Pentsiodunen mugimenduak kaleei heldu die berriro: adimena eta erakundeen amore ematearen aurrean erresistentzia

Joan den astelehenean, Euskal Herriko plaza eta kaleak pentsiodunen kontzentrazioen lekuko izan ziren berriro ere, elkartasunaren, borrokaren eta egiten jakitearen eredu izan den belaunaldia. Mobilizazioak hainbat udalerritan zabaldu ziren, eta agerian geratu zen pentsiodunen duintasunaren garra piztuta dagoela oraindik, erakundeen gorabeherak gorabehera.

Gobernuaren erantzuna: gorreria demokratikoaren ariketa

EAJk eta PSOEk osatutako Eusko Jaurlaritzak uko egin dio 145.000 sinadura baino gehiago bildu zituen Legegintzako Herri Ekimenari bide emateari, eta horrek erakusten du gobernatzen dutenen benetako izaera agerian uzten duen gorreria demokratikoaren ariketa dela. Legebiltzarreko eztabaida saihesteko erabakia ez da kasualitatea: herritarren ordezkari gisa baino lobby-en zerbitzura pertsonaiatxo gisa jardutea nahiago dutenen estrategia da.

Amore emate instituzional horrek agerian uzten du kudeaketa publikoa marketin politikoko ariketa bihurtu dela, non adimenak eta egiten jakiteak distira egiten duten bere gabeziagatik. Kudeaketa-sistema publikoak bere gabeziak agerian uzten ditu erantzunak, ez aitzakiak, eskatzen dituen gizartearen bidezko eskaerei aurre egiten.

Hausnarketa estrategikoa eskatzen duen mundu asaldatua

Gaur egungo testuinguruak matonismo globaleko agertoki batean kokatzen gaitu, non herri-klaseek krisi kapitalistak eta muga-zergen gatazkak ordaintzen dituzten. Matoiak, biktimak eta konplize isilak bizi diren munduko patio honetan, ziur gaude pentsiodunek jakingo dutela egoerak eskatzen duen hausnarketa sakon hori egiten, hurrengo mugimenduei buruz.

“Ostikadarako” eskubidea beti indarrean dagoen arren, belaunaldi horrek erakutsi du une bakoitzean behar den estrategiarekin mobilizatzeko adimena eta gaitasuna duela. Arrazoiaren indarra indarraren arrazoiari gailentzeko gakoak ezagutzen dituzte.

Adimen kolektiboa demagogiaren aurrean

Pentsiodunek historikoki erakutsi dute erakundeetan urria den zerbait dutela: adimen kolektiboa eta aztertzeko gaitasuna. Protesta soziala kriminalizatu nahi duen diskurtso alarmistaren aurrean, pentsiodunek erretiro duina izateko eskubidearen defentsan oinarritutako diskurtso koherentea mantentzen jakin dute.

Mobilizazio horien protagonista den belaunaldia orain desegin nahi den Ongizate Estatua eraiki zuen belaunaldi bera da. Bizi-esperientziak eta gizarte-dinamikak ezagutzeak ikuspegi pribilegiatua ematen die pentsioen aldeko borroka ekonomikoa baino haratago doala ulertzeko: gizarte-ereduaren aldeko borroka da.

Aurreranzko bidea: mobilizazio adimentsua eta dibertsifikatua

Euskal Herriko hainbat tokitan egiten diren kontzentrazioak ez dira nostalgia ekintza bat, baizik eta mobilizazio adimendunak posible izaten jarraitzen duela erakustea. Plazak pixkanaka-pixkanaka haziko dira, herriz herri, dakigun itzulera horretan mailakatua baina irmoa izango da, belaunaldi honen ezaugarri izan diren hausnarketa eta adimenarekin.

Belaunaldi horrek barne hartzen du estrategia adimendunak helburuen dibertsifikazioan oinarritzen direla, haien bizitzetan faktore ekonomikoak ez duelako soilik eragiten. Osasuna, benetako beharrak asetzen ez dituen itun huts baten ondoren; hainbeste sufrimendu eragiten duten jardunbide txarrek jarraitzen duten egoitzak; etxez etxeko arreta, gehien behar denean zerbitzu urria bihurtua… Fronte horiek guztiak pentsioetatik haratago doan borroka integral baten parte dira.

Pentsiodunen hausnarketa kolektiboak ondo ekartzen duen bezala, energiak bizirik mantentzen dira dibertsifikazio horren bidez, guztia borrokarako arrazoi bakar batean oinarritu gabe. Esperientziak erakutsi du benetako lorpenak adinekoen bizitzaren konplexutasun integralari heltzen zaionean lortzen direla, sektore-borroka bakoitza osotasun zatiezin baten zati dela ulertuta.

Alemania militarki armatzeko sozialki desarmatzen den bitartean, Euskal Herriak belaunaldien arteko elkartasunean eta justizia sozial integralean oinarritutako erantzun alternatibo bat eskain dezakeela salatzen jarraituko dutela ziur gaude.

Ondorioa: duintasun antolatuaren indarra

Erantzuna argi dago, nahiz eta EAEko Gobernuko EAJren eta PSOEren aldetik desegitearen bidea erabakita egon. Ziur gaude pentsiodunak injustiziaren aurrean pasibotasunaren luxua onartu ezin duen gizarte baten kontzientzia kritikoa izaten jarraituko dutela.

Belaunaldi honen adimena, gauzak egiten jakitea eta mobilizatzeko gaitasuna izango dira erresistentzia eraginkorra eraikitzeko oinarriak. Izan ere, pentsiodunek zerbait frogatu badute ere, duintasun antolatuak beti aurkitzen du bere bidea, baita erakundeek bizkarra ematen diotenean ere.

Gure kaleetan entzuten den oihu pentsioduna ez da aldarrikapen hutsa: etorkizuna iragana baino okerragoa dela onartzeari uko egiten dion belaunaldi baten adierazpena da.