“Memoria eta aldarrikapena: martxoaren 3tik 8ra, borroka partekaturako bidea”
Borrokaren memoria eta desberdintasunaren iraunkortasuna
Aurten, Euskal Herrian funtsezkoak diren bi datek oroimen historikoaren eta justizia sozialaren aldeko borrokaren garrantzia gogorarazten digute.
1976ko martxoaren 3an, historia hurbileko errepresiorik bortitzenetako bat gertatu zen, polizia frankistak bortizki desegin baitzuen langileen batzar bat Gasteizen, zazpi hildako eta 150 zauritu baino gehiago utziz. Ia bost hamarkada geroago, krimen haien zigorgabetasunak zauri irekia izaten jarraitzen du, eta orduko aldarrikapenek, berriz, lan-baldintza hobeak, soldata justuak eta bizitza duina indarrean jarraitzen dute.
Martxoaren 8ak, Emakumearen Nazioarteko Egunak, berdintasunaren aldeko eta indarkeria patriarkalaren aurkako borroka inoiz baino beharrezkoagoa dela gogorarazten digu. Euskal Herrian, soldatetan eta pentsioetan dagoen genero-arrakalak errealitate kezkagarria izaten jarraitzen du. Emakumeek, historikoki okerrago ordaindutako lanetara eta ordaindu gabeko zaintza-lanetara bazterturik, gizonek baino pentsio nabarmen baxuagoak jasotzen dituzte. Bidegabekeria horrek bizi-kalitateari eragiteaz gain, ekonomikoki diskriminatzen dituen sistema bat betikotzen du.
Martxoaren 3tik 8ra: borroka partekatua
1976ko martxoaren 3an, Martin Villa orduko Barne ministroaren agindupean agindutako errepresio polizialak aztarna ezabaezina utzi zuen Euskal Herriaren oroimen kolektiboan. Gasteizko San Frantzisko elizan izandako langileen batzar baten desegite bortitzean, bost langile hil ziren: Pedro María Martínez Ocio (27 urte), Francisco Aznar Clemente (17 urte), Romualdo Barroso Chaparro (19 urte), José Castillo García (32 urte) eta Bienvenido Pereda Moral (30 urte). Ondoren, protestetan, beste bi gazte hil zituzten: Juan Gabriel Rodrigo Knafo (19 urte) Tarragonan eta Vicente Anton Ferrero (18 urte) Basaurin.
Hilketa horiek, zigorrik gabe oraindik, bizi-baldintza duinen alde borrokatzen zutenen aurka erabilitako indarkeriaren eta justizia eskatzen jarraitzeko beharraren oroigarri dira.
Bi data horien arteko lotura agerikoa da. Biek adierazten dute zapalkuntzaren aurkako erresistentzia eta gizarte zuzenago baten bilaketa. 1976an, errepresioari erantzun masiboa eman zitzaion: milioi erdi pertsonak greba orokor batean parte hartu zuten martxoaren 8an, eta erakutsi zuten elkartasunak eta langileen erakundeak ezarritako botereari aurre egin ziezaioketela. Gaur egun, elkartasun hori bera agertzen da gutxieneko pentsioak Lanbide arteko Gutxieneko Soldatarekin parekatzeko borrokan, bereziki emakumeei mesede egingo liekeen ekimena.
Genero-arrakala: premiazko erronka.
Gizonen eta emakumeen arteko desberdintasun ekonomikoa ez da arazo berria, baina berehalako arreta eskatzen duen errealitatea izaten jarraitzen du. Euskal Herrian, emakumeek, kasu askotan, pobrezian bizitzera kondenatzen dituzten pentsioak jasotzen dituzte. Egoera hori lan-merkatuko diskriminazio-hamarkaden ondorioa da, emakumeak lan prekarioetara eta gaizki ordaindutakoetara baztertuak izan baitira. Pentsio duinen aldeko borroka ez da arazo ekonomikoa bakarrik, justizia sozialarena ere bada.
Ekintzarako deia
Gaurgeroak mobilizaziorako eta ekintzan batasunerako deia egiten du. Martxoaren 3a eta 8a gogoratzeko egunak dira, baina baita antzezteko ere. 1976an bizitza duin baten alde borrokatu zirenen oroimenak haien ondarearekin jarraitzera bultzatu behar gaitu. Aldi berean, genero-berdintasunaren eta bidezko pentsioen aldeko borroka ezin dugu atzeratu.
Justiziak ezin du itxaron. Berdintasunak ezin du itxaron. Bada garaia generoak inor diskriminatzen ez duen eta pobrezian bizitzera kondenatzen ez duen etorkizun baten alde elkartu eta borrokatzeko.
gaurgeroa.eus argitaletxea