Pandemia: zailtasuna batzuentzat,erraztazuna besteentzat

Pandemiak zaildu egiten du gizarte-zerrenda zabalen eskubideak defendatzeko eta aldarrikatzeko gaitasuna, Pentsio-mugimenduari gertatzen zaigun bezala gutxieneko duintasun-pentsioa defendatzeko, edo emakumeen gaineko bidegabekeriarekin eta alarguntasun-pentsioarekin justizia egiteko. Pandemia bera, bitxia bada ere, boteretsuek ahalmen handiagoa dute horiek murrizteko eta mezuak zabaltzeko, “Maiatzeko ura” da haientzat.

Hala gertatzen ari da pentsioen sistema publikoaren erreformarekin, oraindik onartu gabe egon arren. Itxura guztien arabera, iruzurrezko beste erreforma bat egiten ari dira. Helburua pentsioek ekarriko luketen BPGren gaineko ehunekoa murriztea da (egun, BPGren %11), babi-boomaren belaunaldiak erretiratzearekin batera 25-30 urteko pentsiodunen kopurua % 30 handituko da, eta gutxienez etorkizuneko BPGren %14,3ra pasako litzateke gastua. % 11n mantendu nahi da. Europako Gutun Sozialak gutxieneko diru-sarrerei eta pertsona guztientzako pentsio duinari buruz egindako gomendioa ez da kontuan hartzen. Betikoa da argudiatzen dena: asko zarete. Horrek, eragitekotan, kontrako norabidean eragin beharko luke eta dagoen genero-arrakala desagerrarazi behar luke. Gehiago izango bagara eta baldintza berdinei eusten badiegu edo gehiago gogortzen badira, adinekoen arazo sozial eta ekonomikoek hazten jarraituko dute.

Gauzak dauden bezala, eta lortu nahi diren neurriekin, urte gutxiren buruan ikusiko dugu ez dela luzatzen pertsonen adin aktiboa 67 urtera arte, baizik eta adineko askoz gehiago 2 urtez langabezian egotea; kalkulu berriekin, ondoriozko pentsioa jaitsi egingo da; genero-arrakala handitu egingo da, eta oraindik ez da onartzen alarguntza-pentsioa %100; gutxieneko kotizazioak gutxieneko duintasun-pentsio kontributiborako eskubidea eman behar duela aitortzea ukatzen da, osagarririk behar izan gabe, eta abar. Babi-boomaren belaunaldiek, lan-bizitza luzearen ondoren, zaplazteko ozena izango dute zain.

Ez dira urte asko igaroko, 5 edo 7 urte gehienez, erreforma honen porrota berriro ikus dadin eta ezinegona eta gatazka soziala areagotu dadin. Erreformak predikatzen duenaren kontrakoa bilatzen du. 2011ko eta 2013ko pentsio-erreformekin gertatu zen: 2018ko urtarrilaren 15ean, gure belaunaldiak nahikoa zela esan zuen, nahiz eta Estatuko autonomia-erkidegoek, CCOOk eta UGTk, aurreko erreformak “pentsioen sistema publikoa erreformatzeko eta indartzeko akordio” gisa saltzen zituzten. Erreforma horien oinarriak garatu zituzten “adituen Batzordeko” 12 kideetatik bik kritikatu eta iragarri zuten gatazka soziala zetorrela: argi eta garbi, datorren urtarrilean 3 urte kalean beteko dituen mugimendu pentsiodunaren protagonistak, gu geuk. Bi aditu haiei inork ez zien jaramonik egin, orain bertan jarraitzen dugu. Egia esan, gainerakoak finantza-aditu pribatuak ziren. Finantza adituek bai, pentsio publiko duinei buruz, 7 urte hauetan ikusitakoa ikusita, ideiarik ere ez.

Hiru aldiz saiatu dira gu engainatzen: lehena ia ezkutuan izan zen, 2011n, finantza-interesengatik; bigarrena, zalantzazkoak baino zalantzagarriagoak diren txostenekin arinduz, finantza-interesengatik ere izan zen, eta hirugarrena, egungoa, milonga progre, interes berberengatik. Bankari eta tirano finantzario horiek harrapatu eta manipulatu nahi duten dirua. NDFren eta Europako eta nazioarteko erakundeen laguntza, atzamarrez jantzitako jendeak zuzendua, ez zaie falta. Inork eman ez dien BETO eskubidearekin inposatzen dituzte beren irizpideak: ez dute euro bat zergetan jartzen, baina aurrekontuak nola gastatu behar diren inork baino eskubide gehiago dutela uste dute. Jada ez dute inor engainatzen, baina asko eta asko sumintzen dite.

