Albiste eta informazio interesgarriak 2024ko maiatzak 11
1.- Gobernu zentralaren ordezkaritzetan entregatu da Elma Saiz Inklusio, Gizarte Segurantza eta Migrazio ministroari zuzendutako pentsiodunen plataforma eta mugimenduen gutuna
Joan den astelehenean, hilak 6, Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak, Estatuko hainbat Herri eta Erkidegotako pentsiodunen plataforma eta mugimenduekin batera, herrialdeko hiriburuetan kokatutako Espainiako Gobernuaren ordezkaritza eta azpiordezkaritza askotan Elma Saiz Inklusio, Gizarte Segurantza eta Migrazio ministroari zuzendutako gutun bat entregatu zuen. Gutun horren erreferentzia zabala egin genuen joan den asteko Buletinean.
Bertan bilera bat eskatzen zitzaion, betetzeke dauden pentsiodunen aldarrikapenen gaia aztertzeko, ministroak eta Gobernuak bere gain har ditzaten eta ahalik eta laburren aplika ditzaten, betiere pentsioak publikoak eta duinak izan daitezen.
Aurkezteko modua askotarikoa izan zen. Hiriburu guztietan, pentsiodunen plataformen eta mugimenduen ordezkariek aurrez aurre egin zuten Gobernu zentralaren ordezkaritzetan edo azpiordezkaritzetan. Baina horietako askotan elkarretaratzeak egin ziren erakunde horien egoitzen aurrean, eta hiriburu batzuetan ere manifestazioak egin ziren; Bilbon, esaterako, manifestazioak udaletxetik ordezkaritza dagoen tokirainoko ibilbidea egin zuen, 500 pertsona baino gehiago bildu zituelarik. Era berean, gutun hori Hego Euskal Herriko beste 75 herritako kontzentrazioetan aurkeztu eta azaldu zen, baita Estatuko beste herri batzuetan ere.
Ekimen horrek oihartzun txikia izan du komunikabide handietan, baina hiriburu eta herri batzuetako tokiko komunikabideek nolabaiteko interesa eskaini zioten. Zoritxarrez, Hego Euskal Herrian beste behin ere EITB komunikazio talde publikoak entzungor egin zion.
2.- Mobilizazioak gaur Iruñean eta Bilbon, Alternatiba Ekosozial Justuaren alde
Gaur larunbata, hilak 11, Alternatiba Ekosozial Justu baten aldeko manifestazioak egingo dira Iruñean eta Bilbon, egunean zehar beste ekimen batzuekin batera. Euskal Herriko Eskubide Sozialen Gutunak, Euskal Herriko Emakumeon Mundu Martxak eta Euskal Gune Ekosozialistak deitu dituzte, eta hainbat talde eta gizarte mugimenduren babesa dute, besteak beste, Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduarena.
Manifestazioak Iruñean eguerdiko 12:00etan hasiko dira Gazteluko plazatik eta Bilbon arratsaldeko 5etan Jesusen Bihotzetik. Pentsiodunen Mugimenduak bi manifestazioetan parte hartuko dugu, segizio propioarekin, eta gure aldarrikapenak nabarmenduko ditugu, kontuan hartuta ezinbestekoak direla lana eta pertsonak protagonista izango dituen, emakume eta gizon guztiek aukera berberak izango dituzten, aberastasun efektiboaren banaketa ekitatiboa egongo den, ekosistemak eta bizitza horiek suntsitzen eta merkantilizatzen dituzten finantza-interesen gainetik babestuko diren ekoizpen- eta gizarte-eredu baten parte direla.
Jasaten ari garen sistema kapitalistak eragindako ingurumen-hondamendiak, gizateriaren gehiengoaren ustiatzailea eta naturaren eta bizi garen munduaren harraparia, klima-aldaketa bat sortzen ari dira, eta aldaketa horren ondorioak gure bizitzetan nabaritzen ari dira, eta, geldiarazten ez badiogu, are larriagoak izango dira gure seme-alabentzat eta etorkizuneko belaunaldientzat. Horrek elite kapitalistei eta haiek babesten dituzten erakunde politikoei aurre egiteko eta mobilizatzeko beharra sortzen digu, eta, beraz, interes handikoa da pentsiodunek ere modu aktiboan parte hartzea adierazpen horietan, alternatiba ekosozial justuaren alde.
