Erosketa-saskia KPIaren gainetik: Euskal Herriko pentsiodunek pentsioak bizitzaren benetako kostuaren arabera eguneratzea eskatzen dute
Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduaren (EHPM) albisteen laburpena
2026ko otsailaren 21a
Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak (EHPM) mobilizazioak areagotu ditu pentsioen eguneratze automatikoa eta berehalakoa eskatzeko, erosketa-saskia KPIaren gainetik nabarmen garestitzen jarraitzen duen bitartean. Buletin honek mugimenduaren ekintza nagusiak jasotzen ditu: manifestazioak Donostian, Bilbon, Gasteizen eta Iruñean, zaintzari buruzko jardunaldia, talde parlamentarioekin egindako bilera, Nafarroako egoitzen egoera, LGSaren igoera eta mutualistentzako PFEZaren erregularizazioa.
1.- Pentsioen eguneratze automatikoaren aldeko pentsiodunen mobilizazioak
EHPM kalera atera da pentsioen eguneratzeari eta babes sozialari buruzko dekretua eztabaidatuko duen Kongresuko osoko bilkuraren inguruko ziurgabetasunaren aurrean. Manifestazioak gaur egingo dira Donostian (12:00, Boulevard) eta Bilbon (17:30, Plaza Eliptikoa); astelehenean, hilak 23, Gasteizen eta Iruñean ere egingo dira, baita Hego Euskal Herriko 80 bat herritan ere.
Mugimenduak eskatzen du pentsioak urte bakoitzeko urtarrilaren 1etik aurrera automatikoki eguneratzea, bizitzaren benetako kostuaren arabera, eta gutxieneko pentsioak LGSrekin parekatzea. Halaber, kartel eta esku-orri kanpaina zabala egin da langileak eta beste herri-sektore batzuk mobilizatzeko.
2.- Pentsiodunen mugimenduaren ekimenez betetako asteburua
Ostiralean, Soldata Berdintasunaren Egunean, EHPMko emakumeek, ELA, LAB, Steilas, ESK eta Etxalde sindikatuekin batera, manifestazioa egin zuten Bilbon, Plaza Eliptikotik Eusko Jaurlaritzaren ordezkaritzaraino.
Gaur goizean, Bilboko Alde Zaharreko La Bolsa aretoan, Zaintzei buruzko Hausnarketa Jardunaldia egiten ari dira, EHPMk eta Mendekotasuna duten Pertsonen Senideen Elkarteen Federazioak antolatuta. Datorren asteko buletinak bi ekimenen balorazioaren berri emango du.
3.- Pentsiodunen Ekintza Batasunaren bilera Kongresuko talde parlamentarioekin
Otsailaren 11n, COESPE, EHPM, MADPP, MODEPEN eta UNIDAD COESPE plataformetako ordezkariek bilera egin zuten Madrilen BNG, EH Bildu, ERC, Sumar eta Podemos taldeekin, gutxieneko pentsioa LGS garbiarekin parekatzeko eskaria helarazteko. PSOEk bere absentzia justifikatu zuen, eta EAJ ez zen bertaratu, gonbidapena jaso arren.
Pentsiodunen ordezkaritzak positibotzat jo zuen bilera: bertaratutako talde guztiek aldarrikapenak babestu zituzten, nahiz eta azpimarratu zuten babes horien eraginkortasuna mobilizatzeko gaitasunaren araberakoa izango dela.
4.- Erosketa-saskiaren prezioa inflazioaren gainetik mantentzen da
Urtarrilean, urte arteko inflazioa %2,3ra jaitsi zen EAEn eta %2,2ra Nafarroan. Hala ere, erosketa-saskia %3,9 igo zen bi erkidegoetan, KPIaren gainetik 1,6 eta 1,7 puntu artean. 2019az geroztik, erosketa-saskia %40 inguru garestitu da EAEn eta %35 baino gehiago Nafarroan, eta metatutako KPIa, berriz, %21 eta %22 artean kokatzen da.
Mugimenduak azpimarratzen du oinarrizko produktuen prezioak kontrolatzea eta pentsioak bizitzaren kostuaren benetako igoeraren arabera eguneratzea, ez soilik KPI orokorraren arabera.
5.- LGS 1.221 eurora igotzea onartu da
CCOO eta UGTrekin adostutako akordioaren ondoren, Gobernuak Lanbide Arteko Gutxieneko Soldata (LGS) 1.221 eurora igo du 14 ordainsaritan, urtarrilaren 1etik aurrerako atzeraeraginarekin. Euskal gehiengo sindikalak 1.500 euroko LGS propioa eskatzen du, Estatuko gutxieneko soldatak Hego Euskal Herriko baldintza sozioekonomikoak islatzen ez dituela iritzita.
Ipar-Hegoa Fundazioak eta UPV/EHUk egindako azterlan baten arabera, EAEn eta Nafarroan 235.000 soldatapekok 1.500 euro baino gutxiago kobratzen dute hilean; horietatik %66,9 emakumeak dira, %50 Euskal Herritik kanpo jaiotakoak eta %25 30 urtetik beherako gazteak. EHPMk martxoaren 17ko greba orokorra babesten du, patronalei eta gobernuei eskaera hori onartzeko presioa egiteko.
6.- Pentsiodunen mobilizazioa Bilbon, Osakidetzaren egoitzaraino
Otsailaren 16an, 300 pentsiodun baino gehiagok manifestazioa egin zuten euripean Bilboko Udaletxetik Osakidetzaren egoitzaraino, Errekalde zumarkalean, osasun-sistema publikoan izandako murrizketak salatzeko, haurren txertoekin lotutako azken arazoak barne. Mobilizazioak, gainera, egun hauetako deialdietara batzeko deia egiteko balio izan zuen.
7.- Nafarroako egoitzak: alde ona eta alde txarra
Alde ona:
Lizarrako Urederra egoitza berria, Oncineda aterpetxe zaharrean kokatua, erritmo onean doa eta uda ondoren irekitzea aurreikusten da. 65 plaza izango ditu, horien %96 banakakoak, eta 10,86 milioi euroko inbertsioa. Chivite presidenteak bere izaera %100 publikoa nabarmendu du, eta eredu hori Nafarroa osorako erreferentzia gisa aurkeztu du.
Alde txarra:
Tafallako Santo Hospital egoitzan, LAB, ELA eta CCOO sindikatuek egoera jasanezina salatu dute I3E enpresaren kudeaketapean: baldintzen etengabeko okertzea, 2025eko udako aparteko ordainsaria ez ordaintzea eta Udal Patronatuaren arretarik eza. Sindikatuek ordainketa-epeak betetzea, premiazko birgaitze-plana abiatzea eta erantzukizun politikoak eskatzen dituzte.
8.- Mutualisten PFEZaren kotizazioen erregularizazioa
Bizkaiko pentsiodunen mugimenduak Foru Ogasunarekin egindako harremanen ondoren, Antonio Pérez Delgado zuzendari nagusiak jakinarazi du martxoko pentsiotik aurrera atxikipenak egokituko direla, ehunekoa soilik tributatzen duen zatiari aplikatuz, mutualistek eskatzen zuten bezala.