Albiste eta informazio interesgarriak       2025eko martxoak 15 

1.- Martxoak 8: Faxismoaren aurka, feministen aliantzak

Pasa den larunbatean, Martxoaren 8an, Emakumeen Nazioarteko Egunean, milaka eta milaka emakumek bete zituzten Euskal Herriko kaleak eta txoko guztiak. Goizean manifestazioak Donostian, Gasteizen eta Iruñan, eta ekimen ezberdinak ehunka herri eta auzoetan; leku askotan, ehundaka emakumeen bazkariak; eta arratsaldean, manifestazioak Baionan eta Bilbon.

Feministen arteko aliantzak irudikatu ziren manifestazio eta ekimen ezberdinetan. Emakume gazte eta ez hain gazte, hemen jaioak eta kanpotik etorritakoak, langileak, ikasleak, pentsiodunak, langabetuak, etxeko langileak,… Emakume anitz, helburu bakarrarekin: faxismoari aurre egitea eta emakumeen eskubideak irmo defendatzeko konpromisoa,… Bizi garen oldarraldi erreakzionarioaren aurrean, ezinbesteko erantzuna.  

Eta ekimen eta manifestazio ezberdinetan, Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduko emakumeen presentzia nabarmena izan zen, pentsio duinak irmo defendatuz eta gutxieneko pentsioak Lanbide arteko Gutxieneko Soldatarekin parekatzea aldarrikatuz. Gasteizen, Arabako Pentsiodunen Mugimenduko emakume batek hartu zuen hitza manifestazioaren amaieran, eta eskerrak eman zizkion mugimendu feministari eta emakume-taldeei Herri Ekimen Legegileari emandako babesagatik. Bilbon, mugimendu feminista izan zen, manifestazioaren amaieran irakurritako manifestuan, emakume guztiei Herri Ekimen Legegilea sinatzeko deia egin ziena.

Euri pean izan arren, La Basuk (rap abeslari bilbotar ospetsua) amaiera eman zion Bilboko manifestazioari. horretarako propio idatzitako abesti indartsuarekin.

LA BASU – FAXISMOAREN AURKA, AUSARDIA FEMINISTA

2.- Gutxieneko Pentsio eta Gutxieneko Soldata bidezko eta behar bestekoen aldeko manifestazioak apirilaren 5ean

Asteartean argitaratutako prentsa-ohar batean, Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak (EHPM) jakinarazi zuen erabaki zuela Bilbon, Donostian, Gasteizen eta Iruñean manifestazio bana egitea, langile eta pentsiodun guztiei baldintza duinak izatea bermatuko dieten soldata eta pentsio duinak eta behar bestekoak eskatzeko.

Gaineratu zuen EAEko eta Nafarroako sindikatuekin (ELA, LAB, ESK, CGT, CNT, Steilas, Etxalde eta HIRU) eta EAEko CCOO eta UGT sindikatuekin izandako harremanen ondoren, EHPMk urrats bat eman duela eta pertsona, langile eta pentsiodun guztiei dei egiten diela apirilaren 5ean kalera irten eta manifestazio horietan parte hartzera. Pertsona guztiak dira ezinbestekoak eta ongi etorriak izango dira; guztion esku baitago aberastasunaren bidezko banaketan oinarritutako gizartea eraikitzea. Onartezina da finantza- eta energia-enpresa handiek mozkin errekorrak dituzten bitartean, gero eta langile eta pentsiodun gehiagok gizarte-bazterkeriara eta pobreziara eramaten dituen soldatak eta pentsioak izatea.

Era berean, azpimarratzen zuen alderdi politiko eta komunikabide batzuen narratiba faltsuak arbuiatzen dituela, zeintzuek gazteen interesak eta pentsiodunen interesak kontrajarri nahi dituzten, pentsiodunei beren diru-sarrerak gazteen diru-sarreren kontura hobetzea leporatuz.

