Albiste eta informazio interesgarriak                             2025eko maiatzak 3

Berrien aurkibidea 2025eko maiatzak 3

1. Maiatzaren 1eko mobilizazioak Euskal Herrian

 Milaka pertsona, langileak eta pentsiodunak barne, manifestatu ziren lan eta gizarte eskubideen alde. Hainbat sindikatuk desadostasunak azaldu zituzten, eta soldata eta gutxieneko pentsio duina eskatzen zutela nabarmendu zuten.

2. EHPMren sinadura-kanpaina ixtea

Maiatzaren 3an ILPren aldeko sinadurak biltzeko kanpainaren amaiera ospatuko da, 70 herritan ekitaldi sinbolikoak eginez. Ahalegin handia eta gizartearen inplikazioa nabarmentzen dira, 130.000 sinadura baino gehiago lortuz.

3.EHPMren poesia lehiaketa

Maiatzaren 8an Olerki Lehiaketa ospatuko da, poesia, musika eta bazkari herrikoiarekin. Jarduerak mugimendu pentsiodunaren kohesioa indartu nahi du, nahiz eta jarduera handia izan duela gutxi.

4. Sinadurak ematea eta manifestazioa Gasteizen (maiatzaren 15ean)

ILPren kanpainari amaiera emateko, manifestazio handia egin zen Gasteizen, eta sinadurak banatu ziren Eusko Legebiltzarrean. Parte-hartze zabala espero da, Legebiltzarrean eztabaidatzeko presioa egiteko.

5. Itzalaldi elektrikoa Iberiar Penintsulan

Itzalaldi masibo batek sistema elektrikoaren kalteberatasuna azaltzen du. Arrazoi argirik gabe ere, berriztagarrien eta nuklearren arteko interes energetiko kontrajarriak aurrez aurre jartzen ditu eztabaidak.

6. Gutxieneko soldata propioaren Herri Ekimen Legegilea Hego Euskal Herrian

Euskal gehiengo sindikalak sinadura bilketa bat abiarazi du, Estatukoa baino gutxieneko soldata handiagoa ezartzeko eskumena eskatzeko. MPEHk neurria babesten du, sektore kalteberetan duen eragin positiboa kontuan hartuta.

7. Manifestazioa Madrilen, Palestinaren alde (maiatzak 10)

Nafarroako erakundeek martxa bat deitu dute Israelekin harremanak amaitzea eskatzeko, Palestinan duten okupazioagatik. Autobusak pleitatuko dira Nafarroatik eta elkartasun aktiborako deia egiten da.

1.- Milaka lagun kalera atera ziren ostegunean Euskal Herrian

Maiatzaren 1a Langileen Nazioarteko Eguna dela eta, milaka pertsonak (langileak, pentsiodunak, emakumeen eta gazteen kolektiboak) manifestazioa egin zuten ostegunean Euskal Herriko hiriburuetako eta beste herri batzuetako kaleetan. Manifestazio jendetsuak izan ziren, eta borrokan ari ziren hainbat sektore eta enpresa izan ziren bertan, besteak beste, Bridgestoneko langileak. Basauritik martxa bat egin zuten Bilboko mobilizazioarekin bat egiteko, zuzendaritzak aplikatu nahi dizkien 335 (langileen % 40)  kaleratzeen aurka. 

Sindikatuek era berezituan egin zituzten manifestazioen deialdiak, euskal sindikatuen artean dauden heterogeneotasuna eta desadostasunak agerian utziz. Manifestazio horietako askotan elite eta potentzia ekonomiko handien arteko gerren eta konfrontazio ekonomikoen nazioarteko testuingurua salatu zuten, langileen eta herrien interesekin zerikusirik ez duena, beraien eskubide laboral, sozial eta demokratikoei murrizketak eta erasoak ezartzeko arrisku larria dakarrena. 

Sindikatu batzuek, batez ere euskal gehiengo sindikala osatzen dutenek (nahiz eta horiek ere bereizita manifestatu ziren), beren lelo eta diskurtsoetan gutxieneko soldata propio baten eskarian jarri zuten arreta, gutxieneko pentsio duin baten defentsari ere erreferentzia eginez. Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak (EHPM), bere manifestuan, maiatzaren 1eko ospakizun honetan modu bateratuan planteatutako bi aldarrikapen horiek leku nabarmena izateko interesa nabarmendu zuen.

