Aste bateko borroka, bost fronte zabalik

Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduaren asteko buletinetik abiatuta egindako sintesia · 2026ko martxoaren 14a

Mugimenduak, astero bezala, bere albiste eta informazio interesgarrien buletina bidaltzen digu. Atal honek gaurkotasun osoko bost gai biltzen ditu: martxoaren 17ko greba orokorra eta bertan hartzen dugun paper aktiboa; Euskal Herri osoan bizi izan dugun martxoaren 8ko mobilizazio jendetsua; hurrengo KORRIKA 24 eta euskararekin dugun konpromisoa; eskualdeko pentsiodunen mobilizazio arrakastatsua Abanto-Zierbenan; eta Iruñeko adinekoen udal apartamentuen esperientzia. Gure mugimenduaren bizitasuna eta irismen soziala islatzen duten bost gai dira, hainbat ikuspegitatik.

1. Martxoaren 17ko greba orokorrari

Datorren asteartean, martxoaren 17an, ELAk, LABek, Steilasek, Etxaldek eta Hiruk deitutako greba orokorra egingo da Hego Euskal Herrian, 1.750 enpresa-batzorde baino gehiagoren eta 50 gizarte-kolektibo baino gehiagoren babesarekin. Eskari nagusia 1.500 euroko gutxieneko soldata propioa da (14 ordainsaritan), eta soldata-prekarietatean dauden 305.000 pertsona ingururi eragingo lieke, batez ere emakumeei, migratzaileei eta gazteei, patronalen ezezkoaren eta Gasteizko zein Iruñeko gobernuen pasibotasunaren aurrean.

EHPMk modu aktiboan parte hartuko du goizeko manifestazio guztietan, Bilbon, Donostian, Eibarren, Gasteizen eta Iruñean, Bilbon eta Donostian bere segizioarekin, eta arratsaldeko ekimenekin ere bat egingo du. Ekitaldi guztietan 1.500 euroko gutxieneko soldataren garrantzia azpimarratuko da, baita gutxieneko pentsioak LGSrekin parekatzeko eskakizuna ere. Astelehenean, grebaren bezperan, plaza guztietan deialdia berrituko dugu: greba honek masiboa izan behar du eta pentsiodunen mugimenduak bere ekarpena egin behar du.

2. Martxoaren 8a: emakumeek beste mundu bat aldarrikatzen dute, feminismotik

Milaka emakumek bete zituzten Euskal Herriko kaleak joan den igandean, martxoaren 8an, manifestazio jendetsuekin Baionan, Bilbon, Donostian, Gasteizen, Iruñean eta hainbat herritan. Mugimendu Feministaren leloa “Beste mundu bat, feminismotik” izan zen, eta zapalkuntza patriarkalak, inperialistak, arrazistak eta kapitalistak elkarrekin lotuta daudela eta batera borrokatu behar direla azpimarratu zuen.

MPEHko emakumeek presentzia nabarmena izan zuten pankarta propioekin, eta gutxieneko pentsioak, gehienbat emakumeek jasotakoak, LGS propioarekin (1.500 euro) parekatzea eta zaintzak negozio izateari uztea defendatu zuten. Diskriminazioak ukatzen dituzten eta aurrerapen feministak desegin nahi dituzten ideia ultraeskuindarren gorakadaren aurrean, mugimenduak antolakuntzarekin eta indarrarekin erantzun du.

3. KORRIKA 24: Atharratzetik Bilbora

Aurten KORRIKAren 24. edizioa ospatuko da “Euskara gara” lelopean. Martxoaren 19an abiatuko da Atharratzetik (Zuberoa) eta martxoaren 29an amaituko da Bilbon, zazpi lurraldeetan zehar 2.180 kilometro eginez. Adin guztietako 3.400 lagunek baino gehiagok eramango dute lekukoa, eta barruan daraman mezua ibilbidearen amaieran irakurriko da.

Euskararen aldeko adostasun eta mobilizazio sozial handiena bultzatzen duen herri-ekimena da KORRIKA. Hala ere, haren aurrerapenak oztopoak aurkitzen ditu oraindik ere, euskara gaztelaniaren eta frantsesaren aurrean baztertzen duten erabaki judizialetan eta jarrera politikoetan. EHPMk, bere konpromisoari leial, hiri eta herrietatik igarotzean parte hartuko du eta laguntza ekonomikoa emango dio, euskararen sustapena berezko kausa gisa hartuz.

4. Eskualdeko pentsiodunen manifestazioa Abanto-Zierbenan

Meatzaldea eta Ezkerraldea eskualdeetako 500 eta 600 pentsiodun artean manifestazioa egin zuten joan den astelehenean Abanto-Zierbenan, Gallartako Kortaren ondoan abiatuta. Mobilizazioak udaletxeraino zeharkatu zituen kaleak, borrokarako, batasunerako eta elkartasunerako giroan, hainbat herritako pentsiodunen arteko harremanak indartuz.

Unerik hunkigarrienetako bat Dolores Ibarruri Institututik igarotzean bizi izan zen, non ikasleek manifestariak leihoetatik txalotu zituzten; pentsio duinen aldeko borrokaren belaunaldien arteko aitortza sinbolizatzen duen keinua izan zen. Udalean, proiektu pribatuek ingurunean eta osasunean dituzten ondorioak salatu ziren, Muskizen Petronorren duela gutxi izandako bentzeno-ihesak larriagotuak, eta EHPMren aldarrikapenak berretsi ziren: gutxieneko pentsioa LGSrekin parekatzea, Osakidetza defendatzea eta emakumeen eskubideak. Eguna zapi gorrien astinaldiarekin amaitu zen, eta aurrera jarraitzeko energia berrituak utzi zituen.

5. Iruñeko adinekoen udal apartamentuak

Iruñeko Udalak familia-langileen taldea sendotuko du adinekoentzako udal apartamentuetan, 2025ean 3.925 jarduera erregistratu ondoren. Gaur egun, ohiko etxebizitzan modu autonomoan bizitzeko zailtasunak dituzten 141 pertsona bizi dira ostatu horietan; horietatik %65 emakumeak dira, eta batez besteko adina 72 urtekoa da.

Zerbitzuak laguntza emozionala, osasunaren jarraipena, kudeaketetarako laguntza eta beste profesional batzuekiko koordinazioa eskaintzen ditu. Horietatik hogeita bederatzik, gainera, udalaren etxez etxeko arreta-zerbitzua jasotzen dute. Familia-langilearen figura, 2023an proiektu pilotu gisa ezarri zena, apartamentu guztietara zabaldu da dagoeneko. Batez besteko egonaldia bederatzi urtetik gorakoa da, eta horrek erakusten du ereduaren eraginkortasuna eta adinekoentzako etxebizitza publiko eta irisgarri gehiago behar direla.