Albiste eta informazio interesgarriak                        2024ko irailaren 28an

1.-Pentsiodun ugari EHPMren Herri Ekimen Legegilearen (HEL) aurkezpenean, Gasteizko Legebiltzarrean

Ostegunean, Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduko ordezkaritza batek Herri Ekimen Legegilea erregistratu eta entregatu zuen Gasteizko Legebiltzarrean, EAEn gutxieneko pentsioak Lanbide arteko Gutxieneko Soldataraino (LGS) ofizioz osa daitezen. Erregistratu ondoren, Legebiltzarreko ateen aurrean, ordezkaritzak azalpen labur bat eman zien komunikabideei, HELren edukiari buruz eta MPEHk bultzatuko dituen ekimenei buruz.

Goizeko 11:00etan, Gipuzkoako, Bizkaiko eta Arabako 700 pentsiodun bildu ginen, euripean, Legebiltzarreko ateen aurrean, HELren entrega babesteko eta bertan eskatzen denaren eskakizun soziala legebiltzarkide guztiei erakusteko. Elkarretaratze koloretsua izan zen, EAEko lurralde historiko bakoitzeko (Araba, Bizkaia eta Gipuzkoa) pentsiodunen mugimenduaren adierazgarri ziren pankartak, banderolak eta zapiekin, baita ikurrin ugarirekin ere.

Elkarretaratzeak 40 minutu inguru iraun zuen, Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak egin ohi dituen eta oraindik egiteke dauden eskaera eta aldarrikapenekin oihukatutako oihuak eten gabe. Elkarretaratzea amaitu zen pentsiokide batek (euskaraz) eta beste pentsiokide batek (gaztelaniaz) hitz egin ondoren. Bertan azaldu zuten HELren dokumentua entregatu zutela, eta zer erronka dugun aurrean izapideak egiteko onar dezaten, eta, gero, Legebiltzarrak onar dezan kanpaina.

Ostegunean Legebiltzarraren osoko bilkura egin zen, eta ez zen oso ohikoa komunikabideek HELren aurkezpenari estaldura ematea. Hori dela eta, prentsaurrekoa deitu zen asteazkenean Bilbon, horren nondik norakoak azaltzeko. Hedabide batzuek bertan azaldutakoaren berri eman zuten, besteak beste, GARA egunkariak orrialde oso bat argitaratu zuen ostegunean.

Orain erronka Legebiltzarreko Mahaiak izapidetzea onartzea da. Hala izatea espero dugu, legezko baldintza guztiekin aurkeztu baita. Eta aurreko urrats horren ondoren, EHPMk sinadura bilketa kanpaina trinkoa antolatuko du Hego Euskal Herriko lau hiriburuetan eta, gutxienez, 80 herrietan.

Azaroaren bigarren hamabostaldian Gasteizen beste manifestazio indartsu eta masibo bat egitea ere aurreikusi dugu. Manifestazio horretan, EAEko 2025erako aurrekontuetan gutxieneko pentsioen 1.080 euroko osagarria jasota egotea eskatuko dugu. Era berean, pizgarri izango da hamarnaka mila sinadura biltzea bultzatzeko. Ordurako martxan egotea espero dugu, HEL izapidetzeko onartu ondoren. Sinadura-bilketa horretan, zalantzarik gabe, hainbat sindikaturen eta gizarte-kolektiboren babesa izango dugu, lantokietan, unibertsitate-ikasketetan, lanbide-heziketan eta abarretan ere egin dadin.

Era berean, jakinarazten dugu HEL osoaren 500 ale argitaratu direla euskaraz eta gaztelaniaz, eta EHPMko pentsiodun aktibisten, kolektibo sindikalen eta sozialen artean eta horien ezagutzan interesa duten pertsonen artean banatzen ari direla. Baina formatu laburtuagoan, errazagoan eta pedagogikoagoan beste 30.000 ale argitaratuko dira, plazetako kontzentrazioetan, sinadurak biltzeko mahaietan eta abarretan banatzeko.

2.- Adinekoen Nazioarteko Egunaren inguruko mobilizazioak eta bestelako ekimenak

Datorren astelehenean, irailak 30, Adinekoen Nazioarteko Eguna ospatuko dugu Hego Euskal Herriko lau hiriburuetan eta 80 herritan. Mobilizazioen eta aldarrikapenen eguna, nahiz eta herri batzuetan beste ekimen batzuk ere izango diren, hitzaldiak, festa eta gozamenarekin, hala nola Arrasaten eta Bergaran. Horietan gutxieneko pentsio publiko eta duinen eskakizunak nabarmenduko ditugu, eta bereziki premia duten adineko pertsona guztientzako zaintza eta arreta publikoko eta kalitatezko sistema bat izateko premia.

Hiriburuetan eta herri askotan manifestazioak egingo dira, kasu batzuetan anbulatorioetaraino, Osakidetzaren murrizketak salatzeko, eta beste batzuetan adinekoen egoitzetaraino, arreta falta eta egoiliarrek merezi duten zaintza arazoak nabarmentzeko. Langile gutxi eta lan-baldintza duinik ez izatearen eta kudeaketa pribatua izatearen ondoriozko arazoak.