Pentsiodunen mugimenduko sektore esanguratsu batek sindikatuek deituriko manifestazio ezberdinetan parte hartu zuen. Kide batzuek beren zapiekin joan ziren, EHPMren kide gisa identifikatuta, baina ez bloke bezala, EHPMk egindako parte hartzeko deia pentsiodun bakoitzak erosoago edo aitortuago sentitzen zen sindikatu-deialdian parte hartzekoa izan zelako. 

Nolanahi ere, egin ziren mobilizazioak garrantzitsuak izan arren, langile- eta herri-mobilizazio zabalago eta aldarrikatzaileagoen beharra ezinbestekoa da aurrez aurre ikusten dugun egoera laboral, sozial eta politikoaren aurrean. 

2.- Gaur, sinadura-bilketako kanpainari amaiera emango dio EHPMk 

Sinadurak biltzeko ia lau hilabeteko kanpainaren ondoren, gaur, maiatzak 3, EHPM kalera aterako da Euskal Autonomia Erkidegoko (EAE) hiru hiriburuetan eta 70 bat herritan, aurkeztutako Herri Ekimen Legegilearen (HEL) aldeko sinadurak biltzeko kanpainari amaiera emateko. 

Herri askotan, musikaz lagunduta eta sinadurak biltzeko mahaien buru izan diren pankarta xumeekin egingo dugu, baina toki batzuetan modu deigarriagoan ere egingo dute. Eta hiriburuetan eta erreferentziazko beste herri batzuetan komunikabideak gonbidatu ditugu mahaietara hurbildu daitezen eta HEL honi emandako babesaren berri eman dezaten. 

Ziurtasun osoz, bildutako sinaduren kopurua 130.000 baino handiagoa izango da. EHPMko kide askoren ahalegin militanteari esker lortu da hori, sinadurak biltzeko ordu asko eman baitituzte bai kaleetan zein adin guztietako jendea biltzen ziren ekimen herrikoietan. Oso harro egon gaitezke egindako lanaz eta pentsiodun, langile, emakume, gazte eta abar askoren artean izan duen harrera sozialaz. Erronkak eta bere emaitzek merezi izan dute. 

3.- Olerki Lehiaketa, EHPMren kultur ekimen ederra

Sinadurak biltzeko kanpainaren intentsitateak eta azken hilabeteotan egin ditugun mobilizazio ugariek zail egiten zuten Olerki Lehiaketa ekimenean kideen parte-hartzea oso handia izatea. Hala ere, maiatzaren 8an ehunka pentsiodun Galdakaoko (Bizkaia) jai-kultur ekitaldi honetara joango gara, zalantzarik gabe arrakastatsua eta hunkigarria izango dena, poesia, kantu eta ekitaldi ederrez gozatu ahal izango baitugu, baita bazkari mamitsuaz ere, hori guztia Euskal Herri osoko kide pentsiodunen senidetasunez eta emozioz betetako esparru batean. 

Datorren astelehenean itxiko da herri bazkarian parte hartuko duten pertsonen zerrenda,  horretarako txartela izan beharko dutelarik. Ekimenarekin bat egin nahi dutenei dei egiten diegu astelehenean izena eman dezaten, maiatzaren 8ko ekitaldi guztiak, bazkaria barne, garaiz antolatu ahal izateko. 

4.-  Maiatzaren 15ean,  Gasteizen,  sinadurak aurkeztera eta manifestazioa egitera!

Maiatzaren 15ean, osteguna, EHPMk sustatutako HELren aldeko sinadurak biltzeko kanpainaren azken ekitaldia izango da. Eusko Legebiltzarrean sinadurak aurkezteak, pentsiodunen manifestazio handiarekin batera, Euskal Herriko sektore sozial eta herrikoi zabal batentzat erreferentziala izan den kanpaina arrakastatsuaren amaiera ekarriko du. 

Manifestazioa Gasteizko Bilbao plazan hasiko da goizeko 11:00etan, horretarako prestatutako kutxetan bildutako sinadurak ikusaraziz. 11:30ean, Legebiltzarrean entregatu eta erregistratuko dira, eta, ondoren, prentsaurreko bat emango da Legebiltzarrean bertan. Sinadurak entregatzen diren bitartean, manifestazioak denbora pixka bat iraungo du, modu sinbolikoan, Legebiltzarreko ateen aurrean, eta, handik hurbil dagoen Katedral berriko plazaren aurrean amaituko da. 

