“EAJk eta PSEk Eusko Legebiltzarrean gutxieneko pentsioen HELri jarritako betoak ez du mugimendu pentsiodunaren borroka eteten”

Hitzaurrea
Buletin honek Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak 2026ko urtarrilaren 17ko astean izandako informazio eta jarduera nagusiak jasotzen ditu. Honako gai hauek landu dira: astelehenetako kontzentrazioak berriro hastea herritarren parte-hartze zabalarekin; mugimenduaren 8. urteurrena ospatzeko ekitaldiak prestatzea; lortutako lorpenen eta egiteke dauden aldarrikapenen balantzea egitea, batez ere gutxieneko pentsioen arloan; lanbide arteko gutxieneko soldatari buruzko gobernu-proposamenaren azterketa; Zangozako egoitzako egoera kritikoa salatzea; eta Urola Garaiko osasun-mobilizazioei babesa ematea.

Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduaren Albisteak
2026ko urtarrilaren 17a
Dokumentuaren laburpena
1. Joan den astelehenean, hilak 12, mobilizazioei berriz ekitea
Kontzentrazioak EAEko lau hiriburuetan eta Araba, Bizkaia, Gipuzkoa eta Nafarroako 80 bat herritan egin ziren. Gai nagusiak hauek izan ziren: EHPMren 8. urteurrena ospatzea, 2026rako pentsioen igoeren gutxiegitasuna (batez ere gutxienekoak), gerren eta militarismoaren testuingurua murrizketa sozialak izateko arriskuarekin, eta herri askotako lehen mailako arretaren arazoak. Nabarmentzekoa da Zurbaranbarri institutuko 40 gaztek parte hartu zutela Bilbon, eta pentsiodunak elkarrizketatu zituztela, beren aldarrikapenekiko interes handia agertuz.
2. Komunikabideekin solasaldia eta EHPMren 8. urteurrenaren ospakizuna
Ostegunean elkarrizketa formatuko topaketa bat egin zen komunikabide ugarirekin Bilbon. EHPMko sei bozeramailek mugimenduaren sorrera, lorpenak eta egiteke dauden aldarrikapenak azaldu zituzten euskaraz eta gaztelaniaz. 8. urteurreneko manifestua entregatu zen. Ospakizunak herriz herri egingo dira, ekimen ezberdinekin: manifestazioak, kalejirak eta ekitaldi ludikoak, guztiak ere borrokan jarraitzeko borondatea nabarmenduz.

3. EHPMren adierazpena, zortzi urteko ibilbidean izandako lorpenak eta borrokak nabarmenduz
Pentsioen % 0,25eko igoera irrigarriaren ondoren, 2018ko manifestazio handiak izan ziren. Mugimenduak IRPa indargabetzea eta Iraunkortasun Faktorea saihestea lortu zuen. Gaur egun, Nafarroako pentsiodunen % 37,8k eta EAEko % 31,9k LGStik beherako pentsioak dituzte, eta bi heren emakumeak dira. Erretiroko gutxieneko pentsioa 936 eurokoa da eta kotizazio gabeko pentsioa 621 eurokoa. Nafarroako Parlamentuak 1.100 eurora igo zuen osagarria, positibotzat baina gutxiegitzat jota.
Manifestuak salatu duenez, EAJk eta PSEk betoa jarri zioten ILPren eztabaidari Eusko Legebiltzarrean, 145.142 sinaduraren, sindikatu guztien, erakunde sozialen eta 289 pertsona ezagunen babesa jaso arren. EHPMk borrokan jarraituko duela berretsi du, gutxieneko pentsioak LGSrekin parekatu arte eta genero-arrakala amaitu arte.
4. Gobernuak 1.221 euroko LGS proposatu du 2026rako
Gobernuak LGSaren % 3,1eko igoera proposatu du, eta 1.221 eurotan kokatu da 14 ordainsaritan. MPEHk oso mugatutzat jo du igoera hori, eta adierazi du Hego Euskal Herrian, bizi-kostua handiagoa denez, arazoa larriagotu egiten dela. Euskal sindikatuek 1.500 euroko LGSa eta martxoaren 17ko greba orokorra aldarrikatu dituzte, eta gogorarazi dute soldata hobeek kotizazio hobeak eta etorkizuneko pentsio duinagoak adierazten dituztela.

5. Egoera jasanezina dela salatu dute Zangozako San Vicente de Paúl egoitzan
Lares Navarrak kudeatzen duen Zangozako egoitza publikoak egoera kezkagarria bizi du UGTren arabera. Utzikeria du mantentze-lanetan (sabai hondatuak, margotu gabeko gelak, zalantzazko larrialdi-irteerak), langile falta udan eta kudeaketa eskasa. Alkateak 2-3 urtetan aldaketarik ez badago bideraezina izango dela ohartarazi zuen. EHPMk berehalako konponbidea eskatzen du inbertsio publiko handiagoarekin, kalitatezko zerbitzuak eta langileentzako baldintza duinak bermatuz, arreta publikoa indartuz pribatizazioaren aurrean.
6. Urola Garaiko 24/7 Plataformako kontzentrazioak berrabiaraztea
Urtarrilaren 7an, plataformak kontzentrazioei ekin zien berriro, eta Zumarragako osasun-zentroko larrialdiak 24/7 irekitzea eskatu zuen. 5 urte baino gehiago daramatzate borrokan, 100 kontzentrazio baino gehiagorekin. Gaur egun, sinadura-bilketa bat ere egiten dute osasun-zerbitzu publikoen alde, ziur baitaude herritarren mobilizazioak osasun-arloko desegitea geldiaraz dezakeela.
