EAJko presidente izatetik inbasioekin negoziatzera: Imaz auzia

Puntu eta jarrai

Josu Jon Imazek, EAJko presidente ohi eta Repsoleko egungo kontseilari delegatuak, bere benetako leialtasunak non dauden erakutsi du berriro. Estatu Batuek Venezuela inbaditzen duten bitartean, berak negozio-aukerak kalkulatzen ditu. EAJren eta Repsol/Petronorren arteko ate birakarien grafikoa ez da soilik konexioen eskema bat: euskal nazionalismoa interes korporatiboen plataforma bihurtu duen proiektu politiko baten mapa da.

Venezuela: egiaren unea

Estatu Batuek Venezuelan egindako esku-hartze militarra test gisa erabili dute. Josu Jon Imazek bertan behera utzi du testa. Inbasioaren legezkotasunari buruzko baloraziorik ez. Venezuelako herriaren subiranotasunari buruzko hitzik ez. Enpresa-ebaluazio hotz bat baino ez: Venezuela “interesgarria” izan daiteke berriro Repsolentzat, “lege- eta merkataritza-esparrua egonkortzen bada”.
Imaz ez da edozein enpresaburu. EAJren EBBko presidentea izan zen 2004 eta 2007 artean. Euskal nazionalismoaren, autodeterminazioaren eta herrien eskubideen diskurtsoa eraiki zuen hainbat hamarkadatan. Eta orain, inperio batek bere petrolioa kontrolatzeko herrialde bat inbaditzen duenean, bere kezka bakarra da noiz sartu ahal izango den Repsol banaketan.

Ate birakariak: ondo olioztatutako sistema
Grafikoak argi eta garbi erakusten du. Imaz ez dago bakarrik. Guillermo Higuera, EAJk Muskizen duen taldeko kidea, Petronorreko arloburua da. Gualber Atxurra, Muskizko EAJko alkate ohia, Petronorreko harreman instituzionaletako teknikaria. Anton de Madariaga, Plentziako EAJko alkate ohia, Petronorreko zuzendari nagusi eta presidenteorde izan zen.
Eta zerrendak jarraitzen du: Luis Aranberri, EAJko komunikazio arduradun ohia, Petronorreko komunikazio arduraduna. José Ignacio Arrieta Heras, Industria sailburu ohia, Repsol eta Petronorreko kontseilaria izan zen.
Mario Fernandez, Kutxabank auziagatik zigortutako Lan sailburu ohia, Repsoleko administrazio kontseiluko kidea izan zen.
Ez dira kasu isolatuak. Sistema bat da. EAJk Repsol/Petronorrentzat zuzendarien harrobi gisa funtzionatzen duen eta Repsol/Petronor EAJren barruan lobby iraunkor gisa funtzionatzen duen egitura.

Proiektua ateen atzean: Euskal Herriaren yankizazioa
Baina hau ate birakarietatik haratago doa. EAJk hamarkadak daramatzan proiektu politiko zehatz baten adierazpena da: Euskal Herriaren yankizazioa. Eredu horretan, publikoa dena desegin egiten da, korporazioek politikak ezartzen dituzte, eta enpresa-interesak edozein printzipioren gainetik daude.
Norbaitek esango du: eta zer? Eredu horrek herrialdea aberasten laguntzen badu, ongi etorri. Baina ez. Metodo honek petrolioa, armen fabrikazioa eta zerbitzu publikoen pribatizazioa erabiltzen dituzten lau enpresari baino ez ditu aberasten. Ukatu egiten dute herri honetako jendeak gutxieneko diru-sarrera duinak dituenik. Herrien elkartasuna eta eskubideak zigortzen dituzte. Baliabide publikoak desbideratzen dituzte, ezinbestekoak baitira aberastasuna ekitatez banatzeko eta gerrako eszenatokiak prestatzeko. Eta bere berekoikeriak gatazkak konpontzeko elkarrizketaren bidea itsutzen du.
Autogobernuaz hitz egiten diguten bitartean, Estatu Batuekiko erabateko mendetasun eredu baterantz garamatzate. Ez bakarrik geopolitikoa, Eusko Jaurlaritzak Europak Trumpen aurrean dituen jarrera epelekin duen lerrokatze automatikoak erakusten duen bezala, baizik eta soziala eta ekonomikoa. Murrizketak murrizketen ondoren, pribatizazioa pribatizazioaren ondoren, euskal sistema publikoa deskafeinatua izaten ari da “eraginkortasuna” eta “modernizazioa” aitzakiatzat hartuta.
Horregatik, Imazek lasai hitz egin dezake negozio-aukerez, AEBk Venezuela inbaditzen duen bitartean. Horregatik isiltzen da Pradales bere adierazpenen aurrean. Hori baita eraikitzen duten mundua: etikarik gabeko korporazioak, negozioak herrien gainetik, onura pribatua guztion onerako.

