Albiste eta informazio interesgarriak Abuztuak 7-2021

1.- Sektore publiko osoan, Osakidetza barne, langile eskasiak eta prekarietateak zerbitzuaren kalitatean eragina du

EAEko administrazioa da Europar Batasuneko behin-behinekotasun-tasarik altuenak dituena, eta Estatuko rankingean lehen postuan dago behin-behinekotasun-mailei dagokienez. Estatistikako Institutu Nazionalaren (INE) arabera, euskal sektore publikoko soldatapeko langile guztien %39,1 behin-behinekoak dira. Osakidetzan %44ra igo da.

Aldi baterako kontratuen zati handi bat egiturazko lanpostuak dira, zeregin zehatzak metatzeko kontratuen bidez kamuflatuak. Europar Batasuneko Justizia Auzitegiaren hainbat epaik argi utzi dute Eusko Jaurlaritzaren abusuzko praktika hori, eta, sindikatuen arabera, Osakidetzan 7.000 pertsona baino gehiagori eragingo lieke.

Osakidetzan plantilla ez da nahikoa

EAEko osasun publikoan, mila biztanleko 5,6ko erizaintza-ratioa dago, estatuko batez bestekoaren (5,3) eta Europako batez bestekoaren (8) aldean. Alde horrek, Europako ratioa erreferentziatzat hartuko bagenu, 3.600 erizaineko defizita dagoela esango luke EAEn. Medikuei dagokienez, batez ere lehen mailako arretan dago defizita.

Beste horrenbeste gertatzen da gainerako kategoriekin (erizaintzako laguntzaileak, administrari laguntzaileak, zaindariak, mantentze-lanetako langileak eta ofizialak…). Eta ez dezagun ezer esan Osakidetzak azpikontratatutako garbiketa-zerbitzuei eta bestelakoei buruz, plantilla murriztuekin eta lan-baldintza txarrekin.

Pandemiak arazoak areagotu besterik ez ditu egin

Pandemiak nabarmen areagotu du langileen eskasia eta behin-behinekotasun handia. Langileak gaindituak eta estresatuak sentitzen dira, eta zailtasun handiak dituzte 19-kovik ez ezik, arreta behar duten beste patologia, gaixotasun eta abarretatik ere eratorritako osasun-beharrei erantzuteko, kasu askotan urgentziazkoak.

Gasteizko gobernua eta Osasun Saila beren gabeziak justifikatzen saiatzen ari dira pandemiaren gertaera bereziagatik, eta, nola ez, osasun-langileen jokabidearekin pozik agertzen dira euren burua zorionduz. Baina gabeziak atzetik datoz, eta premiaz eskatzen dute lehen mailako arretaren aurrekontua %14tik %25era handitzea, Europako estandarrekin parekatzeko. Era berean, zabaldu egin behar da kutsatzeen kontrol eta jarraipen handiagoa ahalbidetuko duten langile-arakatzaileen kopurua, Osakidetzak berak aitortzen baitu horien gainean dagoen ezagutza urria.

Arazo horiei irtenbideak eskaini beharrean, lanpostu huts guztiak biltzeko LEPak sustatuz, prekarietatea murrizteko, lan bera hainbat kontraturekin eta pertsonarekin estaltzen den egoerak ezabatuko dituen kontratazio egonkorra eskainiz, eta enplegu gehiago sortu ordez, Osakidetzak murrizketa-politikak bultzatu ditu berriro, hala nola osasun-zentro ia guztiak 17 ordura ixtea –kasu batzuetan 15 orduetara ere bai– udan, ohiko 20 ordu izan beharrean.

Osasun-politika horren prezioak eragin negatiboa du herritar guztiengan, eta, bereziki, arazo mediko gehien dituzten adinekoengan, haien adina eta aurrez aurreko arreta behar dutelako. Egia esan, aurrezki ekonomikoa eta osasun pribatuaren diru-goseari ateak irekitzea besterik ez dute buruan.

