“Nafarroa aurrera doa EH Bildurekin, eta Gasteizek 100.000 pentsiodun utzi ditu: borrokak aurrera jarraitzen du”

Hitzaurrea:

Astero bezala, Pentsiodunen Mugimenduak bere berriak bidaltzen dizkigu, oraingoan 2025eko azaroaren 8koak. Nafarroako Gobernuak eta EH Bilduk gutxieneko pentsioak 1.100 euroraino osatzeko lortutako akordioari esker Nafarroan egindako aurrerapenak aztertzen dituzte horietan. Bien bitartean, Eusko Jaurlaritzaren proiektuan aurrekontu-partidarik ez dagoela salatu dute; izan ere, EAJk eta PSE-EEk ez diete jaramonik egiten miseriazko pentsioekin gaizki bizi diren 100.000 pentsiodunei. Emakume Pentsiodunen V. Asanbladaren prestakuntza eta banku-mozkinen hazkunde eskandalagarria ere nabarmentzen dira, biztanleria ahulenaren zailtasun gero eta handiagoekin kontrastean. Errealitate sozialaren azterketa argia, guztioi interesatzen zaiguna.

“Bankuek 25.463 milioi irabazten dituzten bitartean, EAJk eta PSE-EEk pentsio duina ukatu diete 65.000 emakumeri”

1. Nafarroan aurrerapen positiboa gutxieneko pentsioetarako

Nafarroako Pentsiodunen Mugimenduak positibotzat jo du Nafarroako Gobernuaren eta EH Bilduren arteko 2026rako aurrekontu akordioa, gutxieneko pentsioak 1.100 euroraino osatuko dituena 14 ordainsaritan. Hala ere, azpimarratu dute neurri hori eraginkorra izateko ezinbestekoa dela PFEZtik salbuetsitako zenbatekoa gutxienez 17.000 eurora igotzea. Alderdi sinatzaileen ahalegina onartzen dute, baina gutxieneko pentsio guztien osagarria lortzeko helburuari eusten diote, kotizaziopekoak ez direnak barne, Lanbide arteko Gutxieneko Soldatara iritsi arte. Zazpi urte baino gehiagoko borroka nekaezinaren ondoren, asko baloratzen dute lortutakoa, eta kalean mobilizatzen jarraitzearen garrantzia nabarmentzen dute, emaitzak ematen dituen lan politikoa ahaztu gabe.

2. Gutxieneko pentsioetarako partidarik ez egotea Eusko Jaurlaritzaren aurrekontuetan

Eusko Jaurlaritzaren 2026rako aurrekontu-proiektuak, urriaren 30ean aurkeztuak, ez du gutxieneko pentsioak osatzeko partida ekonomikorik aurreikusten. Horrek 100.000 pentsiodun ingururi eragiten die Euskal Autonomia Erkidegoan, eta horietatik 65.000 miseria-pentsioekin bizirauten duten emakumeak dira. EAJk eta PSE-EEk, bere garaian, horiek osatzeko formulak aurkitzeko “prest” zeudela esan zuten arren, 17.300 milioi euro baino gehiago dituzte hurrengo aurrekontuetarako, aurreko ekitaldian gastatu gabeko 1.000 milioi barne. Erosketa-saskiaren kostua % 30 igo da azken lau urteetan, baina metatutako KPIa % 20ra baino ez da iritsi, eta gizarte-sektore zabal bat kalteberatasun-egoeran utzi du. Gizartearen presio handirik gabe, zaila izango da EAJk eta PSE-EEk ardura hori hartzea, eta, beraz, premiazkoa da programatutako ekimenak eta mobilizazioak indarrez bultzatzea.

