Albiste eta informazio interesgarriak                        2025eko apirilak 12

Berrien eta Informazio Interesgarrien Aurkibidea (2025eko apirilaren 12a)

1. Milaka pentsiodun eta langilek parte hartu genuen apirilaren 5eko manifestazioetan

• Bilbon, Donostian, Gasteizen, Iruñean eta Eibarren manifestazio masiboak egin ziren, Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak antolatuta, sindikatuek eta beste kolektibo batzuek lagunduta.
• Mobilizazioek soldata eta pentsio duinak eskatu zituzten langile eta pentsiodunentzat, sektore ahulenen bizi-baldintzak hobetzeko helburuarekin.

2. Dagoeneko gainditu da ILPren alde bildutako 115.000 sinaduren kopurua

• Sinadurak biltzeko kanpaina arrakastatsua izan da, 115.000 sinadura baino gehiago izan baitira amaitu eta egun gutxira, eta igoera gehigarri bat aurreikusi da.
• Maiatzaren 15ean sinadurak banatuko dira Gasteizko Legebiltzarrean, pentsiodunen mugimenduak antolatutako manifestazio batekin batera.

3. Gobernuko presidenteari gutunak bidaltzea, ASJUBI40ek sustatuta

• ASJUBI40 elkarteak Gobernuko presidenteari gutunak masiboki bidaltzea sustatzen du, erretiro aurreratuari buruzko lege-proposamena desblokeatzeko.
• Legearen helburua da 40 urte baino gehiago kotizatu dutenen pentsioetan biziarteko koefiziente murriztaileak ezabatzea, 800.000 pertsonari baino gehiagori eraginez.

4. Olerkipentsioetan. Azken traka Galdakaon

• Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak amaiera emango dio Olerkipentsiotan elkartearen kulturarteko ekimenari, maiatzaren 8an Galdakaon egingo den kultura- eta jolas-jaiarekin.
• Sariak eta poesia errezitaldi bat barne hartzen dituen jarduera honek pentsiodunen sormen gaitasuna erakustea du helburu, kulturan parte-hartze aktiboa sustatuz.

5. Israelek ezkutatu eta ikusezin bihurtu behar ditu herri palestinarraren aurka egiten ari den astakeriak, batez ere Gazan

• Israelek ahalegin handiagoak egin ditu Gazako gehiegikeriak ezkutatzeko, kazetariak hilez eta Palestinako hedabideen azpiegiturak suntsituz.
• Palestinarekiko elkartasuna gero eta beharrezkoagoa da, Euskal Herrian eta munduko beste leku batzuetan mobilizazio masiboak egiten baitira Israelen erasoen amaiera exijituz.

6. Martxa eta lanuzteak Argentinan erretiratuen alde eta Mileiren doikuntzen aurka

• Argentinako erretiratuek mobilizazioekin jarraitzen dute, pentsio duinak eskatuz eta subsidioen eta sendagaien murrizketen aurka protesta eginez.
• Argentinako azken greba orokorrak Javier Mileiren gobernuak, Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduaren laguntzarekin, ezarritako doikuntza sozial eta ekonomikorako politiken aurkako jarrera islatzen du.

1.- Apirilaren 5eko manifestazioetan milaka pentsiodun eta langilek parte hartu genuen

Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak deitutako manifestazioak egin ziren apirilaren 5ean, Bilboko, Donostiako, Gasteizko, Iruñeko eta Eibarko kaleetan zehar. Sindikatuek eta beste hainbat gizarte-eragilek ere babestu egin zituzten manifestazioak, eta milaka pertsonak hartu genuen parte.

Bertaratu ginenetako asko pentsiodunak izan ginen, eta gure peto eta zapiekin izan genuen paper protagonista agerian utzi eta manifestazioei kolorea eta ikusgarritasuna eman genien.

Mobilizazioak “soldata eta pentsio duinak, hemen eta guztiontzat”; defendatzeko eta eskatzeko deituta zeuden, horrela pentsiodun eta langile guztiei bizi-baldintza duinak lortzea bermatzeko. Aldarrikapen horri buruzko esloganek funtsezko eta lehentasunezko lekua hartu zuten manifestazioetan, nahiz eta izaera sozialeko beste kontsigna batzuk ere entzunarazi ziren.