Bertan, kanpainari eta lortu nahi diren helburuei buruzko azalpen laburrak emango dira, Legebiltzarreko ekitaldien (sinadurak entregatu eta erregistratzea eta prentsaurrekoa) informazio laburtua eta, bereziki, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoakoei elkartasuna adierazteko joango diren Nafarroako kideei agurra egingo zaie. Izan ere, lurralde historiko horietan soilik egin ahal izan da HELren kanpaina hori, gaur egun Hego Euskal Herria bi autonomia erkidegotan banatuta baitago administrazio desberdinak izanik. 

Orain arte 12 autobus kontratatu dira hainbat eskualdetan pentsiodunak Arabako hiriburura eramateko. Hamabi egun falta dira lagun gehiagok bat egin eta autobusen zerrenda luzatzeko. Zalantzarik gabe, manifestazio ikusgarri eta aktiboa izango da, eta pentsiodun guztiak animatu nahi ditugu bertan parte hartzera. Izan ere, bildutako sinadura kopuruarekin batera, milaka pentsiodunek egindako manifestazioa ikusarazteak are gehiago pentsaraziko die Legebiltzarreko talde politikoei (batez ere Gasteizko Gobernua sostengatzen dutenei) EHPMk sustatutako HEL hau izapidetzeko eta eztabaidatzeko hartu behar duten jarreraren inguruan. 

5.- Sistema elektrikoaren itzalaldia eta bera sortu zuten arrazoiak ez argitzea

Astelehenean ezagutu genuen sistema elektrikoaren itzalaldiak, Iberiar penintsula osoa (Espainiako Estatua eta Portugal)  hartu zuenak, agerian utzi du sistema elektrikoaren kalteberatasuna. Oraindik ez dakigu zerk eragin zuen itzalaldia. 

Badira, arazoaren kausa posible gisa, berriztagarriak azpimarratu dituztenak, eta badira ere akatsa aprobetxatu dutenak, energia-iturri merke eta segurua bermatu ahal izateko, zentral nuklearren beharra nabarmentzeko. Pedro Sanchez Espainiako Gobernuko presidenteak publikoki baztertu du berriztagarriek eragin zutela itzalaldia. Zalantzarik gabe, proposatzen diren bertsioen eta alternatiben atzean energiaren enpresa-sektore handien interes handiak daude. Itzalaldia eragin zuten arrazoien azken azalpena ikusi arte itxaron beharko da. Argia eta gardena izan beharko luke, eta, aldi berean, erantzukizunak eskatu beharko lizkieke dagokionei. 

6.- Euskal gehiengo sindikalak, gutxieneko soldata propioa lortzeko sinadurak biltzen hasi da

ELA, LAB, ESK, STEILAS, HIRU eta ETXALDE sindikatuek (euskal gehiengo sindikala osatzen dutenek) sinadurak biltzen hasi dira Herri Ekimen Legegile (HEL) baten alde, Hego Euskal Herrian gutxieneko soldata bat ezartzeko eskumena lortzeko. HEL horren bidez, Langileen Estatutuan aldaketa bat egin nahi da, autonomia-erkidegoek beren errealitatearekin bat datorren gutxieneko soldata ezarri ahal izan dezaten, Estatukoaren gainetik. 

Ekimen hori EAEn onartu dute izapidetzeko, baina Nafarroan Parlamentuko Mahaiak ez du onartu. Sindikatuek helegitea aurkeztu dute, baina erantzunaren zain egon gabe, sinadurak biltzen hasiko dira, eta, ondoren, sinadurak eskuan, alderdi politikoei eskaera hori Parlamentura eramateko eskatuko diete. 

Sindikatu horien helburua ahalik eta sinadura gehien biltzea da, Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimendua (EHPM) gure HELkin egiten ari garen bezala, Legebiltzarreko alderdi politikoak aurkeztutako HEL izapidetzeko eta eztabaidatzeko onartzera behartuta sentitu daitezen. 

EHPMk  positibotzat jotzen du ekimen sindikal hau, bai eta beste edozein ekimen ere, Hego Euskal Herriko errealitate sozioekonomikoarekin bat datorren gutxieneko soldata propioa lortzeko. Joan den apirilaren 5ean, hain zuzen ere, EHPMk manifestazioak deitu zituen EAEko sindikatu guztien eta hainbat gizarte-kolektiboren babesarekin, soldata eta pentsio duinak “orain” eta “guztiontzat” lelo pean, hau da, gutxieneko soldata propioa, estatukoa baino handiagoa, oso interesgarritzat hartuta. Nafarroako manifestazioak sinadura-bilketa hori sustatu duten sindikatuen babesa izan zuen. 

