Albiste eta informazio interesgarriak                        2025eko otsailak 1

1.- Pentsioei buruzko lege-dekretu berria Kongresuak berretsiko du orain

PPk, VOXek, Juntsek eta UPNk kontra bozkatu zuten, eta joan den astean Kongresuan bertan behera geratu zen pentsioei eta beste neurri sozial batzuei buruzko lege-dekretua baliozkotu egingo da aldaketa batzuekin. Hori Gobernuak eta Juntsek asteartean egindako akordioaren ondorio da, eta PPk asteazkenean adierazi zuen bere babesa. Zalantzarik gabe, pentsionisten munduan sortutako haserre sozialak eta sor zitezkeen protesta sozial masiboen arriskuek eragin dituzte aldaketa horiek.

Asteartean bertan, Juntsekin akordioa lortu ondoren, Gobernu Kontseiluak lege dekretu berria adostu zuen, Kataluniako alderdiak planteatutako aldaketa batzuekin. Lege logika hutsean, gobernuak onartu ondoren, otsailean pentsioak urtarrilean aplikatzen hasi ziren bezala eguneratuta egon behar dira.

Hala ere, lege-dekretu berria Diputatuen Kongresuak ere baliozkotu behar du. Junts eta PPren jarrera berriekin ez dago zalantzarik onartuko dela. Gobernuaren dekretua baliozkotzeko Diputatuen Kongresuko Osoko Bilkura berria 30 egun baino gutxiagoko epean egin behar da, gobernuak onartzen duenetik zenbatzen hasita.

Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak (MPEH), Estatuko beste Erkidego eta Herri batzuetako pentsiodunen plataforma eta mugimenduek bezala, zeinekin komunikatu bateratu baitzuen joan den astean, uste dugu ez duela inolako justifikaziorik egun hauetan izan dugun liskar politikoak; interes alderdikoiek ezin dutela arriskuan jarri pentsioen eguneratzea gutxienez Kontsumoko Prezioen Indizearekin (KPI); ezin dela izan trukaketa politikorako elementu bat, pentsiodunentzat hain oinarrizkoa eta ezinbestekoa dena.

Dekretu berrian jasotzen da, besteak beste, pentsio gehienen balioa %2,8 handitzea. Pentsio minimoak eta ez-kontributiboak (%6) eta bizitzeko gutxieneko diru-sarrera (% 9). Garraio publikoan %50erainoko hobariak. Urriaren 29an DANAk eragindakoentzako laguntzak. Era berean, familia ahulenen etxegabetzeak debekatuta egongo dira urte osoan.

Euskal Herriko eta Estatu espainiarreko beste Erkidego eta Herrietako Pentsiodunen Mugimenduarentzat, dekretu honetan jasotzen diren pentsiodunentzako neurriak oso eskasak dira, besteak beste, milioika pentsiodunei eragiten dieten gutxieneko pentsioak, batez ere emakumeei, miseriazkoak izaten jarraitzen dutelako.

Galdu dugun erosahalmena, gutxieneko pentsioak gutxieneko soldatarekin parekatu, 40 urte kotizatu dutenei murrizketarik ez, genero arrakalaren aurka, auditoriaren alde, eta abarretan borrokatzen jarraituko dugu. Eta oso adi egongo gara datozen egun eta asteetan gauzak nola doazen, argi utziz otsailean pentsioen ordainketan ez dugula atzerapenik onartuko dagozkien eguneratzeekin, eta egoera hori gertatu ezean berehala aterako garela kalera mobilizazio sozial zabal eta bateratuekin.

2.- Manifestazioak gaur larunbata EAEko hiru hiriburuetan osasun publikoaren alde

Herri Plataformak OPAk deituta, manifestazioak egingo dira gaur Bilbon (12:00 Jesusen Bihotza), Gasteizen (12:00 Bilbo plaza) eta Donostian (17:00 Boulevard), osasun publikoaren alde. Ehun bat erakunde sozial, sindikal eta alderdi politikoren babesa dute. Babes horien artean dago Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduarena, plataforma horien jardueran konpromiso handia hartu baitu.

Asteazkenean egindako agerraldi batean adierazi zutenez, “gero eta narriadura handiagoak, zerbitzuaren kalitatea eta biztanleriaren osasuna degradatzeaz gain, Osakidetzako langileen lan-baldintzak okertzen ditu, eta kudeaketa autoritarioko eredu bat aipatzen du, eragiten diguten erabakietan herritarrek parte hartzeko duten eskubidea urratzen duena”.

Era berean, Osakidetzaren gabeziak eta narriadura agerian uzten dituzten “osasun-zentroen eta Etengabeko Arretako Guneen (EAG) ordutegien eta itxieren murrizketa orokorrak, medikurik gabeko zentroak, arreta jasotzeko beste udalerri batzuetara egindako joan-etorriak, hainbat espezialitatetan profesionalik ez egotea, lan-gainkarga, lan-prekarietatea eta gutxiegitasuna” salatu zituzten.