2.- Osakidetzako beste bat: Donostiako Onkologikoa hiltzen uztea eta minbizia duten gaixoak pribatura bideratzea

Onkologikoko Enpresa Batzordeak, minbiziaren tratamenduan espezializatutako Gipuzkoako zentroak, adierazi du ospitalea 80 ohe eskaintzen zituela ospitaleko egonaldirako, baina 2019tik aurrera, Osakidetzarekin zuen loturarekin bat eginez, eta kovid-19aren krisi betean, 25 ohera murriztu zela. Gainera, lau ebakuntza-gela adimendun ditu, “Merkatuko ekipo material aurreratuenak” dituztenak, baina “batzuk itxita daude eta gainerakoek jarduera gutxi dute eta kirurgia txikietara zuzenduta dago”.

Salatu du Osakidetza minbiziaren tratamenduan espezializatua eta puntakoa den zentro hori gutxiegi erabiltzen ari dela, eta gaineratu du Lakuako Gobernuko Osasun Saila Donostiako Ospitale Publikotik Poliklinika pribatura bideratzen ari dela bai paziente onkologikoak eta baita artatu behar dituzten mediku espezialistak ere.

Eta gogorarazi du Administrazioak dirua jartzen duela, laguntza-jarduera planifikatzen duela eta Onkologikoa eta Donostia Ospitaleko laguntza-zentroetako giza baliabideak antolatzen dituela. Ondorioz, adierazi dute horrelako zentro bat “noraezean uztea” eta pazienteak beste laguntza-zentro itundu batera bidaltzea –hau da, kudeaketa pribatura– inolako justifikazio gehigarririk gabe, Osakidetzaren arduragabekeria larria dela.

Osakidetzako egungo kudeatzaileek ez dute interesik horrelako zentro bat osasun publikoaren barruan mantentzeko, zeren osasunaren kudeaketak, eta horren barruan minbizien tratamenduak, kapitalak ahalik eta gehien aprobetxatu eta ustiatu nahi duen negozio oparo batean. Interneteko plataforma handiek, ikerketa biomedikoak, aseguru pribatuek… denek nahi dute dirua egin tratamendu medikoak eskainiz, eta horretarako osasun publiko hondatua behar dute, minimoak bakarrik egingo dituena.

Herritar guztiei zerbitzu publikoak eta kalitatezkoak eskainiko dizkien Osakidetzaren kalterako, pribatizazio gero eta handiagoa da Gasteizko gobernuaren eskaintzan, EAJk hegemonizatuta, euskal herritar guztien interesak defendatzen dituela baitio, bereziki gizarte-sektore ahulenenak. Gorra eta itsua izan behar da sinesteko.

3.- Tubacexeko zuzendaritzak bere xantaia areagotzen du grebarekin amaitzeko.

Langile guztiei zuzendutako gutun batean, Tubacexeko zuzendaritzak jakinarazi die “inola ere” ez dituela kenduko Auzitegi Gorenean (AG) Laudioko eta Amurrioko lantegietan aplikatutako EEE baliogabetzat jo zuten Euskal Autonomia Erkidegoko Justizia Auzitegi Nagusiaren (EAEJAN) epaien aurka aurkeztutako errekurtsoak. Halaber, grebarekin jarraituz gero, enpresaren etorkizuna oso zalantzazkoa dela adierazi du behin eta berriz.

Enpresako zuzendaritzak euskal patronalaren laguntza eta babes osoa du. EAEko Justizia Auzitegi Nagusiak kaleratzeak gaitzesteko emandako ebazpenek (besteak beste, ITP eta Tubacex) enpresen produktibitatea eta etorkizuna arriskuan jartzen dituzte, eta enpresaburuei eskuak lotzen dizkiete neurriak hartu ezin ditzaten, kaleratze masiboak barne, enpresak “salbatzeko”. EAEko Justizia Auzitegi Nagusiari zuzenean egindako presioa da, bere enplegu-erregulazioko espedienteak atzera bota ez ditzan, bai eta Auzitegi Gorenari ere, azken batean hark onar ditzan.

Bien bitartean, Gasteizko gobernuak eta bere Lan-sailak beste alde batera begiratzen dute edo enpresariak justifikatzen dituzte, ehunka lanposturen kaleratzeak eta suntsiketak axola gabe, eta gizartean eragin handia dute, ez bakarrik kaleratutako langileen familiengan, baita enpresa horiek dauden eskualdeetan ere, kasu honetan, Aiaraldea eta Ezkerraldea eskualdeetan.