Hego Euskal Herrian gutxieneko pentsioak osatzea lortzea, Lanbide arteko Gutxieneko Soldatarekin parekatu arte, edo akordio bat lortzea gutxieneko soldata 14 ordainsaritan 1.500 eurora iristeko (gehiengo sindikalak eskatzen duen bezala), oso garrantzitsua izango litzateke, 350.000 pertsona baino gehiagok diru-sarrera handiagoak lortuko baitituzte, hain zuzen, gutxieneko pentsioak dituzten pentsiodunak eta Estatuko gutxieneko soldata duten langileak, euskal gizartean oso sektore ahula osatzen dutenak, gehienbat emakumez osatua. 

Maiatzaren 15ean Gasteizko Legebiltzarrean EHPMk HELren aldeko sinadurak aurkeztu ondoren, ikusiko dugu noiz erabakitzen duen Legebiltzarrak hura izapidetzea eta eztabaidatzea. 

Bestalde, EAEko Confebask patronalaren eta Nafarroako CEN patronalaren jarrera itxien eta blokeoaren ondorioz, Hego Euskal Herrian gutxieneko soldata propioa eta estatukoa baino handiagoa negoziatzeko zailtasunak oso handiak izango direla aurreikus daiteke. 

Adi egon beharko dugu datozen aste eta hilabeteetan zer gertatuko den jakiteko, eta, jakina, EHPMk aurkeztutako HELa eztabaidatu eta modu positiboan erabakitzeari uko egiten bazaio eta Hego Euskal Herrian gutxieneko soldata propio eta duin baten aldeko akordioa blokeatzen bada, ikusi beharko da zer nolako ekimenak egin daitezkeen pentsiodunen mugimenduaren eta sindikatuen artean, bai eta soldata eta pentsio duinak orain eta guztiontzat lortzeko interesa duten beste kolektibo sozial batzuekin ere. 

7.- Palestinaren aldeko manifestazioa, Madrilen, maiatzaren 10ean 

Yala Nafarroak, BDZ Nafarroarekin batera, maiatzaren 10ean Madrilen mobilizazio handi bat egiteko deia egin dio Nafarroako gizarteari, “Palestinarentzako justizia eskatzeko”. Martxa Palestinako Okupazioaren aurkako Sare Solidarioak antolatu du estatu mailan. Mobilizazioan, “Mugitu Palestinaten alde” lelopean, “Israelgo Estatuarekiko harreman diplomatiko, ekonomiko, kultural, instituzional eta militar guztiak berehala haustea” eskatuko da. 

Adierazi dutenez, Israel duela 77 urtetik egiten ari den garbiketa etnikoaren aurrean, eta une honetan Palestinan bizi den egoera bereziki larria kontuan hartuta, Israeli oraingoz zigorrik ekarri ez diona, beharrezkoa da “Israelgo Estatuarekiko harreman diplomatiko, ekonomiko, kultural, instituzional eta militar guztiak haustea eskatzea, maila administratibo, hezitzaile eta sozial guztietan”. 

Era berean, Hegoafrikak Nazioarteko Justizia Gortean genozidioagatik aurkeztutako salaketak betetzeko deia egingo dute, baita Israeli armak eta teknologia militarra guztiz enbargatzen laguntzeko ere, lizentzien amaiera eta Espainiako Estatutik armamentua igarotzea barne. Yala Nafarroak eta BDZ Nafarroak hainbat autobus antolatu dituzte maiatzaren 10ean bertan ateratzeko (5:30ean Iruñeko Antoniutti parketik, 6:05ean Tafallako Errekoletoetatik eta 6:45ean Cintruenigoko Cepsa gasolindegitik) eta egun horretan bertan itzuliko dira 20:00etan Madriletik. 

Nafarroako Pentsiodunen Mugimenduak nabarmendu du garrantzitsua dela Palestinarekiko mobilizazio solidario horrekin bat egitea, Espainiako Gobernuak herri-boterearen indarra senti dezan eta planteatzen zaizkion eskakizunak bete ditzan.