Bai Nafarroako Osasunari buruzko Foru Lege berri bati, baina ez hau!

Iñaki Moreno, Navarra de Salud/Nafarroako Osasuna Plataformako kideak idatzia

Nafarroako Gobernuko Osasun Saileko arduradunek aurtengo irailaren amaieran aurkeztu zuten Osasunari buruzko Foru Lege berriaren aurreproiektua, Nafarroako Osasun Plataformak (PNS/NOP), biztanle gehien dituzten udalek eta aurreko legegintzaldiko parlamentu-talde guztiek eskatutako legea. Proiektua azaroaren amaierara arte dago jendaurrean, eta epea zabalik dago aldaketa-proposamenak aurkezteko (Osasunari eta Herritarren Partaidetzari buruzko Foru Legearen aurreproiektua). Anteproyecto de Ley Foral de Salud – Participación Ciudadana

Proiektuaren alderdi negatiboenen artean honako hauek daude:

• Hainbat artikulutan osasun-sistema publikoa pribatizatzeko formulak finkatzen eta indartzen dira osasun-laguntzaren eta ikerketaren arloan (erabilera publikoko asistentzia-sarea, hitzarmen berezi bidez itundutako edo lotutako erakundeak, partekatutako ikerketa-erakunde eta -zentroak…). Sistema publikoaren pribatizazioaren aldeko apustuarekiko koherentzian, OFLren proiektuak (Osasunari buruzko Foru Legea) ez du batere eskaintzarik hura babesteko osasun-sistema bikoitza eratzeko patronalaren eta mutuen estrategiaren aurrean; bata pribatizatzailea da, eta baliabide handiak ditu biztanleria aktiboaren bajen iraupena murrizteko, eta bestea deskapitalizatua gainerako biztanleentzat.

• Ez da ezer planteatzen neurri handi batean pribatizatutako prestazioen (aho-hortzen osasuna, asistentzia psikiatrikoa, zainketa aringarriak, haurdunaldia borondatez etetea, ehunen eta organoen transplanteak…) itzuleran aurrera egiteari dagokionez.
• Ez da aurreikusten euskaldunek arreta euskaraz jasotzeko duten eskubidea.
• Osasunbidea-Nafarroako Osasun Zerbitzua eta Osasun Publikoaren eta Lan Osasunaren Institutua, biak erakunde autonomoak gaur egun, zuzenbide pribatuko enpresa publiko bihurtzen dira, Nafarroako Funtzio Publikokoak ez direnak, eta horrek, besteak beste, lan-baldintzak okertzeko arriskua areagotzen du. Ez da ezer planteatzen enpleguan prekarietatea murrizteko helburuei buruz.
• Ez da beharrezko industria farmazeutiko publiko bat sortzearen aldeko apusturik egin, enpresa horiek gaur egun benetako kartel bihurtu baitira.

Proiektuaren planteamendu positiboen artean, honako hauek aipatuko ditugu:

• Lurralde-antolamendu berri bat prestatzea, 13 osasun-barruti osatuz. Barruti horietatik koordinatuko dira laguntza soziosanitarioa eta ospitalez kanpoko larrialdiak (hobetu beharrekoak, osasun publikoko jarduerak eta espezialitate jakin batzuetako arreta barne).
• Aurrerapenak langileen lan-osasunerako arretan osasun-sistema publikotik
• GFLren proiektuaren printzipio gidariek hainbat elementu finkatzen dituzte, hala nola unibertsaltasuna, ekitatea sarbidean, baliabideen integrazioa, integraltasuna osasun-arretan, ikuspegi biopsikosozialetik gizarteratzea sustatuz, arreta humanizatzea, sisteman gizarteak parte hartzea, etab. Hala ere, legean alderdi positibo ugari formulatze hutsak ez du bermatzen hura aplikatzea.
• Ondorio gisa
• Badugu, beraz, legea izan aurretik hobetzeko tarte handia duen proiektu bat. Nafarroako Osasun Plataformak dozenaka gizarte-erakunderi bidali die proiektua, ezagut dezaten eta aldaketa-proposamenak egin ditzaten. LAB sindikatua anbiguotasunik gabe dago egungo proiektuaren aurka, Nafarroako osasun sistema publikoaren pribatizazioaren aldeko apustu gisa ulertuta. ELA sindikatuak aurreproiektuko lehen xedapen gehigarria ezabatzea eskatzen du, SNS-O eta ISPLNren izaera juridikoa aldatzea planteatzen duena. Kalitatezko osasun-sistema publiko bat defendatzeko mobilizaziorik egin gabe, ez dira haren gabezia ugariak konponduko, ez dira dituen alderdi positiboak aplikatuko, eta aurrera egingo da sistema horren narriaduran eta pribatizazioan.