Ana Mezori elkarrizketa: “Pentsiodunen borroka eta pentsioen etorkizuna Euskal Herrian”(2. zatia)
Jarraipena …
Larrabetzu, 2024ko abuztuaren 10a
8) Galdera – Estatuko elkarteek salatu zuten Euskal Herritik pentsioen kutxa bakarra hautsi nahi zutela. Lortu al da oztopo hori gainditzea?
Erantzuna – Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak Gizarte Segurantzaren Kutxa Bakarra hautsi nahi zuela zioten arrazoi ez oso duinek eragindako zenbait pertsona eta komunikabide egon dira.
Guk, pentsiodunek, esaten duguna da, Kutxa Bakarrari ezarri zaion espoliazioa ikusita, pentsioak aurrekontu orokorretatik ordaindu beharko liratekeela, hezkuntza- eta osasun-gastuekin egiten den bezala.
Pentsioa gure ondasun bat da, eskubide bat, eta ezin da egon Kutxa Bakarraren espoliazioaren arbitrariotasunaren mende. Ez dezagun ahaztu nola eta zer dirurekin egin zen duela hamarkada bat baino gehiago bankuen erreskatea. Kutxatik ateratako 60.000 milioi horietatik, zati txiki bat baino ez da itzuli. Laburbilduz, Kutxaren haustura egiten zaion iruzurraren ondorio izan daiteke, bere funtziotik kanpoko helburuetarako erabiliz.
Beraz, argi dago: Norbaitek Gizarte Segurantzaren Kutxa Bakarra hautsi nahi badu, ez da Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimendua.
9) Gald. – Europako, Frantziako, Alemaniako… ordezkariak ere bertaratu ziren.
Erantzuna – Maiatzaren 23ko eta 24ko jardunaldietan Europako ordezkari batzuk izan ziren. Zailtasun txiki bat egon zen ordezkari horien bertaratzea antolatzeko orduan.
Arazoa da Europan pentsiodunak ez daudela plataforma edo pentsiodunen elkarteetan antolatuta. Pentsiodun asko oso aktiboak dira, beren eskaera espezifikoen alde lan egiten dute, baina beste eskubide sozial batzuen aldeko borrokan ere inplikazio handia dute.
Erakunde sindikalen bidez egiten dute lan. Nik diodan horren adibide garbia Frantziako estatuan eraman duten borroka da. Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak elkartasuna adierazi dio etengabe borroka horri, eta parte-hartze aktiboa izan du manifestazioren baten amaieran, esku-hartze argi batekin.
10) Gald. – Egiaztatu da Europan sindikatuek eramaten dutela pentsioen aldeko borroka. Alde batetik, soldaten eta pentsioen arteko lotura argia ikusten da …
Erantzuna – Hori zen aurreko galderan aipatu nuena. Begi-bistakoa dirudi sindikatu batek errazago lot ditzakeela soldatak eta pentsioak, betiere sindikatuak pentsioei buruzko atal bat badu.
Nik uste dut Euskal Herrian gure Mugimenduak argi duela soldata eta pentsioa elkarri lotuta daudela.
Alde batetik, soldata duina pentsio duin baten oinarria da. Bestalde, gaur egun soldatapekoen kotizazioak gure pentsioak estaltzen ditu. Salario-pentsioaz ari gara etengabe. Beraz, bi kontzeptu horiek zuzenean lotuta daude.
11) Gald.- Bestalde, zure azterketaren barruan, ba al dago ezberdintasunik problematikan Euskal Herriko, Estatuko edo Europako egoerarekin alderatuta?
Erantzuna – Diagnostikoa nahiko bat datorrenez, maiatzeko jardunaldietan ikusi genuen Europako estatu, komunitate eta herri ezberdinetako egoera desberdina izan daitekeela eta dela.
Pentsiodun baten egoera oso desberdina izan daiteke, bere egoera ona edo txarra ez baita soilik bere pentsioaren zenbatekoaren araberakoa. Estatuak eskaintzen dituen gizarte-prestazioen araberakoa ere bada.
Eta azaltzen dut: Pentsiodun bat pentsio ertain-baxu batekin bizi liteke, beste behar batzuk beteta, hala nola bere autonomia- edo mendekotasun-egoerara egokitutako etxebizitza, doako zerbitzu sanitario eta sozio-sanitario batekin, bakardadea ez pairatzeko aukera emango lukeen aisialdirako espazio bat izateko aukerarekin, etab.
Laguntza integral duin batekin. Nolanahi ere, zoritxarrez, egoera, oro har, prekarioagoa bihurtzen ari zela egiaztatu zen. Soldaten beherakada eta gizarte-babesgabetasuna gero eta handiagoak dira.
12) Gald.- Ulertu dugunez, une honetan mobilizazioen etorkizunari buruzko eztabaida dago. Zerbait aurreratu diezagukezu horri buruz?
Erantzuna – Nik uste dut eztabaida hau sei urte eta erdiko borrokaren ondoren iritsi behar zela, astelehenero kalean egon eta beste ekimen mordo bat aurrera eraman ondoren. Baina uste dudana da borrokan jarraituko dugula.
Baliteke metodoren batean aldaketaren bat egotea, eta hori irailetik aurrera eztabaidatu eta ikusiko dugu.
Bada datu bat, besteak beste, behartzen gaituena: maiatzaren 23ko eta 24ko jardunaldietan gainerako parte-hartzaileekin batera hartu genuen konpromisoa, borrokan jarraitzeko eta gobernuei (Madril, Iruña, Gasteiz…) eta alderdi politikoei interpelatzen jarraitzeko. Hauteskunde-zikloa amaitu berri denez (suposatzen da), alderdi politikoei ekintzara pasatzeko eta hauteskunde-kanpainetako promesa guztiak praktikan jartzeko ordua dela esateko aprobetxatu nahi nuke.
13) Gald. – Etorkizunean borrokan jarraitu beharko dugu?
Erantzuna – Nire ustez bai, borrokan jarraitu beharko genukeela uste dut. Borrokarako espazioak irabazi ditugu, herritarren aurrean sinesgarritasuna, baita informazio-itzalaldiak edo interes zehatzen arabera interpretatzeko moduan ematen diren datuak ere.
Alderdi politikoen agendan gaude, eragile sozial eta sindikalek kontuan hartzen gaituzte, eta, batez ere, espazio eta une egokiak prestatu dira isildutako emakume pentsiodunek ahotsa eta protagonismoa izan dezaten kalean, eta abar. Arazoa gure adina da; osasun-arazo arinak edo larriak dituzten pertsona kalteberak gara.
Urte hauetan oso lankide aktiboak galdu ditugu. Horregatik, oso garrantzitsua da pentsiodunen belaunaldi berriek borroka horrekin bat egitea. Hala ere, borrokan jarraitzeko indarra, gogoa eta arrazoiak daude oraindik.
14) Gald. – Bukatzeko nola sentitzen zara elkarrizketa honen ondoren? 73 urteko mutiko batek, 69 urteko nezka bati elkarrizketaratzeari?
Erantzuna – Oso ondo sentitzen naiz. Oso bitxia da elkarrizketak egitea bizitzen ari diren eta jarduera edo borroka beraren parte diren pertsonen artean.
Eskerrik asko, Ana, elkarrizketa hau emateagatik.
JO TA KE IRABAZI ARTE ! amaieran esaten digu