Ondorio gisa, honako hau nabarmendu zuten: “Osasun Sistema Publikoak norabide aldaketa behar du. Promesa asko entzuten ditugu, baina ez dugu aldaketarik ikusten. Aitzitik, murrizketek eta pribatizazioek gora egiten jarraitzen dute”. Horregatik, uste dute gaur bezalako mobilizazioak beharrezkoak direla egoera hori salatzeko eta Osasun Sailak eta Gasteizko Gobernuak neurri serio eta arduratsuak har ditzaten Osakidetzak dituen sakoneko arazoak konpontzeko.

3.- EAEko 280 ordezkarik baino gehiagok Legegintzako Herri Ekimenaren (HEL) aldeko manifestua aurkeztuko dute Bilboko Kafe Antzokian

Datorren asteartean, hilak 4, arratsaldeko seietatik aurrera, Bilboko Kafe Antzokian, Euskal Autonomia Erkidegoko (EAE) gizarte sektoreen espektro zabal bateko 280 pertsona baino gehiagok sinatutako HELren aldeko manifestua aurkezteko ekitaldia egingo dugu.

Ekitaldi deigarri eta koloretsua izango da, txistulari eta bertsolarien parte-hartzearekin. Manifestua sinatu dutenek izango dute protagonismoa, baina HELko sustatzailearekin eta Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduko ordezkaritza zabalarekin batera egongo gara.

Izaera horretako babes batek adierazten du Legegintzako Herri Ekimen honen legitimitatea eta onarpen sozial zabala, EAEn gutxieneko pentsio kontributiboak eta ez-kontributiboak osa daitezen, Lanbide arteko Gutxieneko Soldatarekin (LGS) parekatu arte. Zalantzarik gabe, sinadurak biltzeko kanpainari bultzada handia emango dio; izan ere, kanpaina arrakastatsu hasi izanak aukera ematen digu iragartzeko dozenaka mila bilduko ditugula, eta aitortza hori ezin izango dute saihestu Legebiltzarrak eta Gasteizko gobernuak.

4.- Sinadura bilketa martxan dago eta erritmo onean goaz

Dagoeneko 10.000 baino gehiago dira, eta gutxieneko kopuru hori eskatzen da HEL legez ziurtatzeko. Eta sinadurak biltzeko mahaiak martxan jartzea, baita ahalik eta jende gehienarengana iristeko beste ekimen batzuk ere, biderkatzen ari dira herri askotan eta hiriburuetan. Badira herri txiki batzuk non bildutako sinadura kopurua biztanleriaren ehuneko hamarrera iristen den. Eta beste batzuk, herri ertain batzuk barne, non %5 gainditu dugun.

Lankide pentsiodunek herri txiki eta ertain horietako bizilagunekin duten harreman hurbil eta zuzenak sinadura kopuru handia ahalbidetzen ari da, eta hori nabarmentzea merezi du. Hiriburuetan eta herri handietan, jende guztiarengana iristeko aukera zailagoa da; horregatik, oso interesgarria da auzoetara jotzea, bertan bizi diren eta harreman sozialak dituzten lankideekin sinadurak biltzeko.

5.- Nafarroan ere gutxieneko pentsioa osatzea eskatuko da, Lanbide arteko Gutxieneko Soldatarekin (LGS) parekatu arte

Datorren astelehenean, hilak 3, Iruñeko Pentsiodunen Mugimenduak manifestazioa egingo du Nafarroako Gobernuaren eta Parlamentuaren egoitzetara, egun horretatik aurrera emango duen hurrengo urratsa iragartzeko. Foru Parlamentuari eta Nafarroako Gobernuari eskatuko zaie lehenbailehen osa dezatela gutxieneko pentsioa, lanbide arteko gutxieneko soldatarekin parekatu arte. Manifestazio honetan errebindikazio euskarrien aldaketa adieraziko da: pankartak, petoak, paskinak eta esloganak.

Zazpi urtez 1.080 eurorainoko osagarri hori 14 ordainsaritan eskatu ondoren, Nafarroako Parlamentuak, abenduaren 19an Pertsona Fisikoen Errentaren Zergari (PFEZ) buruzko Foru Legeari gutxieneko pentsioen osagarriari buruz egindako aldaketekin, urteko 14.490 eurorainoko osagarria bermatzea lortu du (1.035en baliokidea 14 ordainsaritan). Urrats positibotzat jotzen dugu zenbateko horretara iristea, baina ez da nahikoa, pentsiodun askok bizi-baldintza duinak izango dituela ez baitu bermatzen. Horregatik, beste urrats bat egin nahi dute aurrera, eta egun horretatik aurrera gutxieneko pentsioa lanbide arteko gutxieneko soldatarekin (LGS) parekatzea defendatuko dute.