Orain, Pentsio Sistema Publikoaren etsaiek, COVID19 pandemiak ematen dien abantaila dute, maiatzeko ura bezala datorkie; inguruabar berak, mugimendu pentsiodunari eta gizarteari eraso horiei aurre egitea zailtzen die.

Pandemiakin  gauden arren, Hego Euskal Herriko mugimendu pentsiodunak eutsi egin du eta dio pultsuari, errespetuz, koherentziaz eta duintasunez. Horretarako arrazoi asko ditugu: 2018ko urtarrilaren 15eko eztandaren ondoren gure aldarrikapenak garatu zituzten arrazoi beraiek. Ezin dugu ontzat eman erreforma hau, egungo formulazioan, inola ere ez:

1. Berriz ere alde batera uzten duelako genero-arrakala gainditzea, nahiz eta emakumeek bizitzari, gizarteari eta jarduera ekonomikoari eusteko funtsezko eta ezinbesteko zereginak betetzen jarraitzen duten. Gizarte erdia beste erdiarekiko mendekotasuna finkatu eta iraunarazten du.

2. Belaunaldien arteko arrakala nabarmena sortzen duelako. 7 urte barru, 2028an, babi-boomaren belaunaldiak % 25 izango dira, eta 2032an hiru talde pentsiodun izango dira, aurreko biei BGAE errakitikoa bizkar gainean dutenak gehituko baitzaizkie. Erreforma hau erretiratzen hasi den babi-boomaren belaunaldiei emandako zaplaztekoa da. Egungoen ekarpen eta urte berberekin pentsio murritzagoa izango dute.

4. Laneko segmentazioa eta prekarietatea areagotu egingo delako erretiroan. Soldata prekarioak, pentsio prekarioak eta diru-sarrera prekarioak. Egoera horretan dauden pentsiodunen elkarteek arazo handiak izango dituzte, noizbehinka Pentsioen Sistema Publikoaren aurka egiten diren erasoei aurre egiteko.

5. Baina, zalantzarik gbe, erreformaren alderdirik arriskutsu eta pozoitsuena Pentsio Funts Pribatuak sustatzea da. Lana, soldata eta pentsioa kontzeptu errealak funtsen, kapital-errenten, burtsa-espekulazioaren guztiz kontrakoak dira, azken horiek igotzen badira lehenengoak jaistearen kontura da. Produktu hau sistema kapitalistaren gailurra da: langileak eta soldatapekoak beren burua ustiatzen. Klaseko sindikatuek, funts eta kapital-errentei  sustatzaile sartuta. Horrek ez du zerikusirik kontsumoaren, aurrezkiaren eta inbertsioaren kontzeptu ekonomikoekin; izan ere, kontzeptu hauek bai, elkarren artean lotuta eta behar bezala konbinatuta, onuragarriak dira jarduera ekonomiko eta sozialerako.

Laburbilduz, erreforma hau onartuta ezkero:

• Belaunaldien arteko gure konpromisoari huts egingo genioke.
• Babi-boomaren belaunaldiaren aurka joango ginateke.
• Mugimendu pentsiodunaren erdiari bizkarra emango genioke: emakume pentsiodunei.
• Pentsioen Sistema Publikoan bi bloke pentsiodun sendotuko genituzke, funtsezko eskubide sozio-ekonomikoak eta lanekoak kalkulatzeko bi sistema desberdinekin. Etorkizunean, gero eta zailagoa izango litzateke Pentsioen Sistema Publikoaren aurkako eraso berriei modu bateratuan aurre egitea, aldizka finantza-erabakiguneetatik egiten baitituzte.
• Azkenik, uko egiten zaie langile-mugimenduaren ideal sozioekonomikoei eta lan-idealei. Sindikalismoak uko egin dio bere jatorrizko ADNari.

Horregatik, azaroaren 30ean Nafarroan eta abenduaren 5ean Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan mobilizatuko gara, egungo erreforma egungo gizarte- eta lan-errealitateari erantzungo dion pentsio-sistema publiko bat garatzeko aukera izan dadin eskatzeko. Pentsio-mugimenduak zehatz-mehatz definitu du sistema hori, bere aldarrikapenen bidez.

Halaber, 2021eko urtarrilean, 3. URTEURRENEAN, errealitate berriari erantzun bat emango diogu eta proposamenak egingo ditugu mobilizazio sozial berrien bidez. Pandemia pasatuko da, baina gure belaunaldien arteko konpromisoa berean jarraituko du. COVID19 pandemia ezin da burladero instituzional bihurtu.

BATAK ALA BESTEAK GOBERNATU GUK PENTSIO PUBLIKOAK DEFENDATU