2026ko urtarrilaren 31

Hitzaurrea

Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak aste honetan honako gai hauek aztertuko ditu: Legebiltzarrak pentsioen errebalorizazioari emandako ezezkoa; EAEn 2025ean izandako zerga-bilketa errekorra, gutxieneko pentsioen nahikotasunik ezarekin kontrastean; Barañaingo Eguneko Zentroan egindako aurrerapenak eta dauden gabeziak; Abando–Orduña C-3 tren-lineako irisgarritasun-proposamen mugatua; eta Gurutzetako Ospitalearen aurrean mobilizaziora deia, Osakidetzaren narriadura salatzeko eta kalitatezko osasun publikoaren alde egiteko.

1. “Ezkutu soziala” baztertzea eta pentsioen errebalorizazioa

PPk, Voxek, Juntsk eta UPNk pentsioen errebalorizazioa, etxegabetzeen moratoria luzatzea eta oinarrizko horniduren etetea debekatzea jasotzen zituen dekretuaren aurka bozkatu zuten (178 boto kontra, 171 alde). Mugimenduak alderdi horiek kritikatu ditu, baita gobernuaren arduragabekeria ere, baztertua izango zela jakinda dekretu bateratua aurkezteagatik.

Gasteizen, Bilbon, Donostian eta Iruñean 1.300 pentsiodunek elkarretaratzeak egin zituzten, honako eskari hauek eginez:

• Pentsioen errebalorizazio automatikoa eta “paguilla” berrezartzea
• Gutxieneko pentsioen hobekuntza (gaur egun 936,20 euro 14 ordainsaritan)
• Gutxieneko pentsioa LGSarekin parekatzea (EAEn 168.966 pertsonak eta Nafarroan 51.103k LGSa baino gutxiago kobratzen dute)

2. Zerga-bilketa errekorra EAEn

2025ean 20.324 milioi euro bildu ziren (+%11 2024arekiko). PFEZak 7.958 milioi euroko bilketa izan zuen (+%14) eta BEZak 6.465 milioikoa (+%13); aldiz, enpresa-mozkinen gaineko bilketa %17 jaitsi zen, 1.437 milioiraino.

Mugimenduak salatu du pentsiodunek eta langileek elikatzen dutela diru-bilketa, gutxieneko pentsioak edo gizarte-zerbitzuak osatzeko “dirurik ez dagoela” esaten den bitartean.

3. Barañaingo Eguneko Zentroa

Proiektua hasi zenetik lau urte igaro ondoren, eta bi urte baino gehiagoz obrak geldirik egon ostean, EH Bilduk, PSNk, Contigo/Zurekinek eta Geroa Baik premiazko neurriak eskatu dizkiote UPNri. Obrak amaituta badaude ere, altzariak falta dira (50.000 euro eskatu dira) eta kudeaketa oraindik ez dago zehaztuta.

Barañaingo Pentsiodunen Mugimenduak etengabeko borroka egin du zentroaren kudeaketa publikoa exijituz.

4. Irisgarritasuna Abando–Orduña C-3 linean

Aldiri-zerbitzuen eskumena Eusko Jaurlaritzari transferitu ondoren, otsailean proba pilotu bat iragarri zen Abandon eta Orduñan (nasen altxatzea). Mugimenduak, mugikortasun urriko pertsonen plataformekin batera, uste du proposamena eskasa dela, ez delako integrala eta ez duelako elkarte kaltetuen parte-hartzerik izan.

Era berean, 1.544/2007 Errege Dekretua ez betetzea salatu dute; dekretu horrek 2007–2020 aldian irisgarritasunera egokitzeko epea ezartzen zuen.

5. Gurutzetako Ospitaleko mobilizazioa

Otsailaren 2an, astelehenean, 12:00etan, Gurutzetako Ospitalearen aurrean mobilizaziora deitu da, Osakidetzaren desegitea eta pribatizazioa salatzeko. Salaketa nagusiak hauek dira:

• Lehen Arretaren eta Larrialdien kolapsoa
• Osasun pribaturantz bultzada
• Zerbitzu soziosanitarioen %90 baino gehiago pribatizatuta egotea
• Inbertsio eskasak (1.600 milioitik 200 baino ez Lehen Arretarako)
• Langile falta eta behin-behinekotasun handia

• • Osasun Publikoan eta Lehen Arretan aurrekontu hutsalak