Albiste eta informazio interesgarriak2020ko ekainak 13

1.- Basurtu eta Txagorritxu: koronabirusaren berragerpenen ohartarazpen garrantzitsua

Ostegunean, pandemiaren berragerpenak zazpi pertsona kutsatuta utzi zituen Txagorritxuko ospitalean, osasun-profesional bat, hiru paziente (horietatik bat hil zen) eta hiru bisitari. Basurtuko ospitalean arazoa korapilatsuagoa zen, eta kutsatze-dimentsioa dezente handiagoa zen. 29 pertsonak positibo eman dute, 11 osasun-profesionalek, 11 pazientek – bi hildako – eta 7 bisitarik. Berragertze horiek agerian uzten dute pandemiaren arriskuak ez direla desagertu eta zoritxarrez gure artean luzaroan egon daitezkeela.

Beste behin ere, agerian geratzen da arrisku handiena duten sektoreetako bat ospitale-zerbitzuak edo zerbitzu soziosanitarioak direla, eta horietan lehenetsi behar direla kontrol-, prebentzio- eta zainketa-baliabideak. Txagorritxuren eta Basurturen artean hamabi osasun-profesionalek positibo emateak esan nahi du haien babesaren eta prebentzioaren ustezko erabateko segurtasuna ez dagoela inola ere bermatuta, osasun-arloko erakundeetako agintariek aditzera eman nahi digutenaren kontra.

Bestalde, egoitzetan eta etxeko arretan hautemandako arazo larriak gainditzeko egiturazko neurriak hartzeaz eta horien jarraipena egiteaz oso oihartzun informatibo gutxi dago. Arabako Foru Aldundiei eta Gasteizko Gobernuari arazo handi honi buruz eskatutako informazioak, eta ez bakarrik pentsiodunen mugimenduak egindako eskaerek, baizik eta egoiliarren senideen elkarteek edo sektoreko langileen sindikatuek egindako eskaerek ez dute erantzunik jaso.

Gizartearen kezka handia den une hauetan urratsak ematen ez badituzte, erantzukizunen eta konponbideen eskakizuna ahultzeko arriskua dago, eta baita erakundeek, pandemia arintzen eta gizartearen oihartzuna gutxitzen doala profitatuz, dagozkien neurriak hartu ez ditzaten.

Pentsiodunen mugimenduaren, senideen elkarteen eta sektoreko sindikatuen artean ahaleginak batzea eta koordinatzea ezinbestekoa da erakundeei indar handiagoz exijitzeko gardenak izan daitezela, benetan zer gertatu den eta epe labur eta ertainean hartu nahi dituzten neurrien berri eman dezatela. Pentsiodunen mugimenduak, behin eta berriz, Aldundien aurrean kontzentratuko gara berriro, arduradunek harrera egin diezaguten. Halaber, gauza bera egiteko eta azalpenak emateko eskatuko diegu Lehendakariari, Osasun Sailburuari eta Enplegu eta Gizarte Gaietako Sailburuari. Gure aldetik, ezinbestekoak iruditzen zaizkigun neurri alternatiboak azalduko dizkiegu, ez bakarrik pandemiaren berragerpen-arriskuen aurrean, baizik eta egoitzetako, etxeko arretako, eguneko zentroetako eta abarretako bizitza arrunta osasungarria, duina eta adineko pertsonak komunitate-bizitzaren partaide egiten dituzten gizarte-harremanek osatua izan dadin.

Datozen egunetan berriro bilduko gara Aldundien aurrean, egoiliarren senideen elkarteekin batera. Era berean, interesgarria izango litzateke antzemandako arazo larriak dituzten anbulatorio edo egoitzen aurrean, horietako batzuetan egin den bezala, elkarretaratzeak egitea, arazo larri horren aurrean gure ahotsa eta eskakizunak ozenago entzun ditzaten. Gasteizen pentsiodunen mugimenduak salaketa aurkeztu du fiskaltzaren aurrean, egoitza batzuk ikertzeko. Jakina, anbulatorioetan egotea ez da, inola ere, profesionalak kritikatzeko, baizik eta gure babesa eta elkartasuna adierazteko.

