EHko pentsiodunak mobilizazioan, pentsioen errebalorizazioaren atzerapenaren aurrean; osasun eta zaintza arloko erronkek bere horretan jarraitzen dute
Albiste eta intereseko informazioen sintesia – 2026ko otsailaren 14a
Hitzaurrea
Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak bere borroka-ildoari eusten dio une erabakigarri honetan: otsailaren erdialdera oraindik ez da ezagutzen 2026rako pentsioen behin betiko errebalorizazioa, eta horrek haserrea eta kezka eragin ditu kolektiboan. Bitartean, Espainiako bankuek irabazien errekorrak hautsi dituzte, eta osasun arretan zein zaintza-sisteman arazoek bere horretan jarraitzen dute.
Panorama horren erdian, bada albiste onik ere: Erron zaharren egoitzaren jarraipena eta Urdaibaiko Guggenheim proiektuaren geldiaraztea, mobilizazio sozialak aldaketa garrantzitsuak lor ditzakeela erakusten dutenak.
1. EHPMk mobilizazioak deitu ditu 21ean eta 23an, pentsioen berehalako eta errebalorizazio automatikoaren alde
Otsailaren erdialdera oraindik ez dago argi noiz bozkatuko diren Kongresuan pentsioen errebalorizazioari eta babes sozialari buruzko dekretuak; baliteke bi aste gehiago atzeratzea. Egoera horrek kezka eta haserrea eragiten ari da pentsiodunen artean.
Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak eskatzen du pentsioen errebalorizazioa urtero automatikoki aplikatzea, urtarrilaren 1etik aurrera. Horregatik, mobilizazioak deitu ditu larunbatean, hilaren 21ean, Bilbon (17:30ean, Plaza Eliptikoan) eta Donostian (12:00etan, Bulebarrean); eta astelehenean, hilaren 23an, Gasteizen (12:00etan, Plaza Berrian) eta Iruñean (12:00etan, Udaletxe plazan). Gainera, astelehen horretan kontzentrazioak egingo dira Hego Euskal Herriko 80 herritan.
Mugimenduaren aldarri nagusiak hauek dira:
- Errebalorizazio automatikoa, bizi-kostu errealaren arabera.
- Urte amaierako paga berreskuratzea.
- Gutxieneko pentsioa lanbide arteko gutxieneko soldatara (LGS) parekatzea.
- EAEan eta Nafarroan pentsiodunen diru-sarrerak osatzea, LGSra iritsi arte.
2. Espainiako Estatuko banku handiek 34.445 milioi euroko irabaziak izan dituzte 2025ean, beste errekor bat ezarriz
Espainiako sei banku handiek (Santander, BBVA, CaixaBank, Sabadell, Bankinter eta Unicaja) 34.445 milioi euroko irabaziak izan zituzten 2025ean, aurreko urtean baino %7 gehiago. Santander izan zen irabazietan lehenengoa, 14.101 milioirekin (+%12), eta ondoren BBVA, 10.511 milioirekin, bere historiako errekorra lortuz.
Irabazi horien zati handi bat hipoteka-maileguetatik eta banku-komisioetatik dator. Mugimenduak salatzen du enpresa-talde horiek irabazi eskandalagarriak pilatzen dituztela, eta aldi berean soldatak, pentsioak eta sektore zaurgarrienen bizi-baldintzak hobetzeko neurriak oztopatzen dituztela.
3. Zaintzei buruz gogoeta: Nola zaintzen zaituzte?
EHPMk eta Mendekotasuna duten Pertsonen Senideen Elkarteen Federazioak jardunaldi bat antolatu dute otsailaren 21ean (10:00etatik 13:00etara), Bilboko La Bolsa Udal Zentroan.
Jardunaldian iraupen luzeko zaintzetan gertatzen den tratu txarra eta egungo zaintza-sistemaren erronka nagusiak aztertuko dira. Helburua da bi erakundeen artean aldarri nagusiak adostea, zaintza-sistema publiko, unibertsal eta kalitatezko baten aldeko borroka indartzeko.
4. Mutualisten pentsioen erregularizazioei buruzko informazioa
Bizkaiko Foru Aldundiak Gizarte Segurantzarekin adostua zuen urtarriletik aurrera mutualista diren pentsiodunei PFEZaren atxikipenak murriztea, baina neurria ez da behar bezala aplikatu. Gizarte Segurantzak atxikipen-tasa ondo kalkulatu zuen, baina pentsio osoari aplikatu zion, zergapetzen den zatiari bakarrik aplikatu beharrean.
Ogasun Saila harremanetan dago Gizarte Segurantzarekin akats hori zuzentzeko. Badirudi zuzenketa ez dela otsailean iritsiko, baina laster informazioa jasotzea espero da, nola konponduko den argitzeko.
5. Albiste onak Nafarroako Pirinioan: Erron zaharren egoitza ez da itxiko
Eskualdeko zortzi toki-erakundek akordioa lortu dute Planiger S.L. (Amavir) enpresarekin, Erron zaharren egoitza ixtea saihesteko. Toki-erakundeek zentroaren kudeaketa bere gain hartuko dute, haren jarraipena bermatuz eta langile, familia eta egoiliarrentzat hilabeteetako ziurgabetasunari amaiera emanez.
Administrazio-kontseilu berriak landa-eremurako behar den zaintza-ereduaz hausnartuko du, eta Nafarroako Gobernuarekin elkarrizketan arituko da, despopulazio-arriskuan dauden eremuetan baliabide hauek bermatzeko beharrezko neurriak adosteko.
6. Urdaibaiko Guggenheim proiektuaren geldiaraztea ospatuz
Guggenheim Urdaibai Stop plataformak larunbatean ospatu zuen Gernikan museo berriaren proiektuaren geldiaraztea, mila pertsona baino gehiago bildu zituzten herri-ekintzekin.
Garaipen honek erakusten du herritarren mobilizazio sendoak instituzioek inposatutako proiektuen aurrean —herritarren interesen aurkakoak direnean— garaipenak lor ditzakeela. Pentsiodunen Mugimenduak aktiboki parte hartu du plataforma honen ekimenetan.
7. Pentsiodunen manifestazioa Durangon, Landako Osasun Zentrora
Durangoko Pentsiodunen Mugimenduak 90 lagun bildu zituen manifestazio batean, Lehen Mailako Arretaren gainbehera salatzeko eta honako hauek eskatzeko:
- Anbulatorio eta osasun-zentroen indartzea.
- Osasun-langileen egonkortasuna.
- Giza eta baliabide material gehiago.
- Durangon anbulantzia medikalizatu iraunkorra.
- Zaintza-sistema publiko eta unibertsala sortzea.
- Osakidetza eta gizarte-zerbitzuen arteko koordinazio eraginkorra.
8. Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduaren errifaren zozketa
Larunbatean, hilaren 21ean, lehen saria zozketatuko da: bi lagunentzako egonaldia ekainaren 12tik 14ra, Zumaian, Hotel Talasoterapia Zelain. Zenbaki saritua ONCEren zozketako azken lau zifrei dagokie.
Bigarren saria —maiatzaren 23tik 24ra, Laguardiako Hotel Eguren Ugartean bi lagunentzako egonaldia— hilaren 28an zozketatuko da.