Albiste eta informazio interesgarriak 2020ko abuztuak 29

1. – Bizkaiko Pentsiodunen Mugimenduak astelehenean, abuztuak 24, Bilbon deitutako manifestazio arrakastatsua

Txistulari talde bat aurrean genuela, 5.000 emakume eta gizon inguruk, gehienak pentsiodunak, Bilboko Kale Nagusia zeharkatu genuen, Areatzan amaituz. Parte-hartzaileetako batzuk Bizkaiko herri ezberdinetatik etorri ziren, herri bakoitzak bere pankarta eramanez. Manifestazioa maskarekin, osasun-segurtasuneko distantziak mantenduz eta lau ilaratan banatuta egin genuen.

Parte-hartzaileen artean, Bilboko Konpartsetako, Babestu, adineko egoitzetako egoiliarren senideen elkartea, mugimendu feministakoak, Onekako, Ongi Etorri Errefuxiatuak taldeko eta sindikatu eta alderdi batzuetako kideak ikusi ziren ere. Halaber, esanguratsua izan zen Madrilerako Martxan parte hartu zuten pentsiodun gehienen presentzia.

Ados-Consenso Pentsiodunen kolektiboak bultzatutako boikot eta nahasmen saiakerek, pandemiaren arriskuekiko beldurra erabiliz, ez zuten eragotzi milaka pentsiodunek manifestazioan parte hartzea, berez naturala den beldur hori egon arren.

Aurreikusi bezala, hainbat komunikabidek BPMko hainbat pertsona ezagun interpelatu zituzten, kolektibo horren jarrerari eta jokabideari buruz galdetuz. Interpelatutako kideen erantzuna oso argia eta zehatza izan zen:

“Kolektibo horren jarrerak, hein batean, pena eta kezka sortarazten digu. Baina ez gara polemika antzuetan sartuko, pentsiodunen artean tristura eta nahasmena besterik sortzen ez dutenak. Bizkaiko eta Hego Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak oso argi dauka zeintzuk diren bere helburuak eta eskaerak. Lehenik eta behin, pandemiaren ondorioz bizi dugun egoera zailari dagokionez, gizarte osoaren osasuna eta, bereziki, egoitzetan eta etxean dauden mendeko adinekoen osasuna. Bigarrenik, pandemiak eragindako krisia ezin da aitzakia izan pentsio publiko duinen gure aldarrikapenak ahaztuta edo baztertuta gera daitezen. Azkenik, gure bizitzako esperientzia luzeak erakutsi digu, mobilizazio eta protesta sozialik gabe, elite ekonomikoek, gobernuek eta beren zerbitzura dauden erakundeek ez dutela ezer egingo gauzak hobetzeko, eta ez direla mugituko protesta horien arnasa eta presioa sentitzen ez badute”.

Aurrekoari gehituz, komunikabideei adierazi zieten Bizkaiko Pentsiodunen Mugimenduaren sinesgarritasuna, zilegitasuna eta, beste behin ere, mobilizatzeko gaitasuna, “in situ” egiazta zezaketela.

1. – Mugarik gabeko lotsagabekeria

Munduko ekonomiaren galerak 10 bilioi eurotan kalkulatzen diren bitartean, munduko 25 aberats handienek 250.000 milioi euro gehiago bildu dituzte. Martxoaren 23tik maiatzaren 22ra bitartean, koronabirusaren pandemiaren punta-puntako aldian, gertatu den gehikuntza.

Bere ondarea gehien handitu duena Facebooken sortzailea da, munduko zazpigarren aberatsik handiena izatetik laugarren postura igaroz. Zerrenda horretako burua Amazonen jabea da, 125.000 milioi euroko ondarearekin. Hamargarren postuan Amancio Ortega dago, Inditexen sortzailea eta Zararen jabea, 55.000 milioi euroko ondasunarekin.

Hainbat herrialdetako 83 aberatsek gutun bat bidali diete gobernu guztiei aberatsenei zergak igotzeko aukera proposatuz. Ez daude 25 aberastasun handienen artean, eta horien artean ez dago Espainiako Estatuko bat ere. Ez dago pentsatzerik jarrera altruistagatik denik, baizik eta jarrera horrek ekar diezaiekeen onura sozial eta ekonomikoan pentsatzen ari direla.

