Pentsioei buruzko Akordioaren balorazioa: Pribatizaziorako eta Erretiro Adinaren Igoerarako Urratsa

Gaurgeroa.eus webgunetik eztabaida zabaldu nahi dugu 2024ko uztailaren 31n pentsioei buruz sinatu berri den akordioari buruz.

Akordio horrek eztabaida handia sortu du gizarte eta lan arloan. Espainiako Gobernua, CEOE eta CEPYME enpresa-erakundeak, eta CCOO eta UGT sindikatuak barne hartzen dituen itun hori aurrerapauso bat da pentsio-sistemaren erregulazioan, baina bere edukiak agerian uzten ditu alde batera utzi ezin diren kezka esanguratsuak.

Kontrako alderdiak

Akordioaren puntu kritikoenetako bat erretiro-adina handitzea da, Bruselak sustatutako austeritate- eta neoliberalismo-politikekin bat egiten baitu. Igoera horrek pertsonek erretiro duina hartzeko duten gaitasunari eragiteaz gain, ez ditu kontuan hartzen langile askoren lan-errealitateak, bereziki sektore ahulenetan. Legezko erretiro-adinak bizi-itxaropena berdintzeko aukera neurri kezkagarria da, eta asko behartu ditzake beren gaitasunetatik harago lan egitera.

Gainera, badirudi akordioak gizarte-segurantzaren pribatizazioa bultzatzen duela, mutualitateen eta enpresa pribatuen esku uzten baititu lan-osasunaren eta patologien tratamenduaren alderdi kritikoak, osasun-sistema publikoa indartu beharrean. Horrek zalantza handiak sortzen ditu langileek eta pentsiodunek jasoko dituzten zerbitzuen kalitateari eta irisgarritasunari buruz.

Euskal gehiengo sindikalaren eta Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduaren eskaerei jaramonik ez egitea nabarmendu beharreko beste alderdi bat da. Akordio horrek ez die erantzuten pentsiodunen premiazko premiei, hala nola 2011tik galdutako erosteko ahalmena berreskuratzeari, gutxieneko pentsioak hobetzeari eta genero-arrakala ezabatzeari ( % 37 kezkagarria da). Talde horiekin benetako elkarrizketa eraginkorrik ez izatea alde batera utzi ezin den omisio larria da.

Alderdi positiboak

Hala ere, akordioak baditu hobekuntza batzuk, mugatuak izan arren, aipatzea merezi dutenak. Aldaketak egin dira erretiro partzialean, eta malgutasun handiagoa eman zaie pentsioa jasotzen duten bitartean lanaldia murriztu nahi dutenei. Erretiro aktiboa hartzeko kotizazio-karrera osoa izatearen baldintza ere kendu egin da, eta horrek langile batzuei mesede egin diezaieke.

Era berean, sei hilean behin % 2ko igoera ezarri da atzeratutako pentsioetan, eta horrek lasaitasun ekonomikoa eskain diezaieke lan-bizitza luzatzea erabakitzen dutenei. Hala ere, hobekuntza horiek ez dira nahikoak erretiroko atzerapen-politiken ondorio negatiboak konpentsatzeko, eta ez diete modu integralean heltzen pentsiodunen beharrei.

Eztabaidarako deia

Gaurgeroa.eus webgunetik uste dugu funtsezkoa dela akordio honi buruzko eztabaida irekitzea, izan ere, akordioaren edukia eta euskal gehiengo sindikalaren eta Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduaren parte-hartzerik gabe hartutako erabakiak oso larriak dira. Erretiroa eta pentsioak bezalako gai erabakigarri bati buruzko erabakiak hartzean ikuspegi inklusibo eta ordezkatzailerik ez egoteak arriskuan jartzen ditu milaka pertsonaren duintasuna eta ongizatea.

Nahitaezkoa da pentsiodunen eta EHko sindikatu gehienen ahotsak entzutea prozesu honetan. Pentsio duin eta justuen aldeko borroka ezin da bigarren maila batean utzi, eta gure erantzukizun kolektiboa da gizartearen beharrak eta nahiak benetan islatzen dituzten erabakiak hartzen direla bermatzea. Artikulu honen bidez, elkarrizketa konstruktiboa sustatzea espero dugu, egungo politikak kritikoki berrikusteko eta irtenbide bidezkoagoak eta bidezkoagoak bilatzeko.