2.- Gipuzkoako Foru Aldundiko arduradunen soldata igoera lotsagarria da

Gipuzkoako Batzar Nagusiek atzera bota zuten, asteazkenean, ekainaren 3an, foru gobernua osatzen duten diputatuen eta beste goi-kargudun batzuen soldataren % 8,5eko igoera bertan behera uzteko eskatzen zuen EH Bilduren eta Elkarrekin Podemosen proposamena, EAJren eta PSEren aurkako botoekin.

% 8,5eko igoerarekin, Olano jaunak, Ahaldun Nagusiak, 2020an 86.079 euro kobratuko ditu, hau da, urtean 7.300 euro gehiago. Gainerako foru diputatuek 82.000 euro eta foru zuzendariek 76.485 euro kobratuko dituzte.

Olano jaunaren soldata-igoera 800 euroko pentsioak izan duen igoerarekin (100,80 euro urtean)alderatuz gero, Ahaldun Nagusiak igoera hori 72 aldiz handiagoa izango du. Gasteizko Gobernuak proposatu du funtzionarioen soldatak izoztea, besteak beste lanpostu finkoa dutela eta sakrifikatu behar direla argudiatuz. Ahaztu egin da euskal administraziorako langileen % 40 behin-behinekoak direla. Ez zaie axola, ezta ere, zenbat jende dagoen langabezian, pandemiaren ondorio ekonomikoengatik izugarri handituta, mugarik gabe oraindik, eta horien zati handi bat baliabiderik gabe dagoela.

Erakundeak –batez ere haien arduradunak– gizartearen zerbitzura daudela eta sektorerik behartsuenak babesteko prest daudela esatea, gure inteligentziaren aurkako iraina ez ezik, itzelezko lotsagabekeria ere bada, diru-kopuru horiek berez oso diru-sarrera handiak dituztenei igotzen baitzaizkie.

3.- Diru-bilketak behera egin du, baina enpresek oraindik gutxiago ordainduko dute

Covid 19ren ondorioetariko bat diru-bilketaren jaitsiera izan da. Kalkuluen arabera, 3.000 milioi euro gutxiago bilduko dira EAEn. Horrek, zalantzarik gabe, zerbitzu publikoensostengatzeari eragingo dio.

Eta zer egiten dute Euskal Ogasunek? Bizkaiko eta Gipuzkoako Foru Aldundiek 2019an irabaziak izan dituzten enpresei kuotaren % 60 “barkatzea” erabaki dute, baldintza jakin batzuk betez gero eta proiektu jakin batzuetarako. Horrek zerbitzu publikoei eusteko are diru-sarrera gutxiago ondorioztatuko du.

Aldundiek argudiatzen dute enpresek likidezia behar dutela ekonomia suspertzeko. Baina zergatik utzi enpresen esku beren interesen arabera erabiliko duten dirua? Ez al da logikoagoa enpresek beren irabaziengatik ordaintzea eta, ondoren, erakunde publikoek ekonomia suspertzeko proiektuetan inbertitzea, guztion onerako eta ingurumen-jasangarritasuneko irizpideekin?

Enpresariei mesede egin beharrean, errentarik altuenei kotizazio handiagoa ezarri beharko liekete PFEZean, enpresen etekinei eta aberastasun handiei benetan gehiago zergapetu beharko liekete. Neurri apalak hartuta, 300 milioi euro gehiago bildu litezke urtean.

4.- Astelehenetako pentsiodunen kontzentrazioek gora egiten jarraitzen dute

Astelehenean, ekainaren 8an, herri gehiagotan eta pentsiodun gehiagoren parte-hartzearekin egin zirenelkarretaratzeak. Gasteizen 220 pentsiodun izan ziren. Donostian ehunen bat. Bizkaian, berriz, 29 herritan egin ziren elkarretaratzeak: Portugaleten 150 parte-hartzaile izan ziren, Barakaldon 150, Ondarroan 165 eta Bilbon 360. Bizkaian, guztira, 1.612 pentsiodun mobilizatu ziren.

Zalantzarik gabe, pandemia gogortzen ez bada eta osasun-alarma pizten ez bada, pixkanaka-pixkanaka adineko pentsiodun gehiagok beldurra galduko dute, eta Hego Euskal Herriko lau herrialdeetako pentsiodunen mugimenduak antolaturiko kontzentrazioetan eta bestelako ekimenetan herri eta pentsiodun gehiagok hartuko dute parte.