Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak Borrokari Berrekingo dio 2026an: Gutxieneko Pentsio Duinak eta LGSrekin Parekatzea

Hitzaurrea
Gabonetako etenaldiaren ondoren, Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak jarduerari ekingo dio berriro 2026ko lehen informazio-buletinarekin. 2025eko urte gogorra errepasatzen duen dokumentu batek mobilizazioak berriro hasiko direla iragartzen du eta pentsioen zenbateko berriak zehatz-mehatz aztertzen ditu, adinekoen duintasunaren aldeko borrokak inoiz baino beharrezkoago jarraitzen duela agerian utziz.

Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduaren Berrien Laburpena – 2026ko Urtarrila

1. Urte berri on 2026 – 2025eko Balantzea eta Mobilizazioei Berriro Ekitea
Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak (EHPM) balantze biziarekin itxi du 2025a: Herri Ekimen Legegilearen (HEL) aldeko kanpainak 145.142 sinadura bildu zituen eta abenduaren 18an Gasteizen 2.500 pertsona bildu zituen manifestazio batekin amaitu zen.
Egun horretan bertan, Nafarroako 150 lankidek baino gehiagok elkarretaratzea egin zuten parlamentuaren aurrean, Iruñean, antzeko aldarrikapenarekin. Nafarroan, Gobernuak EH Bildurekin adostutako aurreko akordioari esker, 2026rako gutxieneko pentsioak 1.100 euroraino osatuko dira 14 ordainsaritan, eta EHPMk uste du aurrerapen hori mugatua eta ez dela nahikoa.
Urtarrilaren 12an, astelehena kontzentrazioak hasiko dira berriro, eta urtarrilaren 13an Koordinakundea bilduko da hurrengo ekintzak planifikatzeko.

2026rako Funtsezko Datak

• Urtarrilak 15: Mobilizazioen hasieraren 8. urteurrena (2018). Prentsaurrekoa Bilbon
• Urtarrilak 19: Urteurrenaren ospakizuna elkarretaratzeetan
• Otsailak 22: Soldata Berdintasunaren Eguna (pentsioetan dagoen genero-arrakalaren salaketa)
• Martxoak 17: Hego Euskal Herriko greba orokorrari babesa ematea, 1.500 euroko gutxieneko soldatarekin 14 ordainsaritan

2. Gure Bizitzak Markatuko dituen Mundu Asaldatua
Dokumentuak egoera globalaren okertzeaz ohartarazten du: gerrak (Palestina, Ukraina, Afrika, AEBk Venezuelari egindako erasoa), Europako gastu militarraren igoera aurrekontu publikoen %5eraino, eta murrizketa sozialak. Europar berrarmatzea aipatzen da, derrigorrezko soldadutzaren balizko itzulera, eta oinarrizko eskubideak erasotzen dituzten gobernu autoritarioen eta ultraeskuindarren aurrerapena.
Estatu espainiarrean, egoera politikoa ezegonkorra da eta inboluzio sozialaren arriskua dago. EAEko Gobernuak gutxieneko pentsioen osagarria baztertu zuen LGSraino iritsi arte, eta Nafarroan, berriz, 1.100 euroraino osatzea erabaki zen, aurrerapen mugatua eta eskasa, EHPMren arabera.
Mugimenduak azpimarratu duenez, protesta zabalak eta bateratuak ezinbestekoak dira, pentsio publiko duinen, osasunaren eta kalitatezko zainketen aldeko borroka lehentasuntzat hartuta, beste arrazoi sozial batzuk alde batera utzi gabe.

3. 2026rako Pentsioen Balioa Handitzea
Abenduaren 23an, berbalorizazioari buruzko Lege Dekretua onartu zen, Legebiltzarrean berresteko dagoena:

2026ko Gutxieneko Zenbatekoak

Erretiro-pentsioa

• Ardurapeko ezkontiderik gabe: 13.106,80 €/urte (936,20 € 14 ordainsaritan)
• Ezkontidea ardurapean dutela: 17.592,40 €/urte (1.256,45 € 14 ordainsaritan)
• Ardurapean ezkontidea ez badago: 12.441,80 €/urte (888,70 € 14 ordainsaritan)

Alarguntza-pentsioa

• Familia-kargekin: 17.592,40 €/urte (1.256,45 € 14 ordainsaritan)
• 65 urterekin edo %65eko desgaitasuna: 13.106,80 €/urte (936,20 € 14 ordainsaritan)
• 60-64 urte artean: 12.262,60 €/urte (878,04 € 14 ordainsaritan)
• 60 urte baino gutxiago: 9.931,60 €/urte (709,40 € 14 ordainsaritan)

Kotizazio gabeko Pentsioak eta SOVI

• Ez kontributiboa (erretiroa/baliaezintasuna): 8.803,20 €/urte (628,80 € 14 ordainsaritan)
• SOVI: 8.149,40 €/urte (582,10 € 14 ordainsaritan)

EHPMren Ondorioak
Mugimenduak salatu du zenbateko hauek 2025eko LGS (1.184 €/hilean) baino askoz txikiagoak direla, adinekoen artean pobrezia iraunaraziz:

• 168.966 lagun EAEn LGS baino diru-sarrera txikiagoak dituzte
• 51.113 lagun Nafarroan egoera berean daude
  Berbalorizazio-sistemak 2022tik %1,75eko galera metatua sortu du. KPI ofiziala %3koa izan zen bitartean, erosketa-saskiak azken lau urteetan %36 garestitu da, metaturiko %19ko KPI orokorra baino askoz gehiago.

4. Erretiro-adina eta Kotizazio-urteak Handitu Dira

EHPMk neurri hauek atzerapen gisa ikusten ditu, pentsioen kostua murriztea bilatzen dutenak, langileen eskubideen kaltetan, erretiro-bizitza zabalagoa eta pentsio duinak izateko eskubidearen kaltetan, lanaren hamarkada luzeek ondoren. Atzerapen hauei gelditzea eta eskubideak mantentzea borrokan eta antolatuta jarraitzea eskatzen duela salatu dute.
Ondorioz: Mugimenduak energia berrituarekin bere borroka berrabiarazten du gutxieneko pentsioak LGSrekin parekatzeko, salatu dute gaur egungo igoera ez dela nahikoa lanaren hamarkadak ondoren bizimodu duina bermatzeko, nazioarteko testuinguruak eta murrizketa sozialek pentsiodunen egoera larriagotzen duten bitartean.