Hiriburuetan, manifestazioak eguerdiko 12:00etan abiatuko dira. Gasteizen, plaza Berritik. Donostian, Alderdi Ederretik. Iruñean, Udaletxeko plazatik. Eta Bilbon, Udaletxetik abiatuko da, eta Aldundiaren aurrean amaituko da, Kale Nagusian.

Mobilizazio horiek nagusien egoitzetako egoiliarren senideen elkarteekin batera antolatuko dira, eta manifestu bateratu bat irakurriz amaituko ditugu. Zaintza publikoko eta kalitateko gizarte-zerbitzuak bultzatzeko eta sustatzeko ardura duten erakunde askok, batez ere beharra duten adinekoentzat, beren erantzukizunak saihesten dituzte, beren ekimen urri eta mugatuen propaganda eginez eta, aitzitik, hainbat hitzarmenen bidez, enpresa edo kudeatzaile pribatuetara bideratzen dituztelarik.

Euskal Herriko biztanleriaren zahartzearen ondorioz, arazo sozial honek erantzunak eta konponbideak eskatzen ditu, epe laburrerako premiazkoenak eta denbora luzeagorako egiturazkoak. Baina erakundeek orain arte neurri serio zehatzak hartzeko izan duten prestasun eza aldatzeko,  presio eta eskaera sozial zabalagoaren emaitza izan beharko da.

3.- Eskualdeko mobilizazioa Durangon urriaren 3an, mediku falta salatu eta Osakidetzako murrizketen aurka

Joan den astean Berrizen eta Zaldibarren egin ziren mobilizazioak, herrietan mediku falta eta Osakidetzan egindako murrizketak salatzeko. Berrizkoak 1.200 lagun inguru bildu zituen Durangaldean, eta Zaldibarkoak ehunka herritar.

Protesta horien tamainagatik kezkatuta, Osakidetzako kudeatzaileak aste batzuetan bi herriei dagozkien medikuak itzuliko dizkietela agintzen hasi dira. Baina bi herrietako herritarrak ez dira promesa horiekin fio, eta susmoa dute egiten diren ekimen eta protestak desmobilizatzera bideratuta daudela.

Hori dela eta, Berrizen elkarretaratzeekin jarraituko dute ostegunero anbulatorioaren aurrean. Durangalde osoan antzeko arazoak daudenez, orain eskualdeko beste mobilizazio bat prestatu dute, baina oraingoa Durangon, eskualdeko herririk garrantzitsuenean. Manifestazioaren deialdia OPAk egin du (osasun publiko, unibertsal eta kalitatezkoaren aldeko tokiko plataformak), eta pentsiodunen mugimenduak oso modu aktiboan parte hartzen ari da bertan. Arratsaldeko 7etan hasiko da Santa Maria elizpetik.

4.- Gaitasun murriztua duten pertsonak Renferen aldirietako C-3 lineako trenetara sartu ahal izateko kanpainari ekin diote berriro

Maiatzean eta ekainean, Aiaraldeko eta Bizkaiko Pentsiodunen Mugimenduak, Renfeko aldirietako C-3 linea igarotzen den herrietan, kanpaina ireki bat antolatu zuen herritarrentzat, Renfek neurri egokiak har zitzan mugikortasun murriztua, mugatua edo zailtasunak dituzten pertsonak ibilbide hori egiten duten trenetara era errazean sar zitezen, eta eskatu zuen unitate bakoitzeko bagoi bat gutxienez prest egon zedila sarbide hori ahalbidetzeko.

Tren linea hori igarotzen den udaletan mozioak aurkeztu zituzten, eskaera horri babesa emateko. Eta udal gehienek onartu zuten: Amurriok, Urduñak, Laudiok, Ugaok eta Arrigorriagak. Basauriko eta Bilboko udalek ez zuten babestu; lehenengoak, tratatzeari uko eginez, eta bigarrenak, inolako justifikaziorik gabeko argudioekin.

Era berean, sinadurak bildu ziren hainbat herritan, ekainaren 17an, astelehenean, geltokietan aurkeztu ziren banakako erreklamazioei eransteko. Bertara jo zuten egun horretako elkarretaratzeetan parte hartu zuten pentsiodunek. Bilboko Plaza Biribilean, Renfeko Abandoko geltokiaren ondoan, mugikortasun urriko zenbait pertsonak beren banakako erreklamazioak geltokiko bulegoetan aurkezten zituzten bitartean, 400 pentsiodun bildu ziren, informazio-orriak banatuz.

Renfeko arduradunek behin baino gehiagotan adierazi izan dute prest daudela arazo hori aurreikusitako tren berriekin konpontzeko, baina beti zehaztu gabe noiz jarriko diren martxan. Arrigorriagako alkatearen gestioen aurrean egindako promesek emaitzarik gabe jarraitzen dute.

