GUTXIENEKO PENTSIOAK, AURREKONTUAK ETA DIRU-SARRERAK BERMATZEKO ERRENTA
Ia bost urte daramatzagu 14 ordainsaritan 1.080 euroko gutxieneko pentsioa aldarrikatzen, eta hori, praktikan, EUROPAKO GUTUN SOZIALEAN aurreikusitako LGSaren baliokidea da, horrek batez besteko soldataren % 60arekin parekatzen baitu. Pentsioek LANBIDE ARTEKO GUTXIENEKO SOLDATARI egiten dioten erreferentzia zentzuzkoa da, kotizazioak soldata geroratuak direlako, pentsioaren eta jasotako azken soldataren arteko erlazioak diru-sarreretan duten eragina neurtzen duelako, lan-bizitzaren amaieran duintasunez bizitzeko gutxieneko bat delako, eta pentsioetan genero-aldea murrizteko neurri eraginkorra delak.
Aldarrikapen hori PENTSIOAK ERREFORMATZEKO AZKEN LEGEAN islatu da. Lege horrek gutxieneko pentsioak berrikustera behartzen du aurten, LGSren bilakaera kontuan hartuta, eta DIRU-SARRERAK BERMATZEKO 18/2008 EUSKAL LEGEAN ere islatzen da. Lege horrek LGSaren %100eko gutxieneko pentsioa bermatzen dio aurreikusitako baldintzak betetzen dituen pentsiodun bati. EUSKO JAURLARITZAk berme hori aplikatzeari utzi zion 2017an, LGSren aipamena EAEko aurrekontuetan urtero erabakitako igoera diskrezionalarekin ordezkatuz.
EKren 50. artikuluak eta EUROPAKO GUTUN SOZIALAK hirugarren adinerako nahikotasun ekonomikoa bermatzea eskatzen diete botere publikoei. Hori dela eta, HEPMk EUSKO LEGEBILTZARRERA jo zuen 2022/06/20an, datorren urteko lehen seihilekoan onartzeko aurreikusita dagoen DIRU-SARRERAK BERMATZEKO ETA GIZARTERATZEKO EUSKAL SISTEMAREN LEGE PROIEKTUARI buruzko gure irizpidea finkatzeko. Funtsean, pentsiodunentzat 18/2008 Legearen 20.c artikuluaren idazketa berreskuratzea, pentsiodunek osatutako bizikidetza-unitateentzat bermatutako gehieneko errenta LGSaren %100ekoa izan dadin pertsona batentzat, LGSaren %125ekoa bi pertsonarentzat, eta LGSaren %135ekoa hiru pertsonarentzat edo gehiagorentzat. Gainera, errenta nahikoa izateko eskubidearen subjektua indibiduala izatea, bizikidetza-unitate batean pentsiodun bat baino gehiago badaude, horietako bakoitzak dagokion osagarria jasotzeko eskubidea izan dezan. Azkenik, etxebizitza berean bizikidetza-unitate bat baino gehiago daudenean prestazioaren % 15eko murrizketa kentzea, hori gobernuak etxebizitza duina eta eskuragarria izateko eskubidea bermatzeko duen ezintasunari erantzuten diolako.
Gaur egun, Euskadin 138.000 pentsiodun baino gehiago daude hilean 681 €baino gutxiago sartzen dutenak (14 ordainsari), pobreziaren atalasea, eta 69.000 baino gehiago hileko 454 €baino gutxiagoko pentsioekin (14 ordainsari), pobrezia larriaren atalasea, AROPE XII. TXOSTEN ADIERAZLEAREN arabera. Gehienak emakumeak dira, eta horietako askok 80 urte baino gehiago dituzte eta bakarrik daude. Pentsiodunentzako DSBEa 715 eurokoa da gaur egun (14 ordainsari), pobreziaren atalasea ia, eta, EJren datuen arabera, 12.900 pentsioduni bakarrik ordaintzen zaie.
DSBEa adin aktiboan dauden pertsonei zuzenduta dago, baldin eta beren eta beren familien beharrei erantzuteko diru-sarrera nahikorik jasotzen ez badute, eta lan-mundura itzultzeko laguntza jasotzen badute. Hala ere, pentsiodunak gure pentsioen mende gaude, horiek baitira bizi ahal izateko diru-sarrera bakarra. Lan-bizitza oso baten ondoren, pentsioak jasotzen ari gara, eta pentsio horiek jasotzeko eskubidea dugu, baina ez dira nahikoa bizi-maila duina izateko. Eta pentsio nahikorik ez duten pertsona horiek dira, hain zuzen ere, ahulenak, gehienak emakumeak, eta haien pentsioak bizitzan zehar jasandako diskriminazioa eta desberdintasuna islatzen ditu.
Horregatik, EUSKO LEGEBILTZARREKO talde parlamentarioei eskatu diegu ponentzia bat sortzeko, PENTSIODUNENTZAKO ERRENTA BERMATUA (PEB) ezartzeko, gutxieneko kotizaziopeko pentsioa 1080 €-ra arte osatzeko 14 ordainsaritan, eta osagarri hori datorren urterako aurrekontuetan islatzeko. Badira arrazoiak eta baliabideak, hala nola 188.5M€ aurten, BIZITZEKO GUTXIENEKO DIRU-SARRERA EAEra osorik transferitzeagatik, Estatuak finantzatuko duena, deflaktazioarenak PFEZaren tarte guztien % 5,5, soldaten batez besteko igoeraren gainetik, errenta altuenen mesedetan, bilketaren igoera historikoa, prezioen igoera kontrolik gabearen ondorioz, edo diruzaintzako geldikina, 1.877 M€.
GUTXIENEZ 1080 EUROKO PENTSIO BATEN ALDE !!
BERDIN DIO NORK GOBERNATU, GUK PENTSIOAK DEFENDATU!
