Pentsioak, osasuna, gerra eta euskara: EHPMk ez du guardia jaisten

Hitzaurrea

Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak, bere asteroko konpromisoari leial, 2026ko apirilaren 11ko albiste eta informazio interesgarriak helarazten dizkigu. Ale honetan, mugimenduak Legebiltzarrean entzuna izatea eskatzeko Gasteizen egingo den hurrengo mobilizazioaren berri ematen du, baita Osakidetzaren alde deitutako manifestazioena, Nafarroako gutxieneko pentsioen osagarriarena, Iranen gatazkak klase herrikoietan izan dituen ondorioena eta Korrika 24ren arrakastaren ondoren euskara bultzatzen jarraitzeko erronkarena ere.

Laburpena

1. EHPMren manifestazioa maiatzaren 7an, Gasteizen

Martxoaren 30ean, EHPMk prentsaurrekoa egin zuen Eusko Legebiltzarraren aurrean, salatzeko sei hilabete igaro direla EAJk, PSE-EEk eta VOXek Herri Ekimen Legegileari (HEL) betoa jarri ziotenetik, 145.000 sinadurak eta sindikatu guztien babesa jaso zituena, gutxieneko pentsioak LGSrekin parekatzeko eta pentsiodunen genero-arrakala %30etik gora murrizteko helburuarekin, eta Legebiltzarrak oraindik ez dituela aintzat hartu urrian aurkeztutako hiru batzordetan agertzeko eskaerak.
Batzorde horietan, mugimenduak gezurtatu nahi du Eusko Jaurlaritzaren baieztapena, alegia, HELak «finantza publikoen iraunkortasuna arriskuan jarriko lukeela», kostu gehigarriak aurrekontuaren %1,4 gaindituko ez lukeenean; emakume pentsiodunen independentzia ekonomikoa defendatu nahi du, eta hobekuntzak proposatu nahi ditu herri ekimen legegileen legean.
EHPMk manifestazioa deitu du maiatzaren 7rako Gasteizen, Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako pentsiodunen partaidetzarekin, entzuna izatea eskatzeko eta pentsioek zein gutxieneko soldatek duintasunez bizitzea ahalbidetzeko.

2. Apirilak 18: manifestazioak Osakidetzaren defentsan

OPA Herri Plataformak manifestazioak deitu ditu apirilaren 18rako hiru euskal hiriburuetan: Bilbon (12:00, Sagrado Corazón), Gasteizen (12:00, Bilbo plaza) eta Donostian (17:00, Boulevard), osasun publikoaren narriadura salatzeko: ezkutuko murrizketak, hala nola «kontingentzia planak», plantillen %40tik gorako behin-behinekotasuna, urtean 500 milioi euro baino gehiago sektore pribatura bideratzea, eta haurdunaldiaren borondatezko eteteen %95 sare publikotik kanpo egitea.
EHPMk deialdia babesten du eta adinekoentzako eskaera espezifikoak gehitzen ditu: Geriatriako zerbitzu erreal bat, bularreko minbiziaren baheketa 69 urtetik gora zabaltzea, prostatako minbizia prebenitzeko programa, azterketa oftalmologikoen estaldura, aho hortzen jarraipen integrala eta audifonoen finantzaketa. Behar horiek ezinezkoak dira pentsio apalak jasotzen dituztenentzat.

3. Gutxieneko pentsioen osagarria Nafarroan

2025-2026 Errenta kanpaina apirilaren 9an hasi eta ekainaren 25era arte luzatuko da. Nafarroako Pentsiodunen Mugimenduak gogorarazten du aitorpena aurkeztea ezinbesteko baldintza dela kotizaziopeko gutxieneko pentsioen osagarria jasotzeko, 2025erako 1.035 € × 14 ordainsaritan (14.490 €) finkatua. Ez aurkezteak eskubide hori galtzea dakar.
Aldez aurretik kobratzea eskatu zuten alarguntza pentsiodunak edo lehengo SOVIkoak jada jasotzen ari dira 2026ko zenbatekoa: 1.100 € × 14 ordainsari (15.400 € urtean). Kotizazio gabeko pentsioen kasuan, Nafarroako Gobernuak Errenta Bermatuaren bidez osatzen du, pertsona bakarreko unitateetan 810,83 € × 12 hilabete arte.

4. AEBen eta Iranen arteko 15 eguneko su etena, baina gatazkak bere horretan dirau

15 eguneko su etenaren iragarpenak ez ditu Israelek Libanon egiten dituen erasoak geldiarazten, ezta erasoaren amaiera bermatzen ere. Ondorio ekonomikoek zuzenean jotzen dituzte klase herrikoiak: erregaiak, argia, gasa eta erosketa saskia etengabe garestitzen ari dira. Greenpeacek egindako txosten baten arabera, gatazka hasi zenetik EBko petrolio enpresek egunero 81,4 milioi euro gehiago irabazi dituzte, eta martxoan 2.500 milioi eurotik gorako irabaziak izan dituzte.
Erakundeen erantzunek lehentasuna ematen diete enpresei: Eusko Jaurlaritzaren «industriarako ezkutuak» 1.047 milioi euro biltzen ditu, eta foru neurriak, zorrak atzeratzea, PFEZtik salbuestea eta BEZa arin itzultzea, 540 milioi euro murrizten dituzte gizarte beharrizanetarako eskuragarri dauden diru sarrera fiskaletan. PPk, Voxek, Juntsek, EAJk eta UPNk atzera bota zuten zerga energetikoen aldi baterako zerga iraunkor bihurtzeko proposamena Kongresuan.
EHPMk eskatzen du gehien irabazten dutenek zerga gehiago ordain ditzatela eta Eusko Jaurlaritzak zein Nafarroako Gobernuak gutxieneko pentsioak LGSra osatzea, baita 1.500 euroko LGS propioa bultzatzea ere, krisi honi erantzun egokiagoa emateko.

5. Korrika 24ren arrakastaren ondoren, euskara bultzatzen jarraitu

Martxoaren 29an amaitu zen Korrika 24 Bilbon, harrera jendetsuarekin, 11 egun eta 11 gauez 2.175 kilometro egin ondoren, Atharratzetik (Zuberoa) abiatu eta Euskal Herriko lau hiriburuetatik eta 460 herri ingurutik igaro ondoren. Ehunka mila lagunek “Euskara gara” leloa bere egin zuten, euskararen inguruan adostasun zabala adieraziz.

Orain, erakundeentzat, gizarte eragileentzat eta herritarrentzat, erronka da bultzada hori eguneroko bizitzara eramatea: zerbitzu publikoetan, lanean eta gizarte harremanetan.