Sindikatuek eskatzen duten 1.500 euroko gutxieneko soldata edo EHPMk aurkeztutako HELn planteatzen den gutxieneko pentsioa Estatuko egungo gutxieneko soldatarekin parekatzeak, ondorio positiboak izango lituzke Hego Euskal Herriko 350.000 langile eta pentsiodunengan, gutxienez. Batez ere langile emakume eta gazteak, soldata baxuekin eta egoera prekarioan gehien sufritzen dutelako beraien enpleguetan, eta pentsiodunak, gehienak emakumeak, pentsio kaskarrekin bizi-baldintza eskasean irautera behartuta daudenak.

Errealitate honek, 18 urtetik gorako euskal gizarteko biztanleriaren zati handi bat hartzen du, %15, eta apirilaren 5eko mobilizazioetan eskatzen zenak lortu beharreko erronkaren tamaina agerian uzten du.

Urrats positibo bat bere mugekin

Proposatutako oinarrizko aldarrikapen komunen aldeko mobilizazioetan pentsiodunen mugimenduak eta sindikatuek bat egitea, berez zerbait positiboa da; izan ere, soldatak eta pentsioak estu-estu bata besteari lotuta daude, eta planteatutako oinarrizko eskaerek izaera solidarioa eta klase-dimentsio handiagoa hartzen dute, eskatzen eta exigitzen denak egoera ahulenean dauden langileen eta pentsiodunen sektoreei eragiten dietelako.

Baina emandako pausoa positiboa izan arren, mugatua izan da. Pentsiodunok HELn defentsa sutsua egin beharrean aurkitzen gara Gasteizko Gobernuak onartuko duen ez dakigulako, eta EAEko Legebiltzarrean gehiengo osoa duen legebiltzarkide kopurua du.

Sindikatuei dagokienez, EAEko Confebask patronalaren eta Nafarroako CEN patronalaren akordioaren kontrako jarrera eta blokeatu nahia borrokatu behar dute, Hego Euskal Herriko baldintza sozioekonomikoekin bat datorren gutxieneko soldata propioa negoziatzeko eta adosteko.

Egoera honek, aldarrikatzen ari garen helburuak lortu ahal izateko, apirilaren 5eko mobilizazioetatik haratago, ekimen eta mobilizazio berriak bultzatzera behartzen gaitu. Pentsiodunen mugimenduari dagokionez, datozen asteetan sinadurak biltzeko kanpaina lehenestea dagokigu, eta maiatzaren 15ean Eusko Legebiltzarrean sinadurok entregatzeko ekitaldiaren prestakuntza lanetan burubelarri ekitea, ahalik eta manifestazio zabalena egiteko.

Sindikatuei ere egokituko zaie, guri bezala, Confebask eta CEN (Nafarroako Enpresarien Konfederazioa) patronalaren jarrera erreakzionarioa desblokeatzeko mobilizazioetara jotzea, lanbide arteko gutxieneko soldata propioa eta duina negoziatu eta adostu ahal izateko; izaera unibertsala izango duena, hau da, hitzarmena duten edo ez duten langile orori eragingo diona.

Oso litekeena da Gasteizko eta Iruñeko Gobernuek gutxieneko pentsioak Estatuko Lanbide arteko Gutxieneko Soldatarekin parekatzeko duten kontrako jarrera, eta patronalek sindikatuekin LGS propio eta duina adosteko duten itxitasunaren aurrean, ekimen eta mobilizazio berrien konbergentzia ezinbestekoa izatea.

2.- Dagoeneko gainditu da HELren alde bildutako 115.000 sinaduren kopurua.

Sinadura-bilketa amaitzeko aste batzuk falta direnean, 115.000ko zifra gainditu izana arrakasta ukaezina da. Eta, horren guztiaren arabera, aurreikusten da kanpainaren amaierarako milaka batzuk gehiago izango direla. Horrek erakusten du nolako onespena eta babes soziala duen.

Maiatzaren 3an emango diogu amaiera sinadura bilketari, eta hiriburuetako kaleetara eta Euskal Autonomia Erkidegoko 70 bat herritara irtengo gara ia lau hilabeteko kanpainako azken esprinta egitera. Hitzordu hori iragarriko duen kartel bat argitaratuko dugu, eta komunikabideei gonbidapena egingo zaie ekimen horren berri eman dezaten. Izan ere, ekimen hori sinadura-bilketa orokor batekin amaituko da, aurreikusi genituen helburuak gaindituta.

Maiatzaren 15ean, sinadura horiek entregatuko ditugu Gasteizko Legebiltzarrean, eta horrekin batera manifestazio bat egingo dugu. Dagoeneko hasi gara eskualde ezberdinetan autobusak antolatzen.

