Barakaldon gizarte-zerbitzual kentzea “Trumpismoa” ere bada
Artikulu honetan, Juanma García Fielek eta Aniceto Prieto Barrientosek aurrez aurre jartzen dute Barakaldoko gizarte-zerbitzuen degradazioa, haien kudeaketa neoliberala “trumpismoarekin” lotutako politikekin parekatuz. Jarraian, bere kritikaren ardatz nagusiak xehatzen dira:
Esanahi mugagabeko neologismo hori AEBetako presidentea erakusten ari den portaera kriminalari dagokio, giza bizitzaren kontura, negozio onak egiteko eskrupulurik ez duelako. Bereziki lazgarria da Etxe Zuriko maizterrak Gazako milaka gorpuen gainean inperio turistiko bat eraiki, edo Ukrainako lur odoltsuan arakatuz lehengaiak lapurtu nahi izatea. Bizitza merkantilizatzea, neo-liberalismo trumpistak egin dezakeen ariketa ekonomikorik miserableena da. Baina… Trumpismorik ba al dago Barakaldon?
Bizitza merkantilizatzen da unibertsalak, doakoak eta jarraituak izan beharko luketen zerbitzuak ukatzen dizkigutenean edo ordainarazten dizkigutenean. Batzuetan, gastu “txikiak” izaten dira: dentistarengana joatea, hilaren amaieran alokairua ordaintzen laguntzea, betaurreko batzuk… Pobrezia aitortua dagoenean, bizitzari eusten diote. Horretarako daude Gizarte Larrialdietarako Laguntzak (GLL). Bizitzari eusteko, etxez etxeko laguntza ere behar da, mendekotasun-. edo nahi ez den bakardade-kasuetan. Horretarako ere badira erakundeen laguntzak.
Bada, Barakaldon ez dago horrelako laguntzarik. Etxez etxeko Laguntza Zerbitzua (ELZ) eta GLLak, ohi bezala, azarotik otsailera bitartean eteten dira. Ez al da kriminala zerbitzu horiek etetea, bizitzak duintasun parametroetan mantentzen laguntzen baitute? Eta aurrekontuen zain Osakidetza edo Ertzaintza geldiaraziko balute? Eta arrazoi beragatik eskolak itxiko balituzte? Izan ere, ELZ bezalako zerbitzu bat pribatizatzen denean, dirurik ez badago, ez dago zerbitzurik.
Gogora dezagun duela urtebete baino gutxiago barakaldarrok urtebete baino gehiagoz jasan behar izan genituela tokiko garraio-zerbitzu pribatizatuaren (KBus) bora-beherak, inor ardura bere gain hartu izan gabe. Beste horrenbeste gertatu da udaleko kirol- eta higiene-zerbitzu batzuekin, hala nola igerilekuekin. Egia da zerbitzu batzuk besteak baino funtsezkoagoak direla, baina guztiek laguntzen dute bizitza duintzen, eta bertan behera uzten direnean, jendeak sufritu egiten du horregatik. Abantaila ekonomikoa edo politikoa lortzeagatik gastu sozialean aurreztea ekintza kriminala izan daiteke.
Barakaldoko udal-zerbitzuak penagarriak badira orokorrean, zaharren egoitza-zerbitzuek amaiera bikaina ematen digute. Bizkaiko egoitzarik garestienak “gozatzen” ditugu (2.800 €/ hileko/oheko gehiago, BABESTU egoitzetako biztanleen senideen elkartearen arabera). Beste batzuk ere badaude, baina garestiena Miranda zaharren egoitza da. Izen bereko mezenasek sortu zuen, izaera altruistarekin, eta lurralde historiko osoko garestiena eta eskuraezinena bihurtu da. Hori guztia Bilboko Gotzainaren, bankari ohi eta tokiko PPko zinegotzi izandako Carriegas jaunaren eta herriko alkatetzaren bedeinkapenekin. Horiek osatzen dute, besteak beste, erakunde horren zuzendaritza. Bestalde, Babesturen arabera, Barakaldoko egoitzek, guztiak esku pribatuetan, eskaintzen duten zerbitzuaren kalitatea, eskandalagarria da: gaueko arretarik eza, arreta medikorik eza, gehiegizko ratioak, janari eskasa, baita tratu txarrak ere. Badakigu Madrilgo presidentea, Ayuso Andrea, ez zela izan pandemian kutsatutako egoiliarrak ospitaleetara eramateari uko egin zion bakarra; Miranda Egoitzako Zuzendaritzak ere hala egin zuen, eta S. Eloy ospitalea kalearen beste aldean zegoen.
Konfiantza ematen al digute horrelako erakundeek gure adinekoen bizitza kalteberak haien eskuetan uzteko? Haien leloa: Mozkinik handiena; gasturik txikiena. Ez al da hori bizitzarekin salerostea? Bizitza duinak zerbitzu horiek (ELZ, GLL, egoitza publikoak) eskatzen ditu urteko hilabete guztietan, gure beharrak ez baitira desagertzen aurrekontu-akordiorik ez dagoenean. Beldur gara Barakaldo ez ote den Bizkaiko herri bakarra horrelako “aurrekontuen-zaingo-zerbitzu-eten” horiek pairatzen dituena; egia esan, behin betiko murrizketak dira, eta eskubide unibertsal bat baldintzatzen dute: bizitza duin gozatu ahal izateko eskubidea, hain zuzen. Trumpismo neo-liberala Barakaldon ere badago.
Juanma García Fiel Aniceto Prieto Barrientos
(Barakaldoko Pentsiodunak)