Hainbat hilabete igaro direnez, inolako erantzun praktikorik gabe, Aiaraldeko eta Bizkaiko Pentsiodunen Mugimenduak sentsibilizazio kanpaina berri bat hasi eta hainbat ekimen prestatu ditu. Beste idazki bat egingo zaie udalei, eta gai horretan neurriak hartzea proposatuko zaie, beren udalerrietan mugikortasun murriztua duten pertsona askori eragiten dien gizarte-arazoa baita. Informazio-orri bat ere prestatuko da, herrietako plazetan, geltokietan edo trenetan banatzeko. Urriaren 21ean, astelehena, elkarretaratzeak egingo dira kaltetutako herrietako geltokietan, eta tokiko komunikabideei dei egingo zaie eskatzen ari garena zabal dezaten.

Eta azaroaren 4an, astelehena, pentsiodunek eta ekimen honekin bat egiten dutenek trena hartuko dute herri bakoitzean, Bilboko pentsiodunekin bat egiteko eta plaza Biribilean eguerdiko 12:00ak aldera kontzentratzeko. Ondoren, manifestazioa egingo dute Kale Nagusian, Madrilgo Gobernuaren Ordezkariordetzara iritsi arte, eta gutun bat emango diote Oscar Puente Garraio eta Mugikortasun Jasangarriko ministroari, Urduña eta Bilbo arteko aldirietako C-3 linea horri bakarrik ez, beste linea askori ere eragiten dien arazoa konpontzeko.

5.- Ignacio Cabeza Nafarroako Lehen Mailako Arretari buruz: “Funtsezkoa da baliabideen kudeaketa hobetzeko eta langileen hornidura planifikatzeko neurri estrategikoak hartzea”

Ignacio Cabeza Kontuen Ganberako presidenteak, Foru Komunitateko sektore publikoaren kudeaketa ekonomiko eta finantzarioaren organo tekniko fiskalizatzaileak, joan den ekainean argitaratutako “Herritarren irisgarritasuna Lehen Mailako Arretan (2018-2023)” txostena aurkeztu zuen Nafarroako Parlamentuan, asteartean, hilak 24.

Aldi horretan, 1.083 milioi euroko gastua egin zen Lehen Mailako Arretan; horietatik %84 langileei dagokie eta %11 ondasun eta zerbitzuei. Azken bost urteetan, gastua %33 handitu da.

Lanaren ondorioak eta gomendioak azaldu ondoren, Cabezasek azken hausnarketa bat egin du, eta irisgarritasun horrek okerrera egin duela nabarmendu du. “Okerragotze horretan eragina duten faktoreak hauek dira: eguneko hitzorduak murriztea, profesional ezaren indizea handitzea, medikuntzako langilerik eza, biztanleriaren zahartzea eta herritarren eskakizun handiagoa”.

Cabeza jaunak arazoaren konplexutasuna azpimarratu du: “Batez ere mediku faltagatik”. Horregatik, medikuak eta familiako medikuak erakartzeko eta fidelizatzeko ahalegina eskatu du. Bere ustez, “funtsezkoa da baliabideen kudeaketa hobetzeko eta langileen hornidura planifikatzeko neurri estrategikoak hartzea”. Azkenik, prebentzioa, berrikuntza eta teknologiak sustatzearen garrantzia azpimarratu du “.

6.- Gelditu egin behar dira Israelgo sionismoaren eraso militar genozidak

Israelgo armadaren bonbardaketak eta lurreko erasoak, Gazako eta Zisjordaniako herri palestinarraren lur errearen eta genozidioaren politikarekin batera, Libanora hedatu dira orain, eta tentsio egoera bat eragin dute, Ekialde Hurbilean eskualde mailako gerra batean sartzeko arrisku larriarekin.

Netanyahuren gobernuaren eta bere armadaren politika probokatzailea da. AEBren baldintzarik gabeko laguntzarekin eta Europar Batasuneko eta mendebaldeko beste herrialde batzuetako Israelgo gobernu sionistarekin lankidetzan (beste alde batera begiratzearekin batera) parekorik ez duen herri palestinarraren suntsiketa eta genozidioa sortzen ari da. Gazan 42.000 pertsona baino gehiago hil dira, gehienak haurrak eta emakumeak, ehunka Zisjordanian eta Libanon, 100.000 zauritu baino gehiago, elikagaien blokeo orokorra, osasun-arreta desagertuta, eskolak eraitsita, etab. Badirudi sarraskiak ez duela amaierarik, eta Israelgo Estatuak ez diola jaramonik egiten nazioarteko edozein gomendio edo erabakiri.

Genozidio hau gelditzea, Israelgo gobernuaren eta armadaren politika aringarririk gabe gaitzestea, bere politika kriminalagatik erantzukizunak eskatuz, Palestinako herriaren eskubide nazionalak eta sozialak aitortzea, ezin du gehiago itxaron.

Euskal Herrian azken egunotan hainbat boikot eta protesta ekitaldi izan dira. Eta urriaren 5erako, larunbaterako, bi manifestazio deitu dira: Iruñean, 18:00etan Golem zinemetatik abiatuta, eta Bilbon, 12:00etan Jesusen Bihotzetik abiatuta. Halaber, egun horretan bertan mobilizazio eta protesta ekitaldi ugari egingo dira Espainiako Estatuko eta baita mundu zabaleko hiri askotan ere.