3.- Maiatzaren 23an/24an Sarrikoko Fakultatean (Bilbo) egingo den Pentsiodunen Topaketak amaiera emango dio prestaketei
Bertan parte hartuko duten Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduko kideez gain, dagoeneko 30 pertsona baino gehiagok parte hartuko dutela ziurtatu dute, Estatuko hainbat herri eta erkidegotako pentsiodunen plataforma eta mugimenduetako eta sindikatuetako ordezkarien artean. Europako beste herri batzuetako partaideen parte-hartzea mugatua izango bada ere, haien ekarpena interesgarria izango da, zalantzarik gabe. Euskal Herriko sindikatu eta gizarte mugimenduetako ordezkariak ere bertan izango dira.
Bileraren hasierako agurra Sarrikoko Ekonomia eta Enpresa Fakultateko dekanorde koordinatzaile Izaskun Ipiñazarrek egingo du. Hilaren 24ko amaiera ekitaldira euskal alderdi politikoak ere gonbidatuta daude. Eta komunikabideek ateak zabalik izango dituzte topaketan eztabaidatzen ari direna ezagutzeko, eta ondorio garrantzitsuenak amaierako ekitaldian argitaratuko den dokumentu batean jasoko dira.
Ondorio interesgarriak aterako dira, zalantzarik gabe, Europako hainbat herrialdetako pentsio-ereduen egoerari egingo baitiote erreferentzia, eta gure kezka nabarmenduko dute pentsio publiko duinak eta nahikoak bermatuko dituzten eta genero-arrakalarekin amaituko duten pentsio-sistema publikoak defendatzeko premiari dagokionez. Eta hori oinarrizko pentsio publikoak ahultzen dituzten eredu pribatizatzaileen aurrean, langileen arteko bereizketa garrantzitsuak sortzen eta ahalbidetzen dituzte, eta negozio pribatu handiak ahalbidetzen dituzte pentsio-funts pribatuak kudeatzen dituztenentzat.
Botere ekonomiko handietatik eta Europako erakunde politiko zentraletatik datozen haizeek, pentsio-sistema publikoak bultzatu beharrean, ahuldu egin nahi dituzte, baita soldatak eta beste eskubide sozial batzuk ere. Eta ekainaren 9an egingo diren Europako hauteskundeen osteko marea erreakzionarioa areagotu egin daiteke eskuindarren eta eskuin muturrekoen indartzearekin.
Hilaren 23an eta 24an egingo dugun Pentsiodunen Topaketak, bere apaltasun guztiarekin, Europan pentsio publikoetan ezagutzen ari garen eta datozen urteetan areagotu daitezkeen murrizketen aldaera txiki bat izan nahi du. Euskal alderdi politikoak gonbidatzeak interesa du, halaber, jokoan dagoenaren berri izan dezaten eta dei egin diezaieten hauteskunde-kanpainan eta hurrengo Europako Parlamentuko kide izateko aukeratzen direnek, besteak beste, pentsio-sistema publikoen defentsan beren esku har dezaten; izan ere, arazo sozial garrantzitsua da, eta Europako biztanleriaren laurden ingururi eragiten dio.
Pentsiodunen Topaketa finantzatzeko erabiliko diren 2 euroko 5.000 bonuak dagoeneko banatu dira MPEH antolatuta dagoen Euskal Herriko herri guztietan. Albiste-buletin hau jasotzen duten kide guztiei bonu bat eskuratuz bulkada bat botatzera gonbidatzen zaituztegu. Gogoratu bi sari izango dituela, bakoitza bi lagunentzat, asteburu on batez bi leku oso erakargarritan gozatu ahal izateko.
4.- 1.080 euroko gutxieneko pentsioaren osagarriaren eskariarekin jarraitzea, Gasteizko legebiltzar eta Eusko Jaurlaritza berrien eraketaren aurrean
Aurreikuspenen arabera, maiatzaren 21eko hauteskunde autonomikoetatik aterako den legebiltzar berria maiatzaren 14an eratuko da. Eta EAJk eta PSEk osatuko duten Eusko Jaurlaritza berria ekainaren bigarren hamabostaldian osatuko dela dirudi, hilaren 9ko Europako hauteskundeen ondoren. Uztailean eta abuztuan, ia ez dago jarduera parlamentariorik, eta Eusko Jaurlaritza berriak irailetik aurrera ekingo dio bere jarduera erregular eta interesgarrienari.