Madrilgo Berreraikuntza Ekonomiko eta Sozialeko Planaren eztabaida eta negoziazioen baitan, aberatsei zergak igotzea mahai gainean jarri zen. Baina errefusatua izan zen, zerga batzuen igoera mugatuaren aukera airean utziz.

Amancio Ortegak zenbait ekarpen egin ditu osasun materialerako eta zenbait erakundek zoriondu egin dute horregatik. Baina emandako diru kopurua oso txikia da, benetan ordaindu beharko lituzkeen zergen aldean. Amancio Ortegaren aberastasun eta irabazien zati handi bat Asiako hegoaldean dituen enpresetako langileen muturreko esplotaziotik dator, eta baita, hain basatia ez bada ere, Espainiako Estatuan dituen enpresa eta dendetatik ere, langile gehienak emakumezkoak direlarik, bai Asian, bai Espainiako Estatuan. Era berean, Sandra alabak 5.000 milioi euroko ondasuna du.

Sistema kapitalista neoliberal hau erabat irrazionala da, mugarik gabeko esplotatzailea eta natura suntsitzen duena. Gobernu guztiei eska dakiekeen gutxienekoa da aberatsek zerga gehiago ordaintzea, aurpegia garbitzeko limosnak alde batera utzita, are gehiago pandemia baten ondorioekin topo egiten dugunean – ez dakigu zenbat iraungo duen eta nola iraungo duen –, gizartearen gehiengoarentzat osasuna bermatzeko eta gutxieneko duintasunarekin bizi ahal izateko ezinbestekoak diren baliabide sozial eta publikoak exijitzen dituztenak.

1. – Irailaren 7an, astelehena, Hego Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak berrekingo die ohiko elkarretaratze eta mobilizazioei

Zenbait hiriburu eta herri askotan, mobilizazioak eten egin zituzten EAEko hauteskundeen hurrengo astelehenean, uztailaren 13an. Bilbon eta hainbat herritan uztailaren 27an eten ziren. Kostaldeko herri batzuetan ere mantendu dituzte abuztuan zehar. Eta abuztuaren 24an Bilboko manifestazioa egin zen, albiste hauetan aipatzen dena.

Baina Araba, Bizkaia, Gipuzkoa eta Nafarroako Pentsiodunen Mugimenduak adostu zuen irailaren 7an astelehenetako elkarretaratze eta mobilizazioei berrekingo zietela; Gasteizen, aldiz, 14an berrekingo diete. Udazkenean izango ditugun erronkak zailak eta korapilatsuak izango dira, zalantzarik gabe.

Berreraikuntza Ekonomiko Sozialerako Plana izenekoak hainbat gomendio jaso zituen, hitz hutsalez beteak eta abian jarri ez diren zehaztapen gutxikoak. Gomendio horiek, kasurik onenean, Europar Batasunari buruzkoak, Estatuko Kongresuko 350 botoetatik 182 boto baino ez zituen jaso. Horien alde bozkatu zutenak kontsolatu egiten dira Bruselako azken akordioen ondoren, oraingoz aplikatu gabe geratuko baitira, alde batetik, lehen ezarritako zorraren mugak, eta bestetik, Konstituzioaren aldaketarako akordio onartezina, 135. artikulua bezala ezagutzen dena, 2011n Zapateroren Gobernuak PPren laguntzarekin aurrera eraman zuena.

Toledoko Itunaren batzorde parlamentarioaren gomendioek, hein handi batean 2017an “adostu” eta ezertarako balio izan ez zuten gomendioen errepikapen hutsa direnek, sistemaren “jakintsu”-en hainbat agerraldiren zain jarraitzen dute, irailaren lehen egunetan egingo omen direnak. Hala eta guztiz ere, ematen du urriaren amaierara arte ez direla amaituko Kongresutik igaro beharreko lanak. Nolanahi ere, pentsa dezakegu hortik aterako denak jasoko dituela pentsiodunen mugimenduak aspaldi salatu dituen elementu atzerakoiak, lerro hauetan aldian-aldian azaltzen ari garenak.

