Albiste eta informazio interesgarriak 2021eko otsailak 27

1. – Bizkaiko Foru Aldundiak egoitzetako arazoen aurrean duen jarrerari egindako kritika eta salaketa

Gotzone Sagardui Osasuneko Sailburua, Bizkaiko Foru Aldundia bezala, harro dago egoitzetan azken asteetan izandako kasu positiboen, ospitaleratuen eta hildakoen murrizketagatik –oso garrantzitsua, zalantzarik gabe–, batez ere erabiltzaileei eta arreta ematen dieten langileei txertoa jartzeko lehentasuna izateagatik. Aldi berean, Bizkaiko Aldundiak nabarmendu du, “hainbat inkestaren” bidez jaso dutenaren arabera, egoitza-zentroetako senitartekoek jasotako arretari buruzko oso iritzi ona dutela.

Hala ere, asteartean Foru Aldundiaren eraikin nagusiaren aurrean egindako prentsaurreko batean, Babestuk (Bizkaiko egoiliarren senideen elkarteak) deituta eta Bilboko pentsiodunen mugimenduko 45 kidek lagunduta, senideen elkarteak berriro kritikatu eta salatu zuen Foru Aldundiaren jarrera.

Egindako inkesten gardentasunik eta ezagutzarik eza nabarmendu zuten, baita nori egin zaion ere. Eta, lehenik eta behin, gogorarazi zuten pandemia osoan ez dela ratioa (langileen plantilla, artatu beharreko egoiliar-kopuruarekiko) hobetzeko proposamenik egin, eta hori ezinbesteko baldintza dela adineko erabiltzaileei kalitatezko arreta eta zaintza emateko.

Covid-19ren ondorioz hildako egoiliarren benetako kopurua ezkutatu egin zela eta gardentasunik ez zegoela salatu zuten; izan ere, Eusko Jaurlaritzaren Osasun Sailak barne-dokumentu batean adierazten zuen pandemia hasi zenetik urtarrileko hirugarren astera arte 788 pertsona hil zirela koronabirusaren ondorioz, Aldundiak 302 hildako baino ez zituen aitortu lehen boladan, eta 215 bigarrenean, hau da, denetara, 517, Osasun Sailak emandako kopurutik oso behera.

Haserre agertu ziren, izan ere, Diputazioak ez die erantzun argirik eman senideen kexa ugariei, ez eta pandemia osoan zehar egoitzei egindako 365 ikuskapenei –eta horien emaitzei– buruzko informaziorik ere, non hain kasu larriak izan diren, hala nola, Zamudioko Truiondo (Covid-19ko 98 kasu), Muskizko Marcelo Gangoiti (95 kasu), Bilboko Txurdinagabarri (165 kasu) edo Ermuko Abeletxe non 50 hildako, egoiliarren ia erdia, egon diren eta oraindik senideek astero exijitzen jarraitzen dute gertaturikoa ikertzea eta arrazoiak argitzea. Astelehenean, Barakaldoko Vitalitaseko senideek komunikabideei jakinarazi zieten taldeko bi kexa aurkeztu zituztela, bai enpresari, bai Diputazioari, eta azken lau hilabeteetan benetako drama eta larritasuna jasan dutela.

Joan den asteko ostiralean, Bizkaiko Batzar Nagusien Gizarte Ekintza batzordean, EAJk eta PSEk euren botoak batu zituzten, berriro, ikerketa orokor bat egiteari uko eginez. Eta gertatu den guztia ikusita –eta oraindik ere gertatzen dena–, Babestuk Sergio Murillo Gizarte Ekintzako diputatuaren dimisioa eskatu du. Ekitaldia amaitzeko, Babestuk, Bizkaiko Pentsiodunen Mugimenduarekin batera, martxoaren 4an Euskal Autonomia Erkidegoko sektore soziosanitarioko sindikatuek deitutako 24 orduko grebaren barruan egingo diren kaleko mobilizazioetan parte hartzeko deia egin zuen.

2.– 1976ko martxoaren 3a: polizia armatuak bost langile gazte sarraskitu zituen Gasteizen

Milaka langilek, gehienak gazteak, hainbat borroka-egun zeramatzaten Gasteizen, batez ere lan-baldintzak hobetzeko. Baina martxoaren 3an, Zaramaga auzoko San Frantzisko elizan izandako batzar jendetsutik ateratzean, polizia armatuak sarraskitu egin zituen. Bost langile gazte hil zituzten tiroz eta beste hainbat tiroz zaurituak izan ziren. Era berean, langile kopuru handi batek zauriak eta ubelduak jasan zituen, borra-kolpeen, bestelako erako kolpeen, ostikoen eta abarren ondorioz. Handik gutxira, eraso bortitz hori salatzeko eta elkartasuna adierazteko egindako mobilizazioan beste langile gazte bat hil zuten Basaurin. Errepresio eta izuaren bidez, langileen eta herritarren edozein protesta errotik moztea zen helburua.

Franco diktadorea hil eta hilabete batzuetara gertatu zen hori, frankismotik oinordetzan jasotako indar errepresiboen ondorioz, haren jarraitzailea zen erregimen zerbitzura.