Trump eta patroi inperiala: Venezuela hasiera baino ez da
Eta hemen dena konektatzen du. Venezuela ez delako gertakari isolatua Donald Trumpen estrategian. Domino baten lehen fitxa da: Venezuela eta bere petrolioa. Iran eta Ormuzeko itsasartea. Kuba. Kolonbia eta Mexiko mehatxupean. Groenlandia eta bere baliabide artikoak.
Mundu Gerra berri baten diseinu deliberatua ikusten ari gara. Ez nahitaez tankeekin Parisko kaleetan, baina bai esku-hartze militarraren etengabeko mehatxuarekin, xantaia ekonomikoarekin, menderatzen ez diren gobernuen ezegonkortasunarekin.
Eta gainerako mundua “akojonatuta” dago. Europak kalkulatzen du. Armamentu-industriak eskalada bakoitza ospatzen du. Petrolio enpresak banaketaren zain daude. Hondamendiaren kapitalismoa: kaosa sortzea, berreraikuntza fakturatzea.
Imaz eta Repsol bere txandaren zain daude. AEBetako marineek inposatzen ari diren “lege-esparrua egonkortzeko” zain. IBM nazismoaren mende egon zen. Fordek itxaron zuen bezala. Etika eta negozioak bereizten jakin zuten hainbat korporazio bezala.

EAJren kontraesan jasanezina
Imanol Pradales buru duen Eusko Jaurlaritzak hitzez hitz errepikatzen du Europako diskurtsoa. “Nazioarteko legezkotasunaren” defentsa abstraktu bera. Isiltasun bera Estatu Batuen erantzukizunari buruz.
Paradoxa ikaragarria da: Euskal Herriarentzat autodeterminazioa aldarrikatzen duen alderdi bat ez da gai Venezuelako herriaren autodeterminazioa zapaltzen duen esku-hartze bat gaitzesteko. Nola defendatzen da subiranotasun propioa beste alde batera begiratzen den bitartean, AEBk herrialde bat inbaditzen duenean bere petrolioa kontrolatzeko?
Pradalesek komunikatu instituzionalak irakurtzen dituen bitartean, bere alderdiko presidente izandakoak inbaditutako lurraldean negozio-aukerez hitz egiten du. Ez da urruntzerik egon. Pradalesek ez du hitz bakar bat ere esan Imazi buruz. Isiltasuna gorgarria da.

Hego Euskal Herria: existitzen den ahotsa
Zorionez, bada beste Euskal Herri bat. Araban, Bizkaian, Gipuzkoan eta Nafarroan eraso inperialista salatzeko mobilizatu dena.
Instituzioak ausartzen ez direna adierazi du EH Bilduk: esku-sartzea dela, inperialismoa, autodeterminazio eskubidearen urraketa. Imazek ez dakiena adierazi dute gizarte-mugimenduek: esku-hartze militar bakoitzaren atzean interes ekonomikoak daudela.
Hauxe da tradizio internazionalista bizirik mantentzen duen Euskal Herria. Venezuelan egindako urraketen aurrean isilik dagoen bitartean, euskal subiranotasuna ezin dela defendatu uste duena. Autodeterminazio-eskubidea unibertsala dela edo ezer ez dela dakiena.

Nor da nor axola duenean
Josu Jon Imazek aukeratu du. EAJk inoiz defendatu zuen edozein printzipioren gainetik aukeratu du Repsol. Enpresa-onura aukeratu du koherentzia politikoaren gainetik. Beste batzuek indarrez inposatzen duten eszenatokian aurrera egiten duen enpresaburua izatea aukeratu du.
EAJk isiltzea erabaki du. Beste aldera begiratzea erabaki du. Aukeratu du ez deseroso sentitzea ez Brusela ez lobbista korporatibo bihurtutako bere buruzagiak.
EAJren eta Repsolen arteko ate birakariak ez dira banakako etika arazo bat. Eredu politiko baten adierazpena dira, non energia-korporazioek euskal politikak agintzen dituzten, non nazionalismoa edukiz hustu den enpresa-interesen plataforma bihurtzeko.
Subjektu politiko burujabe izan nahi duen Euskal Herritik, herriek beren patua erabakitzeko duten eskubidea defendatzen duen Euskal Herritik, ezin dugu onartu konplizitate hori normalizatzea.