Parte-hartze zabala izango duen mobilizazioa izango da eta oso aktiboa eta koloretsua. HEL honek bildu dituen eta biltzen jarraitzen duen aldeko ekintzen eta ekimenen neurria ikusita, ez da erraza izango Gasteizko Legebiltzarraren gehiengoarentzat eta Pradalesek zuzentzen duen Gobernuarentzat Herri Ekimen Legegile hau Legebiltzarreko osoko bilkura baterako ez izapidetzea, bertan eztabaidatu dadin eta aldeko bozka ez ematea.

3.- Presidenteri gutunak bidaltzeko ASJUBI40k sustatutako ekimena

ASJUBI40 pentsiodunen elkarteak Estatuko Gobernuko Presidentziara gutunak modu desberdinetan masiboki bidaltzeko kanpaina abiatu du:

. Moncloako web orriaren bidez.

. Hartu izanaren agiriarekin ziurtatutako gutunen bidez.

Gutun horietan, presidenteari eskatzen zaio Diputatuen Kongresuan eztabaida demokratikoa ahalbidetzeko 2024ko maiatzean erregistratu zen lege-proposamena berehala desblokeatzea. Lege-proposamen hori Kongresuko Mahaiak onartu, argitaratu eta Gobernuari bidali zion. Hala ere, hamar hilabeteren ostean, lege-proposamena ahaztuta geratu da.

Kongresuan aurkeztutako lege-proposamena bere garaian onartu zuten Legez Besteko Proposamenen bidez (LBP) autonomia-erkidegoetako 16 parlamentutan (17 autonomia-erkidegoetakoak eta Espainiako Estatua osatzen duten Ceuta eta Melilla bi hiri autonomoetakoak), bai eta hainbat aldundik eta udalek ere. 

Proposamen honen edukia bat dator ASJUBI40en eta pentsiodunen beste elkarte batzuen aldarrikapenekin. Eta bere helburua erretiro aurreratuaren biziarteko koefiziente murriztaile bidegabeak ezabatzea da. Koefiziente horiek 40 urte edo gehiago Gizarte Segurantzan kotizatu dutenak zigortzen ditu, eta ez dituzte nahitaezko zerbitzu militarra eta gizarte-zerbitzua kotizazio-oinarrietan sartzen.

Zigor bidegabe honek 800.000 pertsonari baino gehiagori eragiten dio, eta urteak daramatzate justizia eskatzen.

Lege honek eragiten dien langile gehienek erretiro aurreratua hartu behar izan zuten industria-birmoldaketaren edota enpresa askoren itxieraren ondorioz. Ez du inolako justifikaziorik 40 urte edo gehiago kotizatu ondoren, bizi osorako zigortuak izatea beraien pentsioetan. Eta horietako asko hil egin dira azken hamarkadetan eta ezin izan dute gozatu zegozkien pentsioak erabiliz.

Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak eta Estatuko Erkidegoetako eta Herrietako pentsiodunen beste plataforma eta mugimendu batzuekin dugun lan-ildoari jarraituz, langile horiek dagokien pentsioak jasotzeko duten eskubidea defendatu dugu beti, eta hala egiten jarraituko dugu, eta jasaten ari diren zigor-koefizienteak ezabatzeko eskatzen dugu. Horregatik, egoera hori pairatzen ari direnei dei egiten diegu Gobernuko presidenteari gutuna bidal diezaioten, ASJUBI40ek proposatu duen bezala.

4.- Olerkipentsiotan bukaerako jaialdia

Azaroan hasi genuen ibilaldia bukatzear dugu. Aurtengoan Olerkigintza kolektiboa eta interkulturala iragarri genuen, gaztelaniaz, frantzesez edo euskaraz olerkia garatzeko aukera eskainiz. Asko izan zarete parte hartu duzuenok eta lan politak eskaini dizkiguzue. Horrengatik eta hasteko, parte hartu duzuen 36 pertsonei, eskerrik beroenak.

Orain, azken urratsaren atarian gaude. Maiatzaren 8an, Galdakaon ospatuko dugun jaialdi-bazkaria eta kultur ekimen oparoaz emanen diogu bukaera. Bertan, parte hartu duzuen guztioi diploma bat eskaintzeaz gain, sarituak diren lanak aipatuko ditugu eta egileek irakurri ditzakete aipaturiko ekarpena. Astelehenero, udaletxe atarietan bezala, olerkigintzan abilak garela erakutsi ondoren, orain disfrutatzen ere badakigula erakusteko ordua da.

