EHPM-MPEHk GIZARTEARI EGINDAKO EKARPENA

HITZAURREA

Artikulu honetan, Jesús María Soubies Garatek Euskadiko Mugimendu Pentsiodunak (EHPM) bere zazpi urte baino gehiagoko aktibismo sozialean izan duen eragin eraldatzailea aztertzen du. Autoreak mugimenduaren konkista sozialak eta ekarpen ekonomikoak aztertzen ditu, pentsioen erosteko ahalmena berreskuratzeak euskal gizarteari ekarri dion onura kuantifikatuz. Datu zehatzen bidez, erakusten du pentsiodunen borrokak adinekoen irudia duintzeaz gain, 2025erako 2.418 milioi euroko inpaktu ekonomikoa eragin duela kontsumoan. Testua amaitzeko, hausnarketa kritikoa egin da mugimenduak aurkeztutako Legegintzako Herri Ekimenari erakundeek emandako erantzunari buruz.

EHPM-MPEHk gizarteari egindako ekarpena

Jesus Mari Soubies Garate (HEL Batzorde Sustatzaileko kidea)

Mugimendu pentsiodunaren eragin soziala

EHPMren ekarpen soziala, plazetan 7 urte baino gehiagoz egondakoa, sendoa eta sakona izan da. Eskubide sozialak defendatzeko aldarrikapenen iraunkortasuna, irmotasuna, objektibotasuna eta argitasuna, ez bakarrik adinekoentzat, baizik eta guztientzat. Adinekoek egungo erronkei erantzuteko duten gaitasunagatik duten zeregin aktiboa aldarrikatuz, gizartean dagokigun lekua hartu dugu. Pentsiodunaren irudia aldatu egin da. Duintasuna, elkartasuna eta inplikazioa beti egon dira presente gure eskubideen eta beste kolektibo batzuen eskubideen defentsan.

Kalitatezko zerbitzu publiko unibertsalen defentsa etengabea eta ukaezina izan da. Era berean, orain agenda politiko eta instituzionalean dauden eta abandonatuta zeuden errealitateei buruzko hainbat azterlan eta material egin ditugu: gutxieneko pentsio duinak, genero-arrakala, zaintza-lana, genero-berdintasuna, etab. Historia sozialean aurrekaririk ez duen lezio magistrala eman du EHPMk. Azken 100 urteotan eman den handienetakoa. Gure borrokak, justua izateaz gain, arrakastatsua izan da.

Ekarpen ekonomikoak eta norabide-aldaketa

Ekarpen ekonomikoak ez dira nahiko ikusaraziak izan. 2018ko urtarrilean mugimendua lehertu ez bazen, % 0,25eko igoera geratzeko izango zen. 7 urte geroago, pentsioek % 2.02ko igoera metatua izango zuten 2017aren aldean, eta % 22,82ko igoera galduko zuten. Urteko defizitaren diskurtso faltsu batez bonbardatzen zuten, gastu inpropioak, itsulapikoa husten zuten eta iritzi publikoa iruzurrez eta faltsukeriaz betetzen zuten. Hondamendia iragartzen zuten. Eta, gainera, Baby-boomeko erretiroentzat irtenbide zentzugabeak proposatzen zituzten, zorionez paper-ontzian erori direnak.

Errealitatea da 2018ko urtarrilaren 15eko eztandarekin eta pentsiodunen mugimendu irmoa, sendoa, anitza, antolatua eta asanbleario baten sorrerak eta sendotzeak pentsioen erosahalmenaren eguneratzea berreskuratzea lortu duela 7 urte hauetan, eskuinak eta bankuek kendu nahi zizkiguten % 24,84ko igoera metatua, eta pentsio minimoak askoz gehiago.

Aldi berean, Baby-boomeko pentsioentzako proposamen zentzugabeak baztertu egin dira. Pentsiodunen Mugimenduk jarri ditu benetako oinarriak Baby-Boomek dagozkien pentsioak kobratzeko. Zalantzarik gabe, neurri gehiago hartu beharko dira, baina Pentsiodunen Mugimenduk bide egokia hartzera behartu du politika.

Eragin ekonomikoa: 2.418 milioi euro euskal ekonomian

Kendu nahi izan ziguten % 24,84 horrek adinekoen ekonomia, enplegua eta ongizatea aktibatu ditu, eta gizarte osoari egin dio mesede. Gizarte osoa poztu da emaitzarekin, baina gutxieneko duintasun-pentsioa lortu arte bidea egin behar da: horixe da gure HELaren oinarrizko arrazoia.

Kendu nahi ziguten zenbateko horrek (pentsiodunen mugimenduaren kemenik gabe berreskuratuko ez zen % 24,84ko igoera horrengatik soilik) 2018tik aurrera hazten joan den eragina izan du, EAEko 2025eko BPGan % 2,5eko eragina  izango du eta EAEko ogasunen zerga-bilketan beste horrenbeste.

Pentsioen erosteko ahalmenaren berreskuratze horri esker EAEko ekonomian kontsumorako 2.418 milioi euro gehiago erabiliko dira 2025ean. Diru-bilketan izango duen inpaktuak zehaztasun handiagoa behar du; BEZaren kontzeptuan, gutxi gorabehera, 281 milioi euro izango dira.

Zerga-itzulkina: 593 milioi euro

PFEZarekin zorrotzago kalkulatu behar da. 18.000 eurora iristen ez direnak PFEZn ez dute ordainduko eta kide horien zenbatekoa kendu behar da (nahiz eta 241.000 izan -euskal pentsio guztien % 40- nomina osoaren % 24 dira), baina gainerakoek ordaindu egingo dugu eta aurten 312,5 milioi bilduko dira. BEZ + PFEZ gehituz gero, 593,5 M € ditugu. Bai, 593 milioi. Nahikoa gure HELaren kostua ordaintzeko, ez behin, bi aldiz baizik.

Erakundeen erantzuna: EZ biribila

Hori guztia izugarrizko gizarte-lanaren bidez lortu ondoren, HEL hau aurkeztu dugu. 145.000 sinadura baino gehiagoren, gizarte-esparru guztietako 290 erreferenteren babesaren, Erakunde Sindikal guztien, ia ehun elkarte feministaren, gazteen eta abarren babesaren ondoren, Eusko Jaurlaritzak, EAJk eta PSEk, EZEZKO BIRIBILA emango omen digute. Hori bai, kontsolazio sari gisa 15 minutuz entzungo gaitu, erantzuteko eskubiderik gabeko hitzaldi bakar batean. Horrek, nire ustez, antz handia du Fatima Bañezen % 0,25eko jarrerarekin. Errespetu, seriotasun eta justizia apur bat gehiago EAJko eta PSEko jaun-andreok. Adineko pertsonak gara, ez tontoak.

PENTSIONISTAK AURRERA, JO TA KE IRABAZI ARTE