Gasteizko pentsiodunen egungo mugimenduko kide askok, garai hartan, hildakoak bezala, gazteak zirenak, gertaera horiek zuzenean bizi eta pairatu zituzten beren haragian. Eta bizitza osorako markatu zituzten, urte haietako langile-belaunaldi osoa bezala.

Beren borroka ez zen alferrikakoa izan. Beren borrokari esker, ondorengo urteetan beste herri sektore askorekin batera, lan eta gizarte eskubideen, lan arloko amnistiaren eta amnistia politikoaren eta askatasun demokratiko eta nazionalen konkistan, azken hauek Euskal Herrian gogor eskatu eta errotuak, aurrerapenak lortu ziren, nahiz eta nahiko mugatuak izan.

Borroka haiek gogoratzeko eta oroimenari eusteko, martxoaren 3an, berriz ere mobilizazio jendetsua egingo da Gasteizen. Oroimena eta Oroitzapena, zeina, 45 urteren ondoren, gertaerak gertatu ziren elizan Oroimenerako Zentro bat ezarriz aitortuko den.

Zoritxarrez, frankismoaren zirrikituek urte askotan iraun dute Estatuko botere ekonomiko eta politikoetan, indar militar eta polizialetan eta instantzia judizialetan. Eta oraindik ere, gaur egun, garai hartan Barne ministro izan zen Martin Villa, zeinaren erantzukizun pean gertatu baitziren gertaera latz horiek, Estatuak babesten jarraitzen du, eraso bortitz harengatik ikertu, epaitu eta zigortu ahal izatea eragotziz. Epaile argentinarra izan da, Euskal Herriko eta Estatuko hainbat elkarte memorialistaren laguntzarekin, urteak daramatzana gertaerak argitzeko eta Martin Villa, gertaera haietan izan zuen erantzukizun zuzenagatik, epaitzeko ahaleginak egin dituena. Argentinako epaile batek basakeria hori aztertzen saiatzeak lotsagorritu egin beharko luke Estatua, egungo Gobernua barne.

3.– Elkarrizketa telematikoak ERC eta EH Bildurekin

Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimendu gisa Pedro Sanchezi, Pablo Iglesiasi, Toledoko Itunaren gomendioei zuzenketa aurrerakoiak aurkeztu zizkieten talde parlamentarioei eta Elkarrizketa Sozialeko Mahaian parte hartzen duten CCOO eta UGTren Estatuko zuzendaritza konfederalei bidali genizkien gutunei, orain arte, erantzuna eman dieten Diputatuen Kongresuko hiru talde parlamentario izan dira: ERC, EH Bildu eta Más País-Equo.

ERCrekin eta EH Bildurekin elkarrizketa telematikoak egin ziren astelehen goizean eta arratsaldean, hurrenez hurren. Más País-Equorekin oraindik zehaztu gabe dago bilera. Bi alderdiek ez dute oraindik Gobernu zentralak Bruselari aurkeztutako agiririk, eta, beraz, ez dakite zer dagoen jasota pentsio eta lan-erreformei buruz. Hainbatetan helarazi dizkiegun eskaerekiko dituzten adostasunak adierazi zituzten, nahiz eta ñabardura desberdin batzuk azaldu. Datozen egunetan saiatuko dira, zuzenketa aurrerakoiak aurkeztu zituzten gainerako taldeekin batera, Toledoko Itunaren Batzorde parlamentarioaren bilera baterako deia egiten, Escrivá Gizarte Segurantzako ministro jaunari eta Calviño Ekonomia Gaietarako presidenteorde andreari azalpenak eskatzeko, egin dituzten adierazpen atzerakoi eta pentsioen murrizketei buruzkoak eta Bruselaren aurrean aurkeztu dituzten proposamenei buruz. Halaber, Kongresuak Toledoko Itunaren gomendioak onartu ondoren, Gobernuak hartutako konpromisoei erantzun zehatzak ematea eskatuko dute.

Ez daude batere itxaropentsu hortik atera daitekeenaz. Gai batzuetan murrizketen beldur dira, eta beste batzuetan hobekuntza partzialen baten beldur. Prest daude gertatzen den guztiaren berri emateko. Argi utzi zuten beraiek ezer gutxi dutela egiteko, ez badago kaleko protesta sozialik, zenbat eta zabalagoa eta masiboagoa, Euskal Herrian zein Estatuko gainerako Herrietan.

4.– Martxoak 8: Emakumeen Nazioarteko Eguna

Duela zenbait astetik hona, Mugimendu Feminista eta beste Emakume Elkarte batzuk gogor ari dira lanean martxoaren 8a prestatzen eta giroa sortzen. Hitzaldiak, elkarrizketak, erakusketak, prentsa-artikuluak, askotariko ekimenak eta, batez ere, egun horretarako mobilizazioen antolaketa eta prestaketa. Mobilizazio horiek egun osoan zehar egingo dira, eta are gehiago ikusarazi nahi dituzte, arratsaldean manifestazio jendetsuak eginez, oso masiboak, pluralak eta bateratuak.