Guztiok gara adinduak eta beraz gaitasun mugatuak ditugun pertsonak, baina ez ezinduak. Beraz, “edadismoan” oinarritutako joerak gaindituz, kulturgintzan ere gure ekarpena egin dezakegula erakutsi dugu. Olerkien bidez, gure bizipenak, ilusioak eta errebendikazioak adierazteko dugun gaitasuna begi bistan utziz, sormenerako dugun abilidadea hor daukazue.

Iaz bertso jarrien bidez izan zen eta aurten olerkiarekin ausartu gara. Muga guztiak gaindituz, gure barne sentimenduak sormena aberatsaren bidez azaltzeko dugun gaitasunaren ispilu izango da Galdakaoko jaialdia. Olerkia ere, gure bizipenak azaldu eta adierazteko modu goxo eta elegantea bihurtuz, jaialdi bizi-biziaz gozatuko dugu.

Horretarako, aurretik adierazitako guztien gainetik, bazkari-jaialdi horretan, Gontzal Mendibil, kantari eta olerkaria ere izango dugu gure herriko kanta zahar zenbait eta Bilboko Blas de Otero olerkari maisuaren testuren bat interpretatuz. Animo eta hurbil zaitezte, Galdakaora!!!

5.- Israelek ezkutatu eta estali nahi ditu herri palestinarraren aurka egiten ari den astakeriak, batez ere Gazan

Israelek egindako bonbardaketa masiboen eta Gazaren okupazioaren ondorioz eragin dituen milaka hildako, zauritu, eta behin-behineko beharrizanak asetu ahal izateko elikagaien, sendagaien, uraren eta beste produktu batzuen sarrera erabat blokeatzeari, gehitu behar zaio, egiten ari den astakeriak ezkutatu eta ikusezin bihurtu nahian ibiltzea, “ikusten ez dena, ez da existitzen” premisaren pean.

Horregatik, sistematikoki eta nahita, kazetariak hiltzen ditu, Palestinako komunikabideen azpiegitura suntsitzen du, atzerriko hedabideak sartzea debekatzen du, edo atera ahal izan diren kazetariak itzultzea debekatzen du. Eta dagoeneko 211 informatzaile hil ditu Israelek Gazan, horietako dozena bat baino gehiago azken bi asteetan.

Gazako herriarekiko eta Palestina osoarekiko elkartasuna gero eta beharrezkoagoa da eta egoerak ezinbestekoa bihurtzen du.

Horregatik asteartean, milaka lagunek elkarretaratzea egin zuten hiriburuetako eta Euskal Herriko 130 herritako udaletxeen aurrean, Gernika-Palestina herri plataformak deituta.

Ekimen horiek, Euskal Herriak Palestinako herri askea, subiranoa eta bere lurren eta herrialdearen jabe izateko duen eskubidearen aldeko sentiberatasun handia erakusten dute. Baina Israel Palestinan egiten ari den genozidioaren larritasunak eta bere inpunitateak, Euskal Herrian eta nazioartean salaketak eta mobilizazioak iraunkortzea eskatzen du, Israelen erasoekin amaitu eta Palestinako herriaren eskubideak aitortzea lortu arte.

6.- Erretiratuen aldeko eta Mileiren doikuntzen aurkako martxak eta lanuzteak Argentinan

Argentinako erretiratuak asteazkenero ari dira mobilizatzen Buenos Airesko Kongresuaren atarian, jasotzen dituzten pentsio txikiak eta sendagaien gastuetarako dirulaguntzen murrizketak salatzeko. Mobilizazio horiek sindikatu eta kolektibo sozial batzuek babestu dituzte, eta, horietako batzuk, Mileiko gobernu ultraeskuindarraren indar errepresiboek basatiki zapaldu dituzte.

Azken aste honetan, mobilizazio eta martxa horiek dimentsio askoz handiagoa hartu dute, Argentinako hiri askotara zabaldu dira, eta ostegunean greba orokor batekin amaitu ziren, jarraipen zabalarekin.

Langabezia orokor hori Argentinan murrizketa sozialen eta Mileiren doikuntzen aurka egiten den hirugarrena da, gizarte bazterketako eta ekoizpen aparatuaren suntsipeneko politikaren parte baitira. Politika hori ez da soilik Mileiren gobernuarena, baizik eta Trumpek Estatu Batuetan egiten duenaren parte da, eta beste herrialde batzuetara ere heda daiteke, gobernu ultraeskuindar eta autoritarioen pean, gizarte gehienen aurka murrizketa sozial eta demokratikoak bultzatzeko. Beste behin ere, Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak elkartasuna adierazi nahi die erretiratuei eta argentinar herri osoari.