ITPren eta, bereziki, Tubacexen gatazken dimentsio sozial eta politikoak bi enpresen eta kokatuta dauden eskualdeen mugak gainditzen ditu. Horrela planteatu du, argi eta garbi, euskal patronalaren sektore hegemonikoak, batzutan Gasteizko Gobernuaren isiltasunaz eta besteetan laguntzarekin. Erronka horri erantzuteak Euskal Autonomia Erkidegoko babes solidarioa, sindikala, soziala eta ezkerreko alderdi politikoen babesa modu arduratsuan zabaltzea esan nahi du. Hori ez egitea eta patronalak eta Auzitegi Gorenak EEE horien bidez kaleratzeak ahalbidetzea, enpresariek antzeko erasoak egiteko bidea are gehiago erraztuko du, pandemiaren koartadarekin edo irabazten dutenarekin.

4.- Banku handiak forratzen dira, ekonomia berreskuratzen da…, eta pentsioak eta soldatak zer?

Aurtengo lehen seihilekoan BBVAk 1.911 milioi euro garbi irabazi ditu. Kutxabank 125,5 milioi. Laboral Kutxa 51,8. Ibercaja 94,1, iazko lehen seihilekoaren bikoitza baino gehiago. Bankuek estatu espainiarrean dituzten milioi askoko mozkinen adibide gutxi batzuk baino ez dira horiek.

Aldi berean, hainbat bankuk hamarnaka mila lanpostu murriztu dituzte, eta ondorioz, Gizarte Segurantzaren kutxari egindako kotizazioak murriztu egin dira. Ez zaizkie axola joaten diren langileei ematen zaizkien kalte-ordainak; izan ere, bankuentzat “inbertsio” bat da, eta onura handiak ekarriko dizkie epe laburrean, plantilletan dituzten gastuak izugarri murriztuko baitira, eta horrela plantillak ustiatuagoak eta produktiboagoak baitira lan-baliabide tekniko berriekin eta modernoekin.

Bestalde, Madrilgo, Gasteizko eta Iruñeko enpresaburuen elkarteek eta gobernuek egindako adierazpenei esker, ekonomia eta enplegua azkar ari dira berreskuratzen. Baina horietako inork ez du aipatzen enpleguaren prekarizazioari benetako galga jartzea, soldatak hobetzea, genero-arrakala gainditzeko neurri eraginkorrak hartzea edo pentsioak igotzea. Ez dute aitzakiarik hain premiazkoak diren premia horiek konpentsatzeko edo konpontzeko neurririk ez hartzeko. Protesta egiten badugu eta indarrez mobilizatzen badugu bakarrik erantzungo diete gure eskaerei eta aldarrikapenei, nahiz eta gauzak ondo joan.

5.- Elektrizitatearen prezioaren igoera-maila historikoak

Berdin dio negua, udaberria, uda eta udazkena izan, elektrizitatearen etxeko fakturak etengabe hazten ari dira, bereziki aurten, eta prezio historikoak neurrigabeak dira. Neguan asko igo gintuzten, hotza izan zelako eta elektrizitate asko kontsumitu genuelako. Orain, gas naturalaren kostuaren igoera eta ekoizpen eolikoaren mugak oso handiak izan direlako.

Endesak berak 832 milioi euroko mozkin garbiak izan ditu lehen seihilekoan, eta, aurreikuspenen arabera, etxe baten faktura elektrikoaren batez besteko kostua urtean 665 eurokoa izango da; 2020an, berriz, 530 eurokoa izan zelarik. Hau da, 135 euro gehiago. Eta hori Endesak dio, eta, beraz, diferentzia hori are handiagoa izatea espero dezakegu.

BEZa %21etik %10era jaisteak ez du lortu fakturen kostuaren igoera arintzea. Orain, Pedro Sanchezen Gobernuak argi berdea eman dio “elektrikoen onurak murrizteko” lege proiektuari. Ikusiko dugu zer geratzen den. Ziur gaude monopolio elektrikoak amaitzen ez diren bitartean eta zerbitzu hori funtsezko beharrizan edo ondasun publiko gisa nazionalizatzen ez den bitartean, arazoak bere horretan jarraituko duela.

Spread the love

Deja una respuesta

Tu dirección de correo electrónico no será publicada.