Pentsioen erreformaren IV. zatia: 117/2024 ELDan proposatutako erreformek erretiroa atzeratzea dute helburu, eta ez dute pentsio duinik bermatzen
Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak (MPEH) balorazio kritikoa egin du 117/2024 Errege Lege Dekretuaren Kongresuko hurrengo botoari buruz, erretiro-pentsioaren eta lanaren arteko bateragarritasuna hobetzeari buruz.
Errege Lege Dekretu hori 2024ko uztailaren 31n sinatu zuten Estatuko gobernuak eta CEOE eta CEPYME enpresa-erakundeek, bai eta CCOO eta UGT sindikatuek ere, eta Gobernua osatzen duten alderdien eta Alderdi Popularraren (PP) babesa du.
MPEHk adierazi duenez, 2021etik egindako erreformak gorabehera, ELDk ez die erantzuten pentsiodunen eskaera premiatsuenei, alderdi politikoen aurrean behin eta berriz azaldu baitira. Erakundeak nabarmendu du pentsioen erosteko ahalmenaren galera 2011tik, eta gutxieneko pentsioen hobekuntzari arretarik jarri ez izana. 2023ko erreformak pentsio horien helburuak mugatu ditu, pobreziaren atalasea % 100ean finkatuz kotizaziopeko gutxieneko pentsioentzat eta % 75ean kotizazio gabekoentzat, eta hori ez dela nahikoa uste dute.
EHPMk ere kritikatu du 2011ko erreforman ezarritako murrizketek indarrean jarraitzen dutela, erretiro-adina pixkanaka 67 urtera arte igotzea eta pentsioa kalkulatzeko behar diren urteak handitzea barne. Gainera, pentsioen genero-arrakala % 37koa da, eta oraindik ez zaio modu eraginkorrean heldu.
Mgimenduak bere kezka adierazi du erretiro aurreratuaren koefiziente murriztaileek pentsioak kaltetu dizkieten milaka pentsiodunengatik, beren eskaerei erantzunik eman ez dietelako. Nahiz eta aldez aurretik konpromisoak hartu, hala nola Gizarte Segurantzaren kontuen auditoretza, ez dira gauzatu.
EHPMk dio ELDn hartutako neurriak partzialak direla eta ez dutela pentsio publiko duin eta nahikorik bermatzen. Proposatutako estrategiek pentsioa eta lana bateragarri egitea dute helburu, eta arazo sakonagoak ezkutatzen dituztela dirudi, hala nola soldata txikiak eta erretiro-adina atzeratzeko presioa. Erreformak, hala nola erretiro partzialeko kasuak zabaltzea eta erretiro malgua sustatzea, pentsioen gastua murrizteko diseinatuta daude, askotan kolektibo ahulenen kaltetan.
Hobekuntza batzuk onartu diren arren, hala nola txanda-kontratuaren baldintzen hobekuntza eta aldizkako kontratu finkoetarako 1,5eko koefiziente biderkatzailea, EHPMk uste du horiek ez dituztela konpentsatzen ELDaren akatsak eta estrategia okerrak.
Azkenik, Estatuko batzorde bat sortzea aipatzen da, osasun-zerbitzu publikoen eta mutuen arteko hitzarmenak gainbegiratzeko. Neurri horrek, EHPMren arabera, arreta desbidera dezake sistema publikoan lan-osasunaren tratamendu integrala egiteko beharretik.