Guretzat soldatak eta pentsioak txanpon beraren bi aldeak dira eta banaezinak. Gaurko soldata duinak dira etorkizuneko pentsioentzako eta Pentsioen Sistema Publikoari eusteko bermerik onena. Jarduneko langileek eta pentsiodunok interes eta aldarrikapen berberak ditugu, eta inork ez du lortuko gu zatitzea. 

Borroka hau funtsezkoa da, gutxienez soldatetan eta gutxieneko pentsioetan genero-arrakala amaitu dadin, herritarren erdiaren, hots, emakumeen, aurkako erabateko injustizia onartezina dena. Ezinbestekoa da ekonomia- eta lan-politikaren egungo orientazioa aldatzea, aberastasunaren bidezko banaketa bermatzeko, bai zuzeneko soldataren bidez, bai soldata geroratua den pentsioaren bidez, baita gizarte-soldataren (zerbitzu publiko unibertsalak bermatzeko diru-sarrera publikoak) bidez ere.

Amaitzeko, azpimarratzen zuen EAEn eta Nafarroan guztientzako gutxieneko soldata duina lortzeko bultzatzen ari diren borroka sindikalek eta EHPM sustatzen ari den Herri Ekimen Legegilean jasotako gutxieneko pentsioak osatzeko euskal sistema aldarrikatzeak guztion inplikazioa eskatzen dutela. Era berean, manifestazioak irekiak, pluralak, blokerik eta korporazio-identifikaziorik gabekoak izango direla. Pertsona guztiok dugu espazioa bertan, guztiok gara ezinbestekoak.

3.- Euskal gehiengo sindikalak bat egin du EHPMk apirilaren 5erako deitutako mobilizazioekin

Ostegunean, ELA, LAB, ESK, Steilas, Etxalde eta Hiru sindikatuek (euskal gehiengo sindikala osatzen dutenak) adierazi zuten bere egiten dutela gutxieneko soldata baten eta pentsio justu eta nahikoen aldeko borroka, “hemen, orain eta denontzat”.

Adierazi zuten Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak mobilizazioak deitu dituela apirilaren 5erako Hego Euskal Herriko lau hiriburuetan, eta mobilizazio horien leloa “Soldata eta pentsio duinak. Orain, hemen eta denontzat. Por un salario y pensiones mínimas justas y suficientes”. Eta gehitzen zuten Pentsiodunen Mugimenduak duela hilabete batzuk Herri Ekimen Legegile bat bultzatu zuela pertsona guztientzako pentsio justu eta nahikoak lortzeko, gutxieneko pentsioak Lanbide arteko Gutxieneko Soldatarekin parekatu arte osatzeko aldarrikapen zehatzarekin; era berean, Hego Euskal Herrian LGS propio bat balego, hori izango litzateke erreferentzia.

Euskal gehiengo sindikalak partekatzen duen aldarrikapen bat dela nabarmentzen zuten, eta soldata eta pentsio duinen aldeko borroka pobreziaren eta gizarte bazterketaren aurkako borroka bateratu eta osagarria dela, azken urteotan gora doazenak. Gogorarazi zuten, halaber, 2020ko Greba Orokorrean pentsiodunak eta gehiengo sindikala batu zituzten aldarrikapenak direla.

Ondorioztatu zutenez, “euskal gehiengo sindikalak ezinbestekotzat jotzen du Pentsiodunen Mugimenduarekin mobilizatzea eta aliantzak eraikitzea, Hego Euskal Herriko pertsona guztientzat pentsio eta soldata duinak eta nahikoak lortzeko. Horregatik, elkarrekin mobilizatuko gara apirilaren 5ean Hego Euskal Herriko 4 hiriburuetan ”.

4.- Dagoeneko 95.000 sinadura bildu dira orain arte HELren alde

Atzo HELren sustatzaileak eta EHPMek prentsaurreko bat eman zuten, komunikabide ugari zirelarik, Gasteizko Legebiltzarraren sarreran, Legebiltzarrean bertan egiteko eskaera atzera bota baitziguten. Gasteizko 60 pentsiodun inguruk babestu zituzten.

