, miseriazko pentsioak izatea. Orain arte hartutako neurriak eskasak izan dira eta ez dute arrakala desagerrarazteko ezta arrakala txikitzen joateko ahalmen egokirik izan.

Bigarren berbagaia zaintza izango da.  Aurreko urteetako Euskal Herriko Emakume pentsiodunen asanbladetan zaintzaren gainean eztabaidatu eta hausnartu egin da, zaintza publiko eta komunitarioen inguruan. Oraingo honetan herri batzuetako gai honi buruz egin diren praktikak azalduko dira. Garrantzitsutzat jotzen da gaia, besteak beste, pentsiodunak garelako adinagatik zainduak izateko lehen mailan gaudenok.

Beraz, Euskal Herriko pentsiodun emakume guztiei dei egiten zaie azaroaren 29an goizeko 10:00etarako Otxarkoagara hurbildu daitezen, denon artean bai HELri zein zaintza arloari indarra emateko eta aurrera egiteko urrats esanguratsuak emateko.

7.- Pentsiodunen manifestazioak Leioan eta Iruñean

Bihar, hilak 10 igandea, Uribe Kosta eskualdeko pentsiodunen manifestazioa egingo da Leioan. Eguerdiko 12: 00etan abiatuko da Boulevardetik eta herriko hainbat kale zeharkatuko ditu. Musikaz eta txistulariez lagunduta egongo da, eta mobilizazioa alaituko dute. Bere leloa Pentsio Publiko Duinen defentsan oinarrituko da.

Eta etzi, hilak 11, astelehena, Nafarroako Pentsiodunen Mugimenduaren txanda izango da. Joan den astean aurreratu genuenez, aurrerapauso garrantzitsutzat jo du Nafarroako Gobernuaren eta EH Bilduren arteko aurrekontu-akordioa, gutxieneko pentsioak 14.490 eurora iritsi arte osatzeko (1.035 euro 14 ordainsaritan).

Baina uste du muga batzuk dituela, borroka ez dela amaitu eta gutxieneko pentsioa osagarriarekin indibiduala izatera iritsi behar dela eta Lanbide arteko Gutxieneko Soldatarekin parekatu behar dela. Hori dela eta, datorren astelehenean, hilaren 11n, 12: 00etan, Iruñean egingo den manifestaziora deitzen dute. Manifestazioa Udaletxeko plazatik abiatuko da eta Nafarroako Gobernuaren egoitzatik igarota, Parlamentuaren aurrean amaituko da.