3. Emakume Pentsiodunen V. Asanbladak abiadura onean egiten endu aurrera

EHPMko Emakume Pentsiodunen V. Asanbladaren antolakuntzak aurreikusitakoaren arabera egingo du martxa. Azaroaren 14an, 11:30ean, prentsaurrekoa egingo da Gasteizko Legebiltzarraren aurrean, ekimen horren berri emateko. Batzarra azaroaren 21ean izango da, Gasteizko Salburua Gizarte Etxean, Legegintzako Herri Ekimena babestu zuten hainbat emakume-taldek eta sindikatuk parte hartuta. Hiru gai nagusi jorratuko dira: adineko emakumeek jasaten duten indarkeria matxista (Iratxe Herrero Zarateren parte-hartzearekin), Mugimendu Feministarekin batera bultzatu beharreko ekimenak, eta zainketak. Horretarako, apirilerako aurreikusita dagoen jardunaldi bat aurkeztuko da, Greba Feminista Orokorreko kolektiboekin eta Denon Bizitzak Erdigunean plataformarekin batera. Emakume palestinarrentzako oroigarri berezia egongo da, Galdakaoko Olerki-Pentsionistak-en saritutako olerkiak irakurriko dira, eta La Corak emakume pentsiodunei eskainitako abestia abestuko da.

4. Bankaren eskandaluzko onurak eta energetika handiak

Espainiako estatuko sei banku handiek 25.463 milioi euroko irabaziak izan dituzte 2025eko urtarriletik irailera, aurreko urtean baino % 7,6 gehiago. BBVA 7.978 milioira iritsi zen, Kutxabank 462 milioira ( % 16,5 gehiago), eta Iberdrola 5.037 milioira. Onura horiek, hein handi batean, biztanleek ordaintzen dituzten hipoteka-kredituetatik eta komisioetatik datoz, baita Europako Banku Zentralaren interes-tasak murriztu ondoren ere. Bitartean, banketxeak soldata eta pentsio publikoen igoeraz kexu dira, pentsioen sistema publikoa jasanezina dela diote, eta beraiek kudeatutako pentsio-funts pribatuak proposatzen dituzte, espekulatzen eta etekinak handitzen jarraitzeko.

5. Mundu gero eta desorekatuagoa

Joseph Stiglitz Nobel saridunak zuzendutako ikerketa baten arabera, 2020tik 2024ra bitartean sortutako aberastasun guztiaren % 41 biztanleen % 1 aberatsenak bereganatu du, eta % 50 pobreenak, berriz, % 1 baino ez. Espainiako Estatuan, Amancio Ortega da zerrendaburua 109.900 milioi euroko ondarearekin, eta haren atzetik Sandra Ortega alaba dago 10.000 milioirekin. Sistema kapitalista eta harrapari honek, gerrak eta goseteak sortzen dituenak, gizadiaren ongizatea hobekien bermatzen duena bezala aurkeztu nahi du bere burua.

6. Sindikatuen mobilizazioa, berezko gutxieneko soldataren truke

Azaroaren 13an, Gasteizko Parlamentuak ELAk, LABek, ESK-k, Steilasek, HIRUk eta Etxaldek aurkeztutako ILPari buruzko erabakia hartuko du. Eusko Jaurlaritzak kontrako txostena egin zuen, eta, beraz, EAJk eta PSE-EEk atzera botako dutela aurreikusten da. Hilaren 12an, osoko bilkuraren bezperan, manifestazioa antolatu da Bilbon, 11:30ean, Eusko Jaurlaritzaren egoitzatik abiatuta, “EAJ-PSE-Confebask, pobreziaren errudunak; ¡SMI vasco ya!” lelopean. EHPMk adierazpen hori babesten du, eta ordezkaritza zabal batekin egongo da, pentsio eta gutxieneko soldata duinen defentsarekin bat etorriz.

7. Gaza eta Palestinarekiko elkartasun ekimen berriak

250 pertsona baino gehiago hil dira Gazan, horietako asko neskatoak eta mutikoak, Israelek bonbardaketak eta tiroketak egin eta elikagaiak, sendagaiak eta erregaiak blokeatu ostean. Azaroaren 8an ekitaldi bat egiten da Donostiako Miramar Jauregian. Azaroaren 15ean euskal selekzioaren eta palestinar selekzioaren arteko partida izango da San Mamesen, Arriaga Plazatik kalejira egin ondoren. Azaroaren 29an, Palestinar Herriari Laguntzeko Nazioarteko Egunean, etengabeko irakurketa egingo da Bilboko Plaza Biribilean, Israelgo armadak hildako 20.000 haurren izenen inguruan. Kopuru horri anputazioak, muturreko gosea eta traumak jasan dituzten dozenaka mila gehiago gehitu behar zaizkio. Pentsiodunen Mugimenduak ordubetez parte hartuko du irakurketa honetan.