Aurtengo martxoaren 8an, “Erresistentzia feministak ehunduz, Arrazakeria Sistemaren aurka” leloa izanik, helburu nagusia batez ere zaintzan aritzen diren emakume migratu eta arrazializatuak dira. Zainketen arazo eta kontu hori oso urrutitik dator, eta mundu osoari eragin arren, gehien-gehienetan emakumeei eragiten die, berauei egokitzen baitzaizkie zaintza-lanak, pandemiaren pean areagotu direnak eta lehen mailako arazo eta gai sozialak direnak.

Emakumeak ia erabat zaintzan aritzeak diskriminazioa dakar eta baita laneratzeko eta lan-eskubideetan, gizarte-harremanetan, aisialdirako eskubidean eta banakako edo komunitateko beste jarduera batzuk egiteko askatasunean zailtasun handiagoak izatea ere.

Eta, batez ere, adinekoak zaintzen dituzten emakume arrazializatuen lanaren garrantzia aitortu eta agerian jarri nahi da. Lan- eta gizarte-eskubiderik gabeko emakume arrazializatuak, bakartuta daudenak, kasu askotan legezko aitorpenik ez dutenak eta askotan enplegu-emaileen irainak jasaten dituztenak.

Euskal Herriko pentsiodunen mugimenduko emakumeek emakumeentzako aldarrikapen-egun handi hau prestatzen eta ospatzen parte hartu nahi dute, dagoeneko ari dira horretan. Ekimen eta mobilizazio-deialdi guztiak babesteko manifestu bat egin dute, eta, aldi berean, beren aldarrikapen espezifikoak nabarmendu dituzte. Eta martxoaren 8ko pentsiodunen kontzentrazioetako hitzartzeetan protagonismo berezia eta –ahal bada– esklusiboa izango dute, emakumeek eta haien aldarrikapenek pentsiodunen mugimenduan duten ezinbesteko lekua eta zeregina nabarmenduz. Era berean, emakume pentsiodun guztiei egun horretako ekimen guztiekin bat egiteko gonbita egin nahi diegu, eta gizon pentsiodunei etxeko eta zaintzako erantzukizunak beren gain hartzeko eta arratsaldeko mobilizazioetan parte hartzeko, emakumeei protagonismo osoa ahalbidetuz. Emakume pentsiodunok sistema arrazistaren aurka gaude, arrazakeria ere gure erantzukizuna da.

5.– Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduaren topaketa

Ostegunean beste topaketa telematiko bat egin zuten Araba, Bizkaia, Gipuzkoa eta Nafarroako pentsiodunen mugimenduko ordezkariek. Otsailaren 13ko mobilizazioen eta hurrengo bi astelehenetako kontzentrazioen balantze positiboa egin zen, lau herrialdeei dagokienez. Jarraian, Euskal Herriko eta Estatu espainiar osoko egoera sozial eta politikoaren azterketa, pentsioen, balizko lan-erreformen eta beste gai sozial batzuen inguruan. 

Diagnostikoa aho batekoa izan zen: panorama korapilatsu eta zail bati aurre egin behar diogu, eta horrek inoiz baino gehiago eskatzen du mobilizazio eta protesta soziala zabaltzea Euskal Herrian eta Estatuko gainerako Herrietan, ez soilik pentsiodunen mugimenduak bultzatuta, baizik eta, ahal bada, sindikatuekin, emakume-taldeekin, gazteekin eta beste herri-sektore batzuekin lankidetzan arituz ere.

Zehazki, ekimen- eta mobilizazio-egutegi bat ezarri zen datozen aste eta hilabeteetarako, maiatzaren erdialdean lar arloko eta gizarteko mobilizazio garrantzitsu bat lortzeko. Horretarako, konpromisoa hartu zen hemendik aurrera ahalik eta gizarte-erakunde eta kolektibo gehienekin kontaktuen eta harremanen lan nekeza sustatzeko, eta, bertan, modu bateratuan eta pluralean jasoko dira egiteke ditugun eskaera garrantzitsuenak. Asteroko “Albiste eta Informazio interesgarrietan”, ekimen eta mobilizazioen egutegi horri helduko diogu.

6.– Astelehenean, martxoaren 1ean, Ezkerraldeko eta Meatzaldeko pentsiodunen manifestazioa.

Sestaoko Kasko plazan deitu dute, eguerdiko 12etan. Aurreikuspenen arabera, garrantzitsua izango da, nahiz eta pandemia izan eta pentsiodunek izan ditzaketen herritik mugitzeko zailtasunak egon. Baikor daude, bi eskualdeak osatzen dituzten zortzi herrietatik zazpitan jadanik kontzentrazioen parte-hartzea garrantzitsua izaten ari delako, batez ere Barakaldon, Portugaleten eta Trapagaranen. Bizkaiko pentsiodunen mugimenduak antolatzeke eta finkatzeke duen bi eskualdeetako herri bakarra Muskiz da, bi eskualde horietan. biztanleriarik txikiena duen herria.