Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduaren Asteroko Buletinaren laburpena (2025-12-20)

Hitzaurrea

Jarduera handiko astea izan da Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduaren agendan, eta mobilizazio historikoak egin dituzte milaka pertsonak pentsio duinen alde. Gasteizen egindako itxialdiak, manifestazio jendetsu baten ondoren, eta Iruñean aldi berean egindako kontzentrazioak agerian uzten dute oinarrizko errebindikazioan etenik ez duen kolektibo baten determinazioa: gutxieneko pentsioak lanbide arteko gutxieneko soldatarekin parekatzea. Ia zortzi urteko etengabeko borrokaren ondoren, mugimenduak bere indarra eta mobilizatzeko gaitasuna erakusten du, eta bitartean, sakoneko ekimen sindikalak babesteko prestatzen ari da, eta gizarte-batailako hainbat fronte irekita mantentzen ditu.

1. Abenduaren 17ko eta 18ko jardunaldi historikoak

Hiru lurraldeetako pentsiodun talde handi batek itxialdia egin zuen hilaren 17an Koroatzearen parrokia-lokaletan. Bertan prentsaurrekoa eskaini zuten eta mahai-inguruak egin zituzten mugimenduaren egoerari eta zaintzari buruz. Eusko Jaurlaritzak, EAJk eta PSEk Herri Ekimen Legegileari jarritako betoa salatu zuten eta EITBren Maratoia kritikatu zuten pentsio eskasak alde batera uzteagatik.

Hurrengo egunean, manifestazio jendetsu batek Gasteizko kaleak zeharkatu zituen, bere koloreagatik eta parte-hartze aktiboagatik nabarmenduz. Txistulariak eta entzierroko lagunak buru zirela, martxa Eusko Legebiltzarraren aurrean gelditu zen, non poltsa hutsak jarri ziren pentsiodunen pobretzea sinbolizatuz. Mobilizazioa Katedral Berrian amaitu zen, martxoaren 17ko greba orokorra babesten zuela iragarri zuen hitzaldi batekin.

Iruñean, pentsiodunen kontzentrazio handi bat bildu zen Nafarroako Parlamentuaren aurrean, eta positibotzat baina gutxiegitzat jo zuen pentsioak 1.100 euroraino osatzen dituen aurrekontu-akordioa, LGSrekin parekatzen ez delako eta familiaren diru-sarrerekin baldintzatuta dagoelako.

2. Prestaketa-mobilizazioa Bergaran

Abenduaren 13an, askotariko parte-hartze aktiboa izan zuen manifestazio handi batek sindikatu eta kolektibo feministen eta gazteen babesa izan zuen. Mobilizazioaren buru sindikatuetako ordezkariak eta pentsiodunak izan ziren, poltsa hutsak pobrezia sinbolizatzen zutela, eta hilaren 18an Gasteizen egingo zen manifestazioari begira motorrak berotzeko balio izan zuen.

3. Pentsio minimoei buruzko ziurgabetasuna

Gobernu zentralak % 2,7ko igoera iragarri zuen pentsio gehienentzat, baina oraindik ez du jakinarazi kotizaziopeko eta kotizazio gabeko gutxieneko pentsioen igoera. Egoera horrek ziurgabetasuna sortzen du pertsona ahulenen artean, urtarrila hurbiltzen denean, hain zuzen ere. Mugimendua adi egoten da erasandako lankideei informazioa emateko.

4. Greba orokorra 1.500 euroko LGS propio batengatik

ELA, LAB, Steilas, Hiru, Etxalde eta ESK sindikatuek greba orokorra deitu dute martxoaren 17rako EAEn eta Nafarroan, lanbide arteko gutxieneko soldata propioa eskatzeko. Gobernu, parlamentu eta patronalek (Confebask eta CEN) LGS propio bat ezartzeari uko egin diotelako egin da deialdia.

EHPMren ustez, aldarrikapen hori lehentasunezko interes soziala da, batez ere gazteentzat, emakumeentzat eta migratzaileentzat, eta funtsezkoa genero-arrakala murrizteko eta etorkizuneko pentsioak hobetzeko. Mugimenduak mobilizazio horretan aktiboki laguntzeko konpromisoa hartzen du, gutxieneko pentsioak LGS justu batekin parekatzeko bere aldarrikapenarekin bat etorriz.

5. Erantzunik ez garraioko irisgarritasunari buruz

Mugikortasun Murriztua duten Pertsonen Plataformak eta pentsiodunen mugimenduko ordezkariek positibotzat jo zituzten abenduaren hasieran C-3 lineako geltokien aurrean egindako kontzentrazioak, pentsiodun eta mugikortasun murriztua duten pertsona asko bildu baitzituzten. Hala ere, Susana García Chueca Mugikortasun Iraunkorreko sailburuak oraindik ez dio erantzun nasetako eta trenetako irisgarritasun-arazo larriei buruzko bilera-eskaerari.

Premiazko beste gutun bat bidaliko da eta otsailean beste ekimen bat egitea aurreikusten da Abandoko geltokira (Bilbo), komunikabideetan sentsibilizazio-ekintzak egiteaz gain.

6. Osakidetzan murrizketak egin izana salatzea

Herri Plataformak EEPek deitutako hainbat elkarretaratze egin ziren Donostian, Gasteizen, Barakaldon, Sestaon, Elorrion, Zornotzan eta Larrabetzun, bai eta Bilboko zazpi auzotan ere, Osakidetzaren arazoak eta pribatizazio-politika salatzeko, batez ere lehen mailako arretan. Osasun sailburuaren hobekuntza-aldarrikapenek ezin dituzte ezkutatu herritarrek hautemandako gabezia larriak.

7. Olentzero pentsiodunak ekinean

Abenduaren 22an, Bilbon, Olentzeroz eta Mari Domingiz mozorrotutako pentsiodunak, txistulariek lagunduta, Udaletxetik EAJren eta Bizkaiko Foru Aldundiaren egoitzetara joango dira opari “berezi” batekin pozik ez daudela adierazteko. Abenduaren 24an, Durangon, beste Olentzero pentsiodun batek salaketa jarriko du anbulatorioetan osasun-murrizketengatik.

8. Buletinaren Gabonetako etenaldia

Datozen asteetan ez da buletina argitaratuko, jaieguna delako eta programatutako pentsiodun jarduerarik ez dagoelako. Hurrengo edizioa 2026ko urtarrilaren hasieran izango da.