Hego Euskal Herriko 220.000 pentsiodunentzat eta Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduarentzat (EHPM) premiazko beharra da 1.080 euro arteko pentsioen osagarria lehenbailehen lortzea. Hori dela eta, EHPMak legebiltzar-talde berriei, eta Eusko Jaurlaritza berriari ere, exijitzen jarraituko du eskaera hori beren gain hartu eta aplika dezaten. Eta eskaera horri indarra eta berme soziala emateko, gure kontzentrazioak, mobilizazioak eta beste ekimen batzuk bultzatzeari ekingo diogu.
Zentzu horretan, astelehenean, hilak 20, Gasteizko pentsiodunak Legebiltzarreko ateetaraino joango dira, legebiltzar-talde guztiei dokumentu bat emateko, EHPMaren izenean. Dokumentu horretan, sei urte baino gehiagoko borroka luzea gogoraraziko zaie; izan ere, borroka horretan behin eta berriz planteatu diegu gutxieneko pentsioen osagarria 1.080 eurotan aitortzeko eta berehala aplikatzeko beharra. Halaber, eskaera horri kalean emandako gizarte-babesa ez ezik, Euskal Autonomia Erkidegoko 150 udalek (udal guztien %60a), eskaera horren aldeko mozio bat onartuz, emandako erakunde-babesa azalduko diegu.
Datozen hilabeteetan ere, gure kontzentrazioak eta mobilizazioak egiten jarraituko dugu, nahiz eta jakin udan sartuko garela eta denbora-tarte horretan ez dutela urteko gainerako hilabeteetan bezalako intentsitatea izango. Baina irailean intentsitate hori berreskuratuko dugu, eta urriaren hasierarako mobilizazio esanguratsuago bat aurreikusi dugu, Eusko Jaurlaritza berriari erakusteko ez gaudela prest aldarrikapen horri erantzun positiboa jaso gabe jarraitzeko. Era berean, mobilizazio-aldi horretan, berariazko eskaera bat egingo diogu Eusko Jaurlaritza berriari: Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduko ordezkaritza batekin bilera bat egitea eta arazo hori konpontzea. Eta udazken-negurako beste ekimen batzuk ditugu programatuta, irailetik aurrera jakinaraziko ditugunak.
5.- Kenkariak PFEZn, 1978ko abenduaren 31 baino lehen lan-mutualitateei egindako ekarpenengatik
Lan-mutualitateei 1978ko abenduaren 31ra arte egindako kotizazioengatik preskribatu gabeko aitorpenak (2019tik 2022ra) zuzentzeko erreklamazioa egin baduzu edo ez baduzu egin, orain da denontzako erreklamazio-unea.
Aitortzaile batzuei oraindik ezin izan diete kenkari hori kalkulatu, gaur-gaurkoz lan-bizitzarik ez izateagatik, baina Foru Ogasunak dio denbora gutxian izango dutela dokumentu hori 1978ko abenduaren 31 baino lehen kotizatu zuten pertsona guztientzat.
Kotizazioak 1967tik 1978ra bitarteko aldian badira, aplikatzen zaizun kenkaria %25ekoa da. 1967. urtea baino lehenagoko kotizazioak dituztenentzat kenkaria handiagoa da, %100ekoa.
Oinordekoek, seme-alabak edo alargunak izan, erreklamatu ahal izango dute, eskubide guztiak eskuratzean.
Bidali diguten aitorpenaren zirriborroan datuak egiaztatzea, Internet bidez egin dezaketenentzat edo nahi dutenentzat.
1.- Zure adierazpenaren zirriborroa eskuratu. Horretarako, BAK, BakQ edo sinadura elektronikoaren bidez sartzen da. BakQ-en kasuan, pasahitza edo kodea SMS bidez bidaltzen dizute. Sartu ondoren, “JARRAITU” klikatu. Hautatu (niretzat, nire entitate pertsonala). Harremanetarako datuak egiaztatu eta “JARRAITU” klikatu. Zirriborroa eskura duzu.
2.- Joan zirriborroaren goiko eskuinaldera eta klikatu abisuetan (kanpaia). Berrikusi eta egiaztatu horietako batean mutualitateetan kotizatu duzun aldiaren arabera kalkulatu duten ehunekoa agertzen dela. Agertzen bada, aitortu egin dizute, ez badute egin, eta eskubidea duzula uste baduzu, erreklamatu egin beharko duzu.
3.- Joan zirriborroaren beheko ezkerraldera eta sakatu “datu fiskalak, aitortutako datuak eta kalkuluak”. Egin klik aitorpenaren simulazioan, eta egiaztatu 2. orrialdean aurreko ehunekoaren arabera aitorpenetik salbuetsita dagoen zenbatekoa agertzen dela. Datu hori kantitate ez-integratuan dago.
