EFAeIek “onespena” eman dio pentsio-sistemari, baina Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak berme errealak eskatzen ditu

2025eko apirilak 24

EFAeIen (Erantzukizun Fiskaleko Agintaritza Independentea) txostenak ondorioztatzen du ez dela gainditzen pentsioen gastu-muga, baina EHPMk salatu du ez dagoela egiturazko neurririk eta etorkizuneko doikuntzei buruz ohartarazi du.

Erantzukizun Fiskaleko Agintaritza Independenteak (EFAeIen) 2025eko martxoaren 31ko txostena argitaratu du, Espainian pentsioen sistema publikoa indartzeko 2020tik hartutako neurrien eragina ebaluatzeko. Dokumentuaren arabera, 2022-2050 aldirako pentsioen batez besteko gastua BPGren % 14,6 da, 2/2023 Errege Lege Dekretuak ezarritako % 15eko mugatik lau hamarren beherago. AIReFek ondorioztatu du ez dela ezarritako atalasea gainditzen, eta horrek gai horretan “gainditutako” bat ematen dio gobernuari, eta, oraingoz, berehalako murrizketen edo diru-sarreren igoeren beharra saihesten du.

Hala ere, Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak (EHPM) eszeptizismoz erantzun die ondorio horiei. Prentsa-ohar batean, kolektiboak onartzen du bere presio sozialak neurri zorrotzagoak saihestu dituela, baina azpimarratzen du txostenak ez duela pentsio duinak izateko eskubidea bermatzen, ezta sistemaren egiturazko arazoei heltzen ere.

EFAeIen txostenaren funtsezko puntuak:

1. Betetze teknikoa, baina benetako hobekuntzarik gabe: Pentsioen gastu garbiak (BPGren % 13,2) legezko muga gainditzen ez duen arren, AIReFek ohartarazi du gastuaren presioa 3,4 puntu handituko dela 2022tik 2050era bitartean, BPGaren % 12,7tik % 16,1era.

2. Kritikak gastu-arauari: EFAeIek adierazten du egungo arauak iraunkortasunaren ikuspegi “partziala eta mugatua” eskaintzen duela, belaunaldien arteko ekitatea edo zahartze demografikoaren inpaktua bezalako faktoreak alde batera utzita.

3. Egoera alternatibo kezkagarria: zor publikoaren balizko hazkundearen aurrean (2070ean BPGren % 181era arte), txostenak BPGren % 3,2ko doikuntzak planteatzen ditu lau urtetan, murrizketa gehigarriak barne, defentsako gastua handitzen bada.

EHPMren salaketak:

Pentsiodunen Mugimenduak kritikatu du txostenak:

• Lehentasuna ematen dio zorrari pentsioen gainetik: Konstituzioaren 135. artikuluaren arabera, zor publikoaren ordainketa beste gastu sozial batzuen gainetik dago.
• Ez ditu kontuan hartzen finantzaketa-iturri alternatiboak: MPEHk neurri hauek proposatzen ditu:
  • Soldatak enpresa-mozkinen erritmo berean igotzea ( % 21 hazi ziren 2022an, eta % 3 soldatetan).
  • Ezkutuko ekonomiari aurre egitea (BPGren % 15,8) eta errenta altuen kotizazioen mugak ezabatzea.
  • Generoko soldata-arrakala zuzentzea, eta horrek 18.000 milioi emango lizkioke urtero Gizarte Segurantzari.
• Ez aipatu “gastu desegokiak”: Estatuak Gizarte Segurantzari egindako transferentziak ikuskatzea eskatzen du kolektiboak, sistema horrek historikoki bere gain hartutako kostuak konpentsatzeko.

Ondorioa:

EFAeLek arau fiskalen betetze teknikoa baloratzen duen bitartean, EHPMk sistemaren benetako iraunkortasunak aldaketa sakonak eskatzen dituela azpimarratzen du: “Sortzen dugun aberastasunarekin, pentsio duinetarako baliabide nahikoak daude. Borondate politikoa falta da berriro banatzeko “, dio bere komunikatuak. Mugimenduak iragarri du kaleetan mobilizatzen jarraituko duela bere aldarrikapenak lortu arte, besteak beste, pentsioak murrizten dituzten erreformak indargabetu eta bizi-kostuaren arabera balioa handitzen dela bermatu arte.