Era berean, osagarria pentsiodun bakoitzari zuzenean zuzentzeko eskatuko dute, eta ez bizikidetza-unitateari. Eta pentsio ez-kontributiboak kobratzen dituzten pertsonengana ere iritsi behar duela. Baita ere ofizioz aplikatzea, zeren praktikan ikusten ari da kasu askotan laguntzak ez direla iristen behar dituztenengana, ezjakintasunagatik, baliabide faltagatik edo tramite zailengatik.

6.- Pentsiodunen abesbatzak Santa Ageda egunean

Azken urteetako ohiturari jarraituz, Euskal Herriko hainbat herritan (Bilbo, Basauri, Zornotza…) pentsiodun abesbatzak kalera aterako dira datorren asteartean, hilak 4, Santa Ageda abestera. Beren kopletan borrokari eta aldarrikapen pentsiodunei buruzko aipamenak sartuko dituzte. Eta jantzi tradizionalak eta peto gorria “gutxieneko pentsioak = gutxieneko soldata” esloganarekin konbinatuko dituzte. Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak duintasunez mantentzen dituen 7 urte baino gehiagoko borrokagatik esker ona adierazten dute jasotzen dituzten agurrek eta harrera onak.

7.- Urriaren 7ra arte atzeratu da Bidasoako mugan migratzaileei laguntza emateaz akusatutako 7 ekintzaileen epaiketa

Asteartean epaitzeko ziren 22. KORRIKAn 36 migratzaile muga pasatzeko bidean lagundu izana leporatzen dieten 7 ekintzaileak. Baina epaileek eta fiskaltzak epaiketa urriaren 7ra arte atzeratzea erabaki dute.

Errua zazpi aktibistari egotzi nahi diete, kasu honetan iparraldekoei, ekimen solidario batean parte hartzeagatik, beren herrialdeetako gosetik, indarkeriatik eta gerretatik ihes egin, lana aurkitu eta Europan bizitza duina eta aitortua izan nahi duten 37 migratzaileri laguntzeagatik. Hain da handia Frantziako Estatuak migratzaileekin duen bidegabekeria (Europako ia herrialde guztietan pixkanaka bizitzen ari garenaren antzekoa), ezen aktibista horien aurkako akusazioa baita “pertsonekin trafikatzen duen erakunde kriminal bateko kide direla”. Ikuspegi humanitario eta demokratikotik, zentzugabea da horrelako salaketak egitea, baina gero eta gehiago dira mota horretako ekintzak, Europan korronte ultraeskuindarrek gero eta pisu handiagoa dutelako, gero eta babestuago baitaude.

Joan den larunbatean, 2.500 pertsonak baino gehiagok parte hartu zuten Ficobatik (Irun) abiatu, Santiago zubitik igaro, Frantziako poliziak Hendaiako komisarioaren aurrean izandako jarrera salatu eta Behobiako zubiaren aurrean amaitu zuten zazpi ekintzaileei elkartasuna adierazteko manifestazioan. Era berean, asteartean beste manifestazio eta kontzentrazio ederra eta oparo bat izan zen Baionako epaitegiaren aurrean, non zazpi ekintzaileak epaitu behar zituzten. Epaitegitik irtetean, epaiketa urrira arte atzeratu ondoren, auzipetuek eskerrak eman zituzten jasotako elkartasun eta babes ekimenengatik. Halaber, epaiketaren atzerapena garaipen txiki bat dela adierazi zuten. Epaiketa egin arteko denbora nahiko luzea da, baina aktibistek eta babesten dituen mugimendu solidarioak kanpaina bat prestatu nahi dute udaberria baino lehen hainbat ekimen desberdinekin, epaiketa garaira indar eta babes sozial handiagoarekin heltzeko.

8.- Barañaingo pentsiodunak Parlamentuaren aurrean bildu dira

Euria gogotik eta etengabe ari zuen arren, Barañaingo ehun pertsona baino gehiago elkartu ziren joan den ostegunean Nafarroako Parlamentuaren aurrean, herriko Eguneko Zentroarekin izandako paralisia salatzeko, konponbideak eskatzeko eta Udalaren tratamendu txarraren aurrean talde parlamentarioen inplikazioa eskatzeko.

Elkarretaratzean, idazki bat erregistratu zuten, Parlamentuko lehendakariari eskatuz Gizarte Zerbitzuetako batzorderen batean agertzeko, Barañainen gertatzen ari den guztia azaltzeko, eta Nafarroako Gobernuaren inplikazioa eskatzeko, Adinekoen Kontseiluaren funtzionamenduaren formak eta funtsa ikusita irtenbideak bilatzeko, UPNk zuzendutako Gobernu Batzordea egiten ari den kudeaketarekin batera, alkatea, Lecumberri andrea buru dela, beren beharretarako irtenbideak eskatzen dituztenean, bai eta gutxieneko zerbitzurik ez egotea ere, hala nola Eguneko Zentro bat eta herriko egoitza bat.