Gobernu zentralaren beste gai kezkagarri samar bat, kriston zalapartaz iragarri zutena, Bizitzeko Gutxieneko Diru Sarrerakoa da. Arazo larriak izaten ari dira aitortzeko eta aplikatzeko orduan. 600.000 aitorpen eskaera baino gehiago egin dira, eta, gaur egun, 50.000 eskatzaile baino gutxiagori aplikatu zaie eta 17.000 eskatzaile ingururi ukatu egin zaie.

Egoera horren aurrean, ez dugu zalantzarik izan behar ea pentsiodunek mobilizatzen jarraitu behar ote dugun. Ahal den guztietan aliantzak edo ekintzetan batasuna bilatu behar dugu beste sektore edo gizarte-kolektibo batzuekin (langileak, emakume diskriminatuak eta feministak, gazteak…), kalera masiboki irteteko.

1. – Pandemiaren berragerpenek erasokor jarraitzen dute Hego Euskal Herrian eta Estatu espainiar osoan

Azken asteotan, koronabirusaren berragerpenek ondorioztaturiko kutsatuak, ospitaleratuak, baita hildakoak ere, zabaldu egin dira gure herriaren hegoaldeko lau euskal hiriburuetan eta herri askotan zehar. Kutsatutako pertsonen batez besteko adina gutxitu egin da pandemiaren aldi gordinenarekin alderatuta. Baina mendekotasuna duten adinekoen kopurua, egoitzetan eta etxeetan, berriz ere kezkagarria da.

Hurrengo asteetara arte itxaron beharko da joan den astean Gasteizko eta Iruñeko gobernuek hartutako neurri berriek zer eragin duten ezagutzeko. Eta ikustekoa da zein egoeratan egongo garen hezkuntza arloko aurrez aurreko eskolak hasten direnean eta langile asko, oporraldiaren ostean, beren lanpostuetara itzultzen direnean.

Pentsiodunen Mugimenduak, egoiliarren senideen elkarteek eta ospitaleetako eta zentro soziosanitarioetako sindikatuek planteatzen dituzten premiazko eskakizunek, osasun-arretaren baldintzak maila guztietan hobetzekoak, gure mobilizazioen gai-zerrendan egon behar dute, bai eta arduradun instituzional batzuei eskatutako elkarrizketak edo bilerak ere.

Ez dakigu noiz arte iraungo duen egoera horrek, baina, zalantzarik gabe, datozen asteetan behintzat, osasun arloko segurtasun-neurriak zorrotz bete beharko ditugu gure kontzentrazio eta mobilizazioetan, irailaren 7an hasita.

1. – Irailaren 3an, ziurrenik, lehendakari zahar-berria aukeratuko dute, Urkullu jauna

Ostegunean, EAJk eta PSEk programa-akordio batera iritsi zirela jakinarazi zuten, eta hurrengo egunetarako utzi zuten gobernuaren barruko karguen banaketa. Orain arte titular handiak baino ez ditugu ezagutzen, eta badirudi bi alderdien arteko desadostasunak eta eztabaidak batez ere karguen banaketan kokatu direla.

Zalantzarik gabe, Lehendakaritzarako hautagaia Urkullu izango da, irailaren 3an egingo den Legebiltzarreko Osoko Bilkuran aukeratua izan dadin. Maialen Iriarte izango da EH Bilduk aurkezturiko hautagai alternatiboa, baina, ezustekorik ezean, Urkullu izango da hautatua.

Arretaz irakurriko dugu EAJ-PSEren gobernu-aliantzaren programa. Baina azken 4 urteotan egin dutena ikusita, eta bi alderdien ibilbide politiko, sozial eta ingurumenekoa ezagututa, beldur gara ez ote duten bide beretik jarraituko. Eta irailetik aurrera mobilizatu eta kontuak eskatu beharko dizkiegu 2018ko urtarrilaren 15etik aldarrikatzen ari garena aintzat hartu eta azkar konpon dezaten.