Nabarmendu zuten, batez ere, HELren aldeko 95.000 sinadura bildu direla dagoeneko, eta zifra hori handitzen joango dela datozen asteetan. Era berean, ekimen hori izaten ari den babes sindikala nabarmendu zuten, bai eta otsailaren 4an Bilboko Kafe Antzokian egindako ekitaldiak ere, non EAEko erreferentziazko 289 pertsonak LEIri emandako babesa jakinarazi baitzen; edo otsailaren 24an Bilborock Aretoan egindakoa, Bilbon hori ere, non EHPMko emakume pentsiodunek parte hartu zuten, EAEko ehun emakume erakunde baino gehiagorekin batera, non pentsioen genero arrakala eta genero arrakala hori nabarmen murrizteko aurkeztutako HELren onarpenak duen interesa salatu ziren.

Herri ekimen horren hedapena eta harrera azpimarratu ziren, arrakasta handia izaten ari baita, eta euskal gizarte osoan itxaropen oso garrantzitsua sortzen ari baita, ekimenari ematen zaion babes masibo horren ondorioz, hirugarren faseak, hau da, Eusko Legebiltzarraren osoko bilkura egiteak, legebiltzar talde guztiek izapidetzea onartzea ekarri behar duelakoan.

Halaber, adierazi zutenez, “ez genuke ulertuko hainbesteko ahaleginaren eta babesaren ondoren Legebiltzarraren Osoko Bilkura izapidetzeko ez onartzea gizarteko sektore ahulenetako baten bizitza hobetzen duen eta gizonen eta emakumeen arteko desberdintasuna eta genero arrakala murriztea helburu duen ekimen bat.

5.- Urola Garaiak ez du amore ematen Etengabeko Arreta Gunea berriro irekitzeko borrokan, bost urte betetzera doan borroka

Covid delakoaren garaian, Urola Garaiko Etengabeko Arreta Gunea (EAG) itxi zuten, 25.000 pertsona baino gehiagori, 24 orduz eta asteko 7 egunetan, larrialdiak artatzen zituena. Jendeak berehala erreakzionatu zuen eta mobilizazioak deitu ziren. Eta ez dira gaur arte gelditu eta ez dira geldituko larrialdi zerbitzu hau berriro irekitzea lortu arte.

Hilabete bakoitzeko lehen eta hirugarren asteazkenetan kontzentrazioak egiten dira Zumarragako Osasun Zentroaren aurrean, eta larunbat askotan eskualdeko manifestazioak.

Mobilizazio horiek bultzatzen dituen 24/7 Plataforma behin baino gehiagotan bildu da eskualdeko osasun-arduradunekin eta baita eskualdeko sei herrietako arduradun politikoekin ere.

Herritarrek deialdiei erantzuten jarraitzen dute, ziur baitaude herritarren mobilizazioa ezinbestekoa dela osasun-zerbitzu publikoak defendatzeko. Horregatik, datorren asteazkenean, martxoak 19, arratsaldeko 18:00etan Zumarragako Osasun Zentroaren aurrean egingo den kontzentrazioan parte hartzeko deia egiten zaie nahi duten guztiei.

6.- Europa: 800.000 milioi euro berrarmatzeko

Europako gobernuek 800.000 milioi euro gastatzea erabaki dute, langile klaseak zerga gehiagoren, inflazio gehiagoren, pribatizazio gehiagoren, prekarietate gehiagoren eta gastu sozial gutxiagoren bidez ordaindu beharko dituena. Eta horri “Zorraren ordainketa bermatzeko gastu-lehentasunak aldatzea” deritzo.

Gastu eskandalagarri horiek justifikatzeko argudioa da Europaren segurtasuna “bermatu” behar dela hain mundu nahasiaren aurrean, non bloke ekonomiko eta militar handiei oso gutxi axola zaien, edo batere ez, egungo gerrak gelditzea eta bidezko bake-akordioak egitea, zeintzuek gerra horiek jasaten dituzten herrien subiranotasuna eta demokrazia errespetatuko dituzten. Hori bai, armak egiten aritzen diren enpresa-taldeak (horien artean euskal enpresa batzuk) pozez zoratzen daude, berrarmatze horretatik lortuko dituzten onura mamitsuak direla eta, eta, gainera, zinikoki adierazten dute horrela aberastasuna eta enplegua sortuko direla.

Berrarmatze militarraren gastu horrek, baliabideak xahutzeaz gain, lehentasunen aldaketa ekarriko du ekonomiaren eta gizartearen eremuan. Zalantzarik gabe, Europako ia estatu guztietan indarrean dauden sistema neoliberal kapitalisten pean, datozen aurrekontuetan gastu edo inbertsio sozialen murrizketa handiak ezagutuko ditugu, biztanleriaren gehiengoari eragingo diotenak, Europak defendatzen omen duen ongizate-estatu hori arriskuan jarriz. Eta Euskal Herriak ez die murrizketa horiei ihes egingo.

Duela ia berrogei urte, NATOn sartzea lortu zuten. Munduko industria-konplexu militarraren interesen menpe dagoen gerra-aliantza da eta Ameriketako Estatu Batuen agindupeko munduko potentzia militar nagusia bihurtu da. Botere hori une honetan aktiboak diren 56 gerretako askoren atzean dago, 92 herrialde bere mugetatik haratago sartuta baitaude, eta guztiak interes ekonomiko eta politikoek sustatuta. Gerrek esan nahi dute bizitza zibilen galera, milioika pertsonen joan-etorri masiboak, azpiegituren suntsiketa, gosea, kutsadura eta mota guztietako eskubideen urraketak. Ukrainako gerra eta Gazako genozidioa adibideak dira, eta basakeria horren gainean bankaren, energia-enpresen, multinazionalen, inbertsio-funtsen edo gerraren negozioaren milaka milioi mozkinak sortzen dira.

Aberastasunaren mundu mailako banaketaren aldeko gerra interinperialista hauen aurrean, pentsiodunak, langileak eta beste herri sektore batzuk geure interes eta behar propioak ditugu. Baina bultzatzaileak gu horiei uko egiten saiatzen dira, eskubideak murrizten dituzte, beldurrak eta frustrazioak sortzen dituzte, eta mundu osoan, Europa barne, zabaltzen ari diren eskuin muturreko politika erreakzionarioei bidea irekitzen diete. Gizarte-mugimenduetatik eta ezkerretik irmotasunez erreakzionatzeak, gure eskubideak eta demokrazia defendatuz, baita gerrak amaitzeak ere, bake justuak ezarriz, garrantzi handia hartzen du hemendik aurrera.

7.- Sinadurak biltzeko babes adierazgarri batzuk

Herri Ekimen Legegilearen (HEL) aldeko sinadurak biltzeko babes ugari jaso ditugu, eta horietako asko oso adierazgarriak dira. Horietako pare bat aipatzearren:

Gasteizko Mercedeseko eta Michelingo enpresa-batzordeek babesa eman diote HELri, eta adierazi dute bat egiten dutela eta bertan jasotako demandak babesten dituztela. Eta Michelingo Batzordeak, gainera, konpromisoa hartu zuen martxoaren 13an, osteguna, 12:30etik 14:00etara fabrikako ate nagusian egongo zela pentsiodunen mugimenduarekin batera sinadurak biltzen laguntzeko. Era berean, enpresako langileak HEL sinatzera animatu zituen.

Karrantzan, Enkarterriko eskualdean dagoen eta Burgosekin eta Kantabriako Autonomia Erkidegoarekin muga egiten duen Bizkaiko landa-herrian, Udalak argitara eman du HEL eta laguntzeko prest agertu da. Era berean, lagun talde bat sinadurak biltzen ari da modu oso animoso batean. Beste horrenbeste gertatzen ari da EHPMrik ez dagoen herri txiki askotan.