4.- Kalkuluekin ados bazaude, klik egin 2019, 2020, 2021 eta 2022ko aitorpenak erreklamatu ditzakezun azaltzen duen laukitxoan, eta AURKEZTU klikatu.
6.- Tratamendu medikoaren jarraipena errazteko diru-laguntzak Nafarroan
Nafarroako Gobernuko Osasun Departamentuak diru-laguntzen deialdia argitaratu du duela egun batzuk aldizkari ofizialean, beren egoera sozial edo ekonomikoagatik medikazioarekin jarraitzeko zailtasunak dituzten pertsonei tratamendu medikoen jarraipena errazteko. Zehazki, 155.500 euro bideratuko ditu horretarako.
Farmazia-prestazioaren barruan sartzen dira sendagaiak, osasun-produktuak eta erabiltzaileek beren premia klinikoetara egokitutako medikamentuak jaso ditzaten ekintzen multzoa.
Diru-laguntza Gizarte Segurantzako aseguratu aktiboei zuzenduta dago, baldin eta urteko 18.000 eurotik beherako errenta badute eta Osasunbidea Nafarroako Osasun Zerbitzuak emandako banakako osasun-txartelaren titularrak badira. MUFACE, MUGEFU eta ISFAS mutualisten kolektiboa ere sartzen da onuradun gisa.
Eskaera irailaren 30era arte aurkeztu ahal izango da Osasun Karpeta Pertsonalaren bidez, Nafarroako Osasun Zentroetan edo www.navarra.es webguneko izapideen katalogoari jarraituz. Osasunbidea Nafarroako Osasun Zerbitzuak finantzatuko ditu 2023ko urriaren 1etik 2024ko irailaren 30era egiten diren tratamenduak.
7.- Genozidioaren aurkako mobilizazioak Gazan eta Palestina Askearen defentsan
Bonbardaketek eta Gaza itotzeak, dozenaka mila hildakoren ondorio arekin, batez ere haurrak eta emakumeak, eta Gazako zerrenda estu eta mugatuan bizi diren 2 milioi pertsona baino gehiagorentzako goseteak eta arreta humanitario ororen faltak, ez dute amaierarik Israelgo Gobernu sionistaren eta bere armadaren aldetik.
Egiptoren eta Gazaren artean dagoen Rafahko laguntza humanitarioko azken atearen okupazio sionista da gazatarrak etsipenera eta erresistentziaren mugarik gabeko errendiziora bideratzeko azken kate-maila. Eta benetan larria da egoera lazgarri honen aurrean nazioarteko komunitatea eta are gutxiago Israelen sionismoaren babesle eta sostengu nagusia den AEB ez direla ezer egiten ari politika errepresibo eta genozida hori geldiarazteko.
Hain da astakeria handia ikusten ari garela, ezen, azken asteetan, AEBko unibertsitate askotan dozenaka mila ikasle mobilizatu baitira, azken hilabeteetan egin diren beste mobilizazio sozial batzuekin bat eginez. Eta horren ondorioz, Europako hainbat herrialdetan, baita Euskal Herrian ere, ikasleek kanpaldiak eta beste jarduera batzuk ere bultzatu dituzte unibertsitateetan.
Baina Israelen sionismoa geldiarazteak mobilizazio zabalagoak eta tinkoagoak eskatzen ditu herrialde guztietan eta Euskal Herrian. 1948an, Israelgo Estatuaren sorrerarekin, ehunka mila pertsona erbesteratu eta deportatu zituzten Nabkaren egunean, herri palestinarrarentzako Hondamendiaren egunean, lurrak kendu eta herrietatik kanporatu ondoren. Hori dela eta, datorren asteazkenean, hilak 15, arratsaldeko 7etan, manifestazioak egingo dira Bilbon plaza Eliptikotik, Donostian Bulebarretik eta Gasteizen Andre Maria Zuritik. Iruñean, elkarretaratzea egingo dute Udaletxeko plazan astearte gauerditik asteazkenera arte. Halaber, larunbatean, hilak 18, manifestazio nazionala egingo da Iruñean, eguerdiko 12:30ean.
Beste kolektibo sozial, sindikal eta politiko askok bezala, Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak ere mobilizazio horiek guztiak babesten ditu eta aktiboki